Ücretler

25 soru

Soru 1Soru

Türk vergi sisteminde ücret gelirlerinin vergilendirilmesi; tevkifat usulü, yıllık beyan esası ve son yıllarda yürürlüğe giren istisna düzenlemeleri ile çok katmanlı bir yapıya bürünmüştür. Özellikle asgari ücretin vergi dışı bırakılması ve yüksek ücret gelirlerinin beyan zorunluluğuna ilişkin kurallar bu sürecin temelini oluşturmaktadır.

Buna göre, 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca ücret gelirlerinin vergilendirilmesi ve asgari ücret istisnası uygulamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tek işverenden elde edilen ve tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş ücret gelirleri, tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname ile beyan edilmez.

Cevap

Tek işverenden elde edilen ve tevkifata tabi tutulmuş ücret gelirlerinin, tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceği bilgisi yanlıştır; bu gelirler GVK 103. maddedeki dördüncü dilim sınırını aşarsa beyan edilmelidir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 86. maddesinde yapılan değişiklik ile tek işverenden alınan ve tevkifata tabi tutulmuş ücretler için belirlenen istisna sınırı kaldırılmış, bunun yerine GVK 103. maddedeki dördüncü gelir dilimi (yüksek bir eşik) bir beyan sınırı olarak getirilmiştir. Bu nedenle 'tutarı ne olursa olsun beyan edilmez' ifadesi güncel mevzuatla çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tek işverenden alınan ücretlerin beyan esasını kontrol et.
GVK Madde 86 uyarınca, tek işverenden alınan ücretler normalde beyan edilmez; ancak 2020 yılından itibaren 103. maddedeki 4. dilimi aşanlar beyan zorunluluğuna tabidir.
Yüksek gelirli ücretlilerin de beyanname vermesi sağlanarak vergi adaletinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır.
2
Asgari ücret istisnasının çoklu işveren durumundaki uygulamasını analiz et.
İstisna sadece tek bir işverende (en yüksek ücret olanda) uygulanır.
İstisnanın mükerrer uygulanmasını önlemek ve tek bir asgari ücret tutarını vergi dışı bırakmak hedeflenmiştir.
3
Tevkifat yapılmayan ücretlerin durumunu değerlendir.
Tevkifat yapılmayan ücretler tutarına bakılmaksızın beyan edilir.
GVK 95. madde uyarınca verginin doğrudan mükelleften tahsil edilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Ücret Gelirlerinde Beyanname Verme Sınırları ve Asgari Ücret İstisnası Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Ücret gelirlerinde 'safi değer' tespiti yapılırken indirilebilecek giderler (sigorta primleri, sendika aidatları vb.) konusuna çalışılması önerilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru

Gelir Vergisi Kanunu'na göre bir ödemenin ücret olarak nitelendirilmesi için hizmetin bir işverene tabi ve belirli bir iş yerine bağlı olarak yapılması gerekmektedir. Bir kamu kurumunda kadrolu mimar olarak görev yapan bir kişi, mesai saatleri dışında kendi adına ve kendi sorumluluğu altında piyasadaki şahıslara mimari projeler çizerek gelir elde etmektedir. Buna göre, bu kişinin kamu kurumundan aldığı aylık maaş ile dışarıya yaptığı projelerden elde ettiği gelirin vergi hukuku açısından nitelendirilmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maaş: Ücret; Proje Geliri: Serbest Meslek Kazancı

Cevap

Maaş ödemesinin 'Ücret', proje çizim gelirinin ise 'Serbest Meslek Kazancı' olarak nitelendirilmesi doğrudur.
Doğru cevapta belirtildiği üzere, kamu kurumundan alınan maaş bir işverene (idareye) tabi olarak ve bir iş yerine bağlı olarak sunulan hizmetin karşılığı olduğu için GVK 61. madde kapsamında 'ücret'tir. Buna karşın, kişinin mesai saatleri dışında bağımsız olarak yürüttüğü proje çizim işi, herhangi bir işverene bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında gerçekleştirilen mesleki bir faaliyet olduğundan GVK 65. madde uyarınca 'serbest meslek kazancı' olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu kurumundaki çalışma ilişkisini analiz et.
Hizmet erbabı kuruma bağlıdır (tabiyet), emir ve talimat altındadır.
GVK Madde 61 uyarınca işverene tabi ve belirli bir iş yerine bağlı çalışma ücretin temel unsurudur.
2
Dışarıya yapılan proje çizim faaliyetini analiz et.
Faaliyet şahsi sorumluluk altında, kendi nam ve hesabına, mesleki bilgi kullanılarak yürütülmektedir.
GVK Madde 65 uyarınca sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan ve bağımsız yürütülen faaliyetler serbest meslek faaliyetidir.

Anahtar Kavram

Ücret ile Serbest Meslek Kazancı Ayırımı (Tabiyet Kriteri)

İpuçları

1
Bir ödemenin ücret olması için mutlaka bir 'işverene bağlılık' ilişkisi olup olmadığına bakınız.
2
Kişinin kendi adına ve sorumluluğu altında, uzmanlığına dayalı iş yapması hangi gelir unsuruna girer?

Daha Fazla Pratik

Ücretlilerin vergilendirilmesinde 2022'den itibaren uygulanan asgari ücret istisnasının asgari ücretin üzerindeki maaşlara nasıl yansıdığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) hükümlerine göre, ücretlerin vergilendirilmesi, unsurları ve istisnaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir kişinin kendi nam ve hesabına, bir işverene tabi olmaksızın yürüttüğü şahsi mesleki faaliyetler karşılığında elde ettiği gelirler, stopaj yapılması şartıyla ücret hükümlerine göre vergilendirilir.

Cevap

Kendi nam ve hesabına bağımsız olarak yürütülen faaliyetlerden elde edilen gelirler ücret değil, serbest meslek kazancıdır.
Kendi nam ve hesabına, bir işverene tabi olmaksızın yürütülen faaliyetler serbest meslek kazancı kapsamına girer. Ücretin tanımı gereği (GVK Madde 61), gelirin ücret sayılabilmesi için hizmet erbabının bir işverene tabi olması ve onun talimatları doğrultusunda, ona ait bir işyerinde çalışması zorunludur. Dolayısıyla bağımsız çalışma ifadesi ücretin doğasına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretin tanımını analiz etme
GVK Madde 61'e göre ücretin üç temel unsuru vardır: İşverene tabiyet, işyerine bağlılık ve hizmet karşılığı ödeme.
Bir gelirin ücret sayılabilmesi için çalışan ile işveren arasında bağımlılık ilişkisi olması şarttır.
2
Serbest meslek kazancı ile ayrımını yapma
Eğer kişi faaliyetini 'kendi nam ve hesabına' ve 'bağımsız' olarak yürütüyorsa bu gelir GVK Madde 65 uyarınca serbest meslek kazancıdır.
Ücreti diğer gelir unsurlarından ayıran en önemli fark 'bağımlılık' (tabiyet) unsurudur.
3
Güncel mevzuat kontrolü
2022 yılı itibarıyla asgari ücret tutarındaki kazançlar istisna edilmiş ve AGİ kaldırılmıştır.
Mevzuat değişiklikleri sınav sorularının güncelliği açısından kritiktir.

Anahtar Kavram

Ücret - Serbest Meslek Kazancı Ayrımı ve İstisnalar

İpuçları

1
Ücret ile serbest meslek kazancı arasındaki temel fark 'bağımlılık' unsurudur.

Daha Fazla Pratik

GVK Madde 23'teki diğer ücret istisnalarını (engellilik indirimi, kreş yardımı vb.) gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 4Soru

Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde ücret; 'işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler' şeklinde tanımlanmıştır. Ancak kanun koyucu, bazı ödemeleri bu tanımda yer alan 'tabiiyet' (bağlılık) ve 'işyeri' unsurlarının tamamını taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın, vergilendirme tekniği ve sosyal gerekçelerle 'ücret' olarak kabul etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, bu 'hukuki varsayım' çerçevesinde doğrudan ücret olarak vergilendirilmesi gereken ödemelerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şahsi mesai ve uzmanlığına dayanarak, kendi ofisinde bağımsız çalışan bir danışmanın, bir şirkete sunduğu tek seferlik teknik analiz raporu karşılığında aldığı bedel

