Hükümetlerin bütçe disiplininin bozulduğu ve borçlanma piyasalarında likidite sıkışıklığının yaşandığı dönemlerde; Hazine'nin Merkez Bankası kaynaklarını kullanarak borç anapara ve faiz ödemelerini gerçekleştirmesi sürecine literatürde 'borcun paraya çevrilmesi' (monetizasyon) denilmektedir. Bu sürecin makroekonomik işleyişi ve beklenen sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Merkez Bankası'nın parasal tabanı genişletmesi sonucunda piyasadaki likidite bolluğu artar ve bu durum orta vadede fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine yol açar.Cevap
- BBorcun vadesinin yasal bir düzenlemeyle uzatılması anlamına geldiği için bu uygulama, kamu borç yönetiminde 'borç tahkimi' (konsolidasyon) olarak adlandırılır.
- CPiyasadaki para arzının daralması neticesinde deflasyonist bir sürecin tetiklenmesine ve yerli paranın yabancı paralar karşısında hızla değer kazanmasına neden olur.
- DYüksek enflasyon nedeniyle borcun reel değerinin kendiliğinden aşınmasını ifade eden 'zımni (gizli) itfa' mekanizmasıyla kavramsal ve teknik olarak özdeştir.
- ESadece dış borç stokunun itfasında kullanılan bu yöntem, devletin senyoraj geliri elde etmesini engelleyerek bütçe açıklarının yapısal olarak büyümesine yol açar.
Cevap
Para basımı ile itfa (monetizasyon), Merkez Bankası kaynaklarının kullanımıyla parasal tabanın genişlemesine ve dolayısıyla enflasyonist baskıların artmasına neden olur.
Para basımı (emisyon) ile itfa yöntemi, Hazine'nin Merkez Bankası kaynaklarına başvurmasıdır. Bu süreçte Merkez Bankası'nın piyasaya sürdüğü likidite miktarı artar. Likidite artışı, ekonomideki toplam talebi artırarak fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine, yani enflasyona neden olur. Bu durum devlet için bir senyoraj geliri yaratırken, sabit gelirli kesimler üzerinde 'enflasyon vergisi' etkisi doğurur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Borcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon) ve Enflasyon İlişkisi
Tahmini Süre:1m 15s