Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÜcretler

Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde ücret; 'işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler' şeklinde tanımlanmıştır. Ancak kanun koyucu, bazı ödemeleri bu tanımda yer alan 'tabiiyet' (bağlılık) ve 'işyeri' unsurlarının tamamını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın, vergilendirme tekniği ve sosyal gerekçelerle 'ücret' olarak kabul etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, bu 'hukuki varsayım' çerçevesinde doğrudan ücret olarak vergilendirilmesi gereken ödemelerden biri değildir?

  1. A
    Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyelerine, kâr payı niteliğinde olsa dahi bu sıfatları dolayısıyla yapılan ödemeler
  2. B
    Mahkemeler veya kamu kurumları tarafından atanan bilirkişilere ve resmi şahitlere bu görevleri nedeniyle yapılan ödemeler
  3. C
    Spor yarışmalarını yöneten hakemlere, bu faaliyetleri karşılığında spor kulüpleri veya federasyonlarca ödenen maç başı ücretleri
  4. Şahsi mesai ve uzmanlığına dayanarak, kendi ofisinde bağımsız çalışan bir danışmanın, bir şirkete sunduğu tek seferlik teknik analiz raporu karşılığında aldığı bedelCevap
  5. E
    Şirketlerin tasfiye sürecinde görev alan tasfiye memurlarına, bu sıfatları dolayısıyla ödenen meblağlar

Cevap

Şahsi mesai ve uzmanlığına dayanarak, kendi ofisinde bağımsız çalışan bir danışmanın sunduğu teknik analiz raporu karşılığında aldığı bedel
Ücretin temel ayırıcı unsuru 'tabiiyet' (işverenin emir ve talimatı altında olma) ilişkisidir. Ancak GVK 61. maddede bazı ödemeler, bu ilişki tam kurulmasa da 'ücret' olarak nitelendirilmiştir (Huzur hakkı, bilirkişi ücreti, hakem ücreti vb.). Kendi ofisinde bağımsız çalışan bir uzmanın verdiği danışmanlık hizmeti, GVK 61'de sayılan bu özel kategorilerden birine girmediği sürece genel hükümler uyarınca 'Serbest Meslek Kazancı' olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
GVK Madde 61'deki ücret tanımını ve 'ücret sayılan halleri' inceleyin.
Ücretin genel tanımı dışında kalan ancak kanunen ücret kabul edilen 7 özel bent tespit edilir.
Soruda sorulan 'hukuki varsayım' (fictio iuris) kapsamındaki ödemeleri ayırt etmek için bu liste esastır.
2
Seçeneklerdeki ödemelerin hangi kazanç türüne girdiğini hiyerarşi/bağlılık kriterine göre değerlendirin.
Yönetim kurulu üyeleri (61/4), bilirkişiler (61/5), hakemler (61/6) ve tasfiye memurları (61/4) kanunen ücret kapsamındadır.
Bu kişiler bir hizmet akdine dayanmasalar bile kanun koyucu vergilendirmeyi 'ücret' üzerinden yapmayı tercih etmiştir.
3
Bağımsız danışmanlık faaliyetinin mahiyetini analiz edin.
Kendi ofisinde, kendi nam ve hesabına çalışan kişinin faaliyeti 'serbest meslek faaliyeti'dir.
Ödemeyi alanın bir işverene tabiiyeti bulunmadığı ve GVK 61'de sayılan istisnai durumlardan (bilirkişilik vb.) birine girmediği için bu gelir ücret sayılamaz.

Anahtar Kavram

Ücretin Hukuki Varsayım Yoluyla Genişletilmesi (GVK 61/1-7)

Daha Fazla Pratik

GVK 94. maddede yer alan ücret tevkifat oranları ile serbest meslek ödemelerindeki tevkifat oranlarını karşılaştırarak bu ayrımın önemini pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Ödemenin 'bağımsızlık' (serbest meslek) mı yoksa 'bağımlılık' (ücret) mı içerdiğine bakın. Eğer kanun (GVK 61/1-7) bağımsız görünen bir işi 'ücret' saymışsa o bir 'fictio iuris'tir. Bu maddede yer almayan bağımsız işler ise serbest meslektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ücretler

Bu konudan daha fazla soru