Cevap

Şahsi mesai ve uzmanlığına dayanarak, kendi ofisinde bağımsız çalışan bir danışmanın sunduğu teknik analiz raporu karşılığında aldığı bedel
Ücretin temel ayırıcı unsuru 'tabiiyet' (işverenin emir ve talimatı altında olma) ilişkisidir. Ancak GVK 61. maddede bazı ödemeler, bu ilişki tam kurulmasa da 'ücret' olarak nitelendirilmiştir (Huzur hakkı, bilirkişi ücreti, hakem ücreti vb.). Kendi ofisinde bağımsız çalışan bir uzmanın verdiği danışmanlık hizmeti, GVK 61'de sayılan bu özel kategorilerden birine girmediği sürece genel hükümler uyarınca 'Serbest Meslek Kazancı' olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
GVK Madde 61'deki ücret tanımını ve 'ücret sayılan halleri' inceleyin.
Ücretin genel tanımı dışında kalan ancak kanunen ücret kabul edilen 7 özel bent tespit edilir.
Soruda sorulan 'hukuki varsayım' (fictio iuris) kapsamındaki ödemeleri ayırt etmek için bu liste esastır.
2
Seçeneklerdeki ödemelerin hangi kazanç türüne girdiğini hiyerarşi/bağlılık kriterine göre değerlendirin.
Yönetim kurulu üyeleri (61/4), bilirkişiler (61/5), hakemler (61/6) ve tasfiye memurları (61/4) kanunen ücret kapsamındadır.
Bu kişiler bir hizmet akdine dayanmasalar bile kanun koyucu vergilendirmeyi 'ücret' üzerinden yapmayı tercih etmiştir.
3
Bağımsız danışmanlık faaliyetinin mahiyetini analiz edin.
Kendi ofisinde, kendi nam ve hesabına çalışan kişinin faaliyeti 'serbest meslek faaliyeti'dir.
Ödemeyi alanın bir işverene tabiiyeti bulunmadığı ve GVK 61'de sayılan istisnai durumlardan (bilirkişilik vb.) birine girmediği için bu gelir ücret sayılamaz.

Anahtar Kavram

Ücretin Hukuki Varsayım Yoluyla Genişletilmesi (GVK 61/1-7)

Daha Fazla Pratik

GVK 94. maddede yer alan ücret tevkifat oranları ile serbest meslek ödemelerindeki tevkifat oranlarını karşılaştırarak bu ayrımın önemini pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Ödemenin 'bağımsızlık' (serbest meslek) mı yoksa 'bağımlılık' (ücret) mı içerdiğine bakın. Eğer kanun (GVK 61/1-7) bağımsız görünen bir işi 'ücret' saymışsa o bir 'fictio iuris'tir. Bu maddede yer almayan bağımsız işler ise serbest meslektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bir ödemenin 'ücret' olarak nitelendirilebilmesi ve bu kapsamda vergilendirilebilmesi için gereken temel unsurlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan ödemenin mutlaka nakden (para olarak) gerçekleştirilmesi

Cevap

Ödemenin mutlaka nakden yapılması zorunluluğu ücretin unsurlarından biri değildir; ücret ayın veya menfaat şeklinde de olabilir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesine göre ücret sadece nakit para ile değil, 'ayın' (mal) veya para ile temsil edilebilen 'menfaatler' (konut tahsisi, yemek verilmesi vb.) şeklinde de ödenebilir. Bu nedenle ödemenin mutlak suretle nakden yapılması bir zorunluluk değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 61. maddesindeki ücret tanımını analiz edin.
Ücret; işverene tabi, belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Yasal tanım, ücretin hangi şartlarda oluştuğunu belirler.
2
Tanımda geçen ödeme biçimlerini sınıflandırın.
Ödeme; nakit (para), ayın (mal/ürün) veya menfaat (kira yardımı, özel araç tahsisi vb.) olabilir.
Vergilendirmede ödemenin sadece nakit olması gerekmediğini anlamak için önemlidir.
3
Seçeneklerdeki unsurları yasal tanım ile karşılaştırın.
Tabiiyet, işyeri ve hizmet karşılığı olma zorunlu unsurlarken, 'mutlaka nakden ödeme' şartı yasada bulunmamaktadır.
Hatalı olan unsuru tespit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ücretin Unsurları (Tabiiyet, İşyeri, Hizmet, Ödeme Biçimi)
Soru 6Soru

