Soru

Zorluk: OrtaAdam Smith'in Vergileme İlkeleri

Adam Smith, vergileme sisteminin başarısını değerlendirirken bir ilkenin ihlal edilmesinin vergi idaresinde çalışanların keyfî (arbitrary) tutumlarına zemin hazırlayacağını ve mükellefleri taciz edebileceğini belirtmiştir. Smith'e göre bu durum, vergideki bir miktar eşitsizlikten (inequality) çok daha büyük bir toplumsal kötülük teşkil etmektedir. Buna göre Smith'in öncelik sıralamasında "adaletsizlikten daha büyük bir kötülük" olarak nitelendirdiği durumun önlenmesi aşağıdaki vergileme ilkelerinden hangisinin temel amacıdır?

  1. A
    Adalet (Eşitlik)
  2. BelirlilikCevap
  3. C
    Uygunluk
  4. D
    İktisadilik (Tasarruf)
  5. E
    Genellik

Cevap

Belirlilik ilkesidir.
Adam Smith'e göre belirlilik ilkesi, verginin ödeme zamanının, ödeme biçiminin ve miktarının hem mükellef hem de idare için açık ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde net olmasıdır. Smith, bu netliğin sağlanmamasının vergi idaresinin keyfî uygulamalarına (arbitrariness) yol açacağını ve bu durumun, toplum için vergilemede karşılaşılabilecek küçük bir adaletsizlikten daha ağır sonuçlar (kötülük) doğuracağını savunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Adam Smith'in dört temel vergileme ilkesini (Adalet, Belirlilik, Uygunluk, İktisadilik) hatırla.
Bu ilkeler arasından idari işleyiş ve keyfiyetle ilgili olanları belirle.
Soruda vurgulanan 'keyfiyet' ve 'belirsizlik' kavramlarını doğru ilkeyle eşleştirmek gerekir.
2
Smith'in 'Ulusların Zenginliği' (WealthWealth ofof NationsNations) eserindeki 'belirlilik' (certaintycertainty) tanımını analiz et.
Smith, belirsizliğin vergi memurlarının keyfi davranışlarına yol açtığını ve bunun bir miktar adaletsizlikten daha kötü olduğunu ifade eder.
Smith'in özgün literatüründeki 'inequality vs. uncertainty' karşılaştırması belirlilik ilkesinin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Adam Smith'in Belirlilik İlkesi ve İdari Keyfiyetin Önlenmesi
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla