Derin bir finansal kriz içindeki Z ülkesi hükümeti, yayımladığı bir kararname ile vadesi gelmiş kamu borçlarının anapara ve faiz ödemelerini geçici olarak durdurduğunu, ilerleyen süreçte alacaklı kesimlerle yeni bir ödeme takvimi oluşturmak üzere masaya oturacağını duyurmuştur.
Bu senaryoda Z ülkesinin başvurduğu uygulama ve bu işlemin hukuki doğası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- Moratoryum – Borçlunun tek taraflı irade beyanına dayanan bir erteleme işlemidir.Cevap
- BTahkim (Konsolidasyon) – Alacaklılar ile varılan karşılıklı mutabakat sonucu vadenin uzatılmasıdır.
- CBorcun Reddi (Repudiasyon) – Devletin borçluluk sıfatını tek taraflı olarak tamamen ortadan kaldırmasıdır.
- DDeğiştirim (Konversiyon) – Borcun faiz yükünü hafifletmek amacıyla alacaklıların rızasıyla yapılan sözleşme değişikliğidir.
- EParaya Çevirme (Monetizasyon) – Borç yükümlülüklerinin emisyon hacmi artırılarak tek taraflı tasfiye edilmesidir.
Cevap
Moratoryum – Borçlunun tek taraflı irade beyanına dayanan bir erteleme işlemidir.
Verilen senaryoda devletin borçlarını ödemeyeceğini değil, geçici ödeme güçlüğü sebebiyle ödemeleri durdurduğunu tek taraflı olarak ilan etmesi söz konusudur. Maliye literatüründe bir devletin dış veya iç borçlarının anapara ve faiz servislerini tek taraflı bir kararla geçici olarak askıya alması işlemine 'moratoryum' denir. Bu işlem, alacaklılarla önceden yapılmış bir sözleşmeye (tahkim/konversiyon) dayanmaz, devletin egemenlik gücüne dayanan tek taraflı bir tasarruftur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Moratoryumun Hukuki Niteliği ve Kapsamı