Türk Vergi Sistemi'nde ücret gelirlerinin vergilendirilmesi sürecinde, gayrisafi ücret tutarından kanunda öngörülen indirimler yapıldıktan sonra 'safi ücret' tutarına ulaşılır. Bu safi tutar, vergi hesaplamasında esas alınan matrahı oluşturmaktadır. Buna göre, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca safi ücretin tespitinde gayrisafi tutardan indirilmesi gereken kalemlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarına ödenen işçi payı primleri

Cevap

Sosyal güvenlik kurumuna ödenen işçi payı primleri, ücretin safi tutarının tespitinde gayrisafi tutardan indirilmesi gereken unsurdur.
Sosyal güvenlik kurumu işçi payı primleri, Gelir Vergisi Kanunu'nun 63/2. maddesi gereğince ücretin gayrisafi tutarından indirilerek matrahın (safi ücret) bulunmasını sağlayan yasal bir indirim kalemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretin vergilendirilme esasını belirleyin.
Ücretlerin gerçek safi değeri üzerinden vergilendirilmesi kuralı geçerlidir.
Vergi, hizmet erbabının eline geçen net ekonomik değeri değil, kanunda tanımlanan safi matrah üzerinden hesaplanır.
2
Gelir Vergisi Kanunu'nun 63. maddesindeki indirimleri hatırlayın.
Kanunla kurulan emekli sandıkları veya sosyal sigorta kurumlarına ödenen şahsi primlerin indirim konusu yapılabileceği sonucuna varılır.
Sosyal güvenlik primleri, zorunlu yasal kesintiler olduğu için safi ücretin tespitinde gayrisafi tutardan düşülür.

Anahtar Kavram

Safi Ücret Tespiti ve Yasal İndirimler
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, 20222022 yılından itibaren tüm ücretliler için uygulanmaya başlanan vergi avantajı kapsamında, gelir vergisinden istisna edilen tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücretin, ilgili aydaki asgari ücretin net tutarına isabet eden kısmı

Cevap

Ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde, ilgili ayda geçerli olan asgari ücretin net tutarına (brüt tutardan işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra kalan tutar) isabet eden ücretler gelir vergisinden istisnadır.
Doğru cevap, ücretin asgari ücrete isabet eden kısmının vergi dışı bırakıldığını belirtmektedir. 11 Ocak 20222022 tarihinden itibaren yürürlüğe giren düzenleme ile tüm ücretlilerin, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin net tutarına kadar olan kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/1823/18. maddesi incelenir.
Ücretlerdeki vergi istisnalarının sınırlarını belirlemek için güncel kanun hükmüne ihtiyaç vardır.
2
İstisnanın kapsamının analizi
İstisnanın sadece asgari ücretle çalışanları değil, tüm ücretlileri kapsadığı tespit edilir.
Yasal düzenleme 'hizmet erbabı' ifadesini kullanarak genel bir uygulama öngörmüştür.
3
İstisna tutarının hesaplanması
Toplam ücretten asgari ücretin net tutarı kadar olan kısmın düşülmesi gerektiği sonucuna varılır.
Vergi matrahı belirlenirken bu tutar toplam gelirden indirilerek kalan kısım vergilendirilir.

Anahtar Kavram

Asgari Ücret İstisnası (GVK Madde 23/18)
Soru 8Soru

Türk vergi sisteminde gelir unsurları belirlenirken bazı kazançların hangi kategoriye gireceği kanunla açıkça düzenlenmiştir. 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi vergilendirme tekniği açısından 'ücret' geliri olarak kabul edilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Profesyonel bir futbolcuya kulübü tarafından yapılan transfer ödemeleri

