Geleneksel (Klasik) Bütçe Sistemi'nde, bütçeleme sürecinin temel amacı kamu harcamalarının hukuka uygunluğunu ve yasama organının yürütme üzerindeki denetimini sağlamaktır. Bu sistemde harcamalar, sunulan hizmetlerin toplumsal amaçlarından ziyade harcama kalemleri (personel, kırtasiye, yakıt vb.) bazında sınıflandırılır.
Buna göre, geleneksel bütçe sisteminin yapısal özellikleri ve kamu mali yönetimindeki yeri dikkate alındığında, bu sistemin işleyişine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Bütçe ödeneklerinin 'neye' harcandığına odaklanılması, 'neden' harcandığı ve bu harcamanın ne ölçüde 'etkin' olduğu sorularının göz ardı edilmesine yol açarak sistemin yönetsel işlevini zayıflatmaktadır.Cevap
- BKamu hizmetlerinin birim maliyetlerinin analiz edilmesine olanak tanıyan yapısı sayesinde, kaynak dağıtımında verimlilik ve ekonomik etkinlik kriterlerini en üst düzeye çıkarmaktadır.
- CBütçe sürecinde 'program' bazlı sınıflandırma kullanılarak, kamu harcamalarının uzun vadeli kalkınma planları ve stratejik hedeflerle tam bir uyum içerisinde yürütülmesini sağlamaktadır.
- DBütçenin sadece bir harcama yetkisi olmanın ötesine geçerek; gelir dağılımı, ekonomik istikrar ve büyüme gibi makroekonomik hedeflerin temel politika aracı olarak kullanılmasını esas almaktadır.
- EHer bütçe döneminde mevcut harcamaların gerekliliğinin sıfırdan sorgulanmasına imkan vererek, incremental (artırımcı) yaklaşımın getirdiği hantallığı ortadan kaldırmaktadır.
Cevap
Bütçe ödeneklerinin 'neye' harcandığına odaklanılması, 'neden' harcandığı ve bu harcamanın ne ölçüde 'etkin' olduğu sorularının göz ardı edilmesine yol açarak sistemin yönetsel işlevini zayıflatmaktadır.
Geleneksel (Klasik) Bütçe Sistemi, kamu harcamalarını personel, kırtasiye, yakıt gibi 'harcama kalemleri' (line-item) bazında sınıflandırır. Bu durum, bütçenin neye harcandığını (girdi) kontrol etmeye yarar ancak harcamanın sonucunda ne elde edildiğini (çıktı/sonuç) ölçmez. Bu nedenle sistem, hukuki ve siyasi denetimi başarıyla sağlasa da, kamu yönetiminde verimlilik, etkinlik ve performans gibi yönetsel hedeflerin takibini zorlaştırır ve bu işlevleri zayıflatır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Geleneksel Bütçe Sistemi: Girdi Odaklılık ve Denetim Fonksiyonu