Cevap

Profesyonel bir futbolcuya kulübü tarafından yapılan transfer ödemeleri, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca ücret sayılan ödemelerdendir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 6161. maddesinin 66. fıkrasında, sporculara transfer ücreti veya başka isimler altında yapılan ödemeler ile sağlanan menfaatlerin 'ücret' olarak vergilendirileceği açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir unsurlarını sınıflandırın.
Gelir Vergisi Kanunu'nda gelir; ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlardan oluşur.
Her kazancın vergilendirme usulü farklıdır.
2
Ücret tanımını ve özel durumları inceleyin.
GVK Madde 6161'e göre ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen paradır. Ancak bazı ödemeler (sporcu transfer ücretleri gibi) bu şartlar tam aranmasa da kanunen ücret sayılmıştır.
Kanun koyucu vergilendirme kolaylığı ve nitelik gereği bazı ödemeleri doğrudan ücret kategorisine dahil etmiştir.
3
Verilen seçenekleri karşılaştırın.
Futbolcu transfer ücretleri 61/661/6. madde gereği kesin olarak ücret sayılırken, diğerleri farklı gelir unsurlarıdır.
Doğru tasnif vergi yükümlülüğünün belirlenmesi için şarttır.

Anahtar Kavram

Ücret Sayılan Ödemeler
Soru 9Soru

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi vergi uygulaması bakımından "ücret" geliri kapsamında değerlendirilmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kendi adına çalışan bir avukatın, müvekkiline sunduğu hukuki danışmanlık hizmeti karşılığında aldığı vekalet ücreti

Cevap

Kendi adına çalışan bir avukatın müvekkilinden aldığı vekalet ücreti, ücret geliri değil serbest meslek kazancı kapsamındadır.
Gelir Vergisi Kanunu'na göre ücretin en temel ayırt edici özelliği, çalışanın bir işverene 'tabiiyet' (bağımlılık) bağı ile bağlı olmasıdır. Kendi adına çalışan bir avukat, herhangi bir işverene bağlı olmaksızın mesleki bilgisini kullanarak bağımsız faaliyet yürüttüğü için elde ettiği gelir 'serbest meslek kazancı'dır. Diğer seçeneklerdeki ödemeler ise kanunun 6161. maddesinde açıkça ücret kapsamında sayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir Vergisi Kanunu'nun 6161. maddesindeki ücret tanımını analiz edin.
Ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve menfaatlerdir.
Bir gelirin ücret olması için 'tabiiyet' (bağımlılık) ilişkisi şarttır.
2
Kanunun 6161. maddesinin devamında yer alan 'gerçekte ücret olmasa da kanunen ücret sayılan' durumları inceleyin.
Milletvekili ödenekleri, bilirkişi ücretleri ve huzur hakları gibi ödemelerin kanunen ücret sayıldığı görülür.
Yasa koyucu bazı ödemeleri, yapıları gereği ücret rejimine tabi tutmuştur.
3
Bağımsız çalışan profesyonellerin durumunu değerlendirin.
Kendi adına ofis işleten bir avukat, bir işverene tabi değildir; şahsi mesaisine ve mesleki bilgisine dayanarak bağımsız çalışır.
Bağımsızlık unsuru, geliri 'serbest meslek kazancı' kategorisine sokar.

Anahtar Kavram

Ücret ve Serbest Meslek Kazancı Ayrımı

İpuçları

1
Ücret ile serbest meslek kazancı arasındaki en önemli fark 'bağımlılık' (tabiiyet) ilişkisidir.

Daha Fazla Pratik

Serbest meslek kazancı ile ücret arasındaki farkları GVK madde 6161 ve 6565 üzerinden karşılaştırarak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2323. maddesinin 22 numaralı bendinde; hizmetçilerin (özel fertler tarafından evlerde, bahçelerde, apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan sair yerlerde çalıştırılan orta hizmetçiliği, süt ninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi işleri yapanlar) ücretlerinin gelir vergisinden istisna olduğu hükme bağlanmıştır. Ancak kanun koyucu, aynı bendin parantez içi hükmünde bazı çalışanları bu tam istisna kapsamının dışında tutmuştur.

Buna göre, aşağıdaki hizmet erbabından hangisi ilgili maddede tanımlanan 'hizmetçi' kapsamında değerlendirilmediği için tam istisnadan yararlanamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mürebbiyelik yapanlar

Cevap

Mürebbiyelik yapanlar, Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/223/2. maddesinde belirtilen parantez içi hüküm uyarınca 'hizmetçi' tanımı dışında bırakıldıkları için ücretleri üzerinden tam istisnadan yararlanamazlar.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 2323. maddesinin 22. bendi, evlerde ve özel hizmetlerde çalışanların ücretlerini vergi dışı bırakırken; mürebbiyeleri bu tanımın dışında tutmuştur. Mürebbiyeler, diğer tüm ücretliler gibi genel asgari ücret istisnasından yararlanabilirler ancak bu maddedeki 'tam istisnadan' faydalanamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
İstisna Kapsamını Belirleme
GVK 23/223/2 maddesi, özel fertler tarafından ev ve bahçe gibi yerlerde çalıştırılan hizmetçilerin ücretlerini tam istisna eder.
Hizmetçi ücretlerindeki istisnanın yasal dayanağını tespit etmek.
2
Hizmetçi Tanımını Analiz Etme
Orta hizmetçisi, süt nine, dadı, bahçıvan ve kapıcılar hizmetçi sayılır.
İstisnadan yararlanabilecek meslek gruplarını ayıklamak.
3
Parantez İçi İstisnayı (Hariç Tutulanları) Belirleme
Mürebbiyelere ödenen ücretler istisna kapsamına dahil değildir.
Kanun koyucunun 'mürebbiye' ile 'dadı' arasındaki ayrımı nasıl yaptığını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Hizmetçi Ücretlerinde İstisna ve Mürebbiye Ayrımı
Soru 11Soru

Ücret gelirlerinin vergilendirilmesi sürecinde, gayrisafi ücret tutarından indirilecek kalemler ve uygulanan istisna hükümleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hizmet erbabının kendisi, eşi ve küçük çocukları adına yaptığı eğitim ve sağlık harcamaları, aylık stopaj matrahının tespiti sırasında doğrudan işveren tarafından bordro üzerinden indirim konusu yapılabilir.

Cevap

Hizmet erbabının eğitim ve sağlık harcamalarının aylık bordro üzerinden doğrudan indirilebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Eğitim ve sağlık harcamaları, Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesinin 2. bendi kapsamında düzenlenen bir indirim türüdür. Bu madde kapsamındaki indirimler, mükellefin yıllık beyanname vermesi durumunda, beyan edilen gelir üzerinden yapılabilmektedir. Ücretlilerin aylık stopaj (bordro) hesaplamaları yapılırken sadece GVK 63. maddede sayılan indirimler (SGK payı, sendika aidatı, şahıs sigorta primleri gibi) dikkate alınabilir. Bu nedenle eğitim ve sağlık harcamalarının bordro üzerinden doğrudan indirilmesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
GVK Madde 63'teki indirimleri analiz et.
Emekli aidatı, sigorta primleri, sendika aidatları ve şahıs sigorta primleri aylık bordroda indirilebilir.
Bu kalemler 'Safi Ücretin Tespiti' başlığı altında doğrudan stopaj matrahını etkileyen kalemlerdir.
2
GVK Madde 89'daki indirimleri analiz et.
Eğitim ve sağlık harcamaları beyanname üzerinden indirilen bir kalemdir.
Madde 89, yıllık beyannamede bildirilecek gelirlerden yapılabilecek indirimleri düzenler.
3
Asgari ücret istisnasını (GVK 23/18) kontrol et.
2022'den itibaren asgari ücretin vergisi kadar tutar istisnadır.
Güncel vergi mevzuatı gereği bu istisna her hizmet erbabına uygulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Bordro Üzerinden İndirimler (GVK 63) vs. Beyanname Üzerinden İndirimler (GVK 89) Ayrımı
Soru 12Soru

Gelir Vergisi Kanunu'nun 6161. maddesine göre ücret; "işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir." Kanun koyucu, bazı ödemelerin gerçek mahiyeti ne olursa olsun vergilendirme tekniği açısından "ücret" sayılacağını hüküm altına almıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu uyarınca niteliği gereği "ücret" kapsamında değerlendirilen ödemelerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şahsi mesai ve ilmi mahiyetteki faaliyetini kendi nam ve hesabına yürüten bir avukatın müvekkilinden aldığı vekalet ücreti

Cevap

Şahsi mesai ve ilmi mahiyetteki faaliyetini kendi nam ve hesabına yürüten bir avukatın müvekkilinden aldığı vekalet ücreti, bağımsız çalışma esasına dayandığı için ücret değil, serbest meslek kazancıdır.
Kendi nam ve hesabına çalışan bir avukatın aldığı vekalet ücreti serbest meslek kazancıdır. Ücret olabilmesi için avukatın bir hukuk bürosuna veya kuruma iş akdiyle bağlı (bağımlı) olarak çalışması gerekir. Seçenekte belirtilen bağımsız çalışma durumu GVK Madde 6565 ve 6666 hükümleri uyarınca serbest meslek erbabı sayılmayı gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretin temel unsurlarını analiz et.
Ücretin üç temel unsuru vardır: Bir işverene tabiyet (bağımlılık), belirli bir işyerine bağlılık ve hizmet karşılığı ödeme yapılması.
Bir ödemenin ücret sayılabilmesi için öncelikle bu unsurların varlığına bakılır.
2
Gelir Vergisi Kanunu'nun 6161. maddesindeki özel durumları (ücret sayılan ödemeler) gözden geçir.
Kanun; huzur haklarını, bilirkişi ücretlerini, meclis üyelerine yapılan ödemeleri ve belirli emekli paralarını, bağımlılık unsuru tam oluşmasa dahi 'ücret' olarak tanımlamıştır.
Vergi hukukunda 'biçimin önceliği' ilkesi gereği, kanunda açıkça ücret sayılan haller diğer gelir unsurları ile karıştırılmamalıdır.
3
Seçeneklerdeki 'avukatlık ücreti'nin niteliğini değerlendir.
Avukatın kendi nam ve hesabına, bağımsız bir ofis çatısı altında yürüttüğü faaliyet GVK Madde 6565 kapsamında serbest meslek faaliyetidir. Buradan elde edilen vekalet ücreti de serbest meslek kazancıdır.
Bağımsız çalışma unsuru, serbest meslek kazancını ücretten ayıran en temel farktır.

Anahtar Kavram

Ücret ile serbest meslek kazancı arasındaki temel fark 'bağımlılık' (tabiyet) unsurudur. Ayrıca 20222022 yılından itibaren yürürlüğe giren 73497349 sayılı Kanun ile tüm ücretlilerin asgari ücrete isabet eden vergi tutarı istisna edilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Ücret gelirlerinde asgari ücret istisnasının (GVKGVK Madde 23/1823/18) uygulanma usullerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 13Soru

Bay (A), 2024 takvim yılında bir anonim şirkette genel müdür olarak tam zamanlı çalışmakta, farklı bir gruptaki şirkette yönetim kurulu üyesi olarak 'huzur hakkı' almakta ve ayrıca Adalet Bakanlığı listesine kayıtlı olarak 'resmi arabuluculuk' faaliyeti yürütmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) hükümleri uyarınca Bay (A)'nın bu gelirlerinin vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi arabuluculuk faaliyetinden elde edilen ödemeler ücret kabul edilir ve asgari ücret istisnası mükellefin toplam ücret gelirlerinden yalnızca biri için söz konusu olur.

Cevap

Resmi arabuluculuk faaliyetinden elde edilen ödemelerin ücret sayılması ve asgari ücret istisnasının sadece tek bir ücret geliri için uygulanması doğrudur.
GVK 61. maddesine göre resmi arabuluculara yapılan ödemeler ücret kapsamında değerlendirilir. Ayrıca 7349 sayılı Kanunla getirilen ve GVK 23/18. maddesinde düzenlenen asgari ücret istisnası, birden fazla işverenden ücret alanlarda sadece en yüksek ücretin elde edildiği tek bir işverende uygulanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir türlerinin sınıflandırılması
Genel müdür maaşı, huzur hakkı (GVK 61/4) ve resmi arabuluculuk ödemesi (GVK 61/5) olmak üzere üç gelir de 'ücret' niteliğindedir.
GVK 61. maddede ücretin tanımı yapılmış ve bazı ödemelerin (huzur hakkı, resmi arabuluculuk vb.) hizmet karşılığı olmasa dahi ücret sayılacağı hükme bağlanmıştır.
2
İstisna uygulamasının analizi
GVK 23/18 maddesi uyarınca asgari ücretin vergi dışı bırakılması (istisna), sadece bir işverende uygulanır.
Mükerrer istisnadan yararlanılmasını önlemek amacıyla kanun koyucu, birden fazla işveren durumunda tek bir işverenle sınırlama getirmiştir.
3
Beyanname verme zorunluluğunun kontrolü
GVK 86/1-b uyarınca birden fazla işverenden ücret alınması ve belirli sınırların aşılması halinde beyanname verilir.
Tevkifat yapılmış olması, yüksek gelirli veya çok işverenli ücretlilerde yıllık beyanname verme yükümlülüğünü her zaman ortadan kaldırmaz.

Anahtar Kavram

Ücretin Tanımı ve Asgari Ücret İstisnası Sınırı
Soru 14Soru

Merkezi Hollanda'da bulunan ve Türkiye'de sadece pazar araştırması yapmak üzere kurulan bir irtibat bürosunda çalışan Bay (C)(C)'ye, işvereni tarafından Hollanda'daki merkez kazançları üzerinden her ay 3.5003.500 Euro ödeme yapılmaktadır. Bu ödemenin tamamı yurt dışından döviz olarak transfer edilmektedir.

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, Bay (C)(C)'nin elde ettiği bu ücret geliriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu ücret ödemesi, Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/1423/14 maddesi uyarınca gelir vergisinden istisnadır.

Cevap

Bay (C)'nin elde ettiği ücret ödemesinin Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/14. maddesi kapsamında gelir vergisinden tamamen istisna olması doğru bir ifadedir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 2323. maddesinin 1414. fıkrasına göre; kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışan hizmet erbabına, işverenin Türkiye dışındaki kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler gelir vergisinden istisnadır. Sorudaki senaryoda işverenin merkezi Hollanda'dadır, ödeme yurt dışı kazançtan yapılmaktadır ve döviz cinsinden transfer edilmektedir. Bu nedenle ödemenin tamamı istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşverenin mükellefiyet durumunun tespiti
İşverenin kanuni ve iş merkezi yurt dışındadır (Hollanda), yani Türkiye'de dar mükellefiyet esaslarına tabidir.
İstisnanın ilk şartı işverenin dar mükellef olmasıdır.
2
Ödemenin kaynağının ve şeklinin incelenmesi
Ödeme işverenin Türkiye dışındaki kazançlarından sağlanmakta ve döviz olarak yapılmaktadır.
İstisnanın ikinci ve üçüncü şartları ödemenin kaynağı ve türüdür.
3
Yasal dayanağın uygulanması
GVK Madde 23/1423/14 şartları sağlandığı için gelir vergisi doğmaz.
Belirtilen şartların tamamı gerçekleştiğinde ücretin tamamı vergiden istisna tutulur.

Anahtar Kavram

İrtibat Bürolarında Ücret İstisnası (GVK 23/14)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 6161. maddesinde ücret; işverene tabi ve belirli bir iş yerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede, bazı ödemelerin bu genel tanımın unsurlarını tam olarak taşımasa dahi "ücret" olarak vergilendirileceği hükme bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu uyarınca vergilendirme tekniği bakımından "ücret" kapsamında yer alan ödemelerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanarak, bir işverene tabi olmaksızın şahsi nam ve hesaba yapılan faaliyetlerden doğan kazançlar

Cevap

Şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanarak, bir işverene tabi olmaksızın şahsi nam ve hesaba yapılan faaliyetlerden doğan kazançlar
Doğru cevap olan ifade, serbest meslek faaliyetinin tanımıdır. Bir ödemenin ücret sayılabilmesi için hizmet erbabının bir işverene tabi olması ve işverenin gösterdiği yerde çalışması gerekir. Şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayalı, ancak bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına yürütülen faaliyetlerden elde edilen kazançlar Gelir Vergisi Kanunu'nun 6565. maddesi uyarınca serbest meslek kazancıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretin temel unsurlarını belirle
Hizmetin bir işverene tabiyet ve belirli bir iş yerine bağlılık unsurlarını taşıması gerekir.
GVK 6161. maddedeki genel tanımı analiz etmek için gereklidir.
2
GVK 6161. maddedeki özel durumları (ücret sayılan haller) incele
Huzur hakkı, bilirkişi ücretleri, meclis üyeleri ödenekleri ve sporcu ödemeleri kanunen ücret sayılmıştır.
Genel tanıma tam uymasa da kanun koyucunun ücret olarak nitelendirdiği durumları ayırt etmek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki kazanç türlerini karşılaştır
Bağımsızlık unsuru taşıyan ve şahsi nam/hesaba yapılan faaliyetlerin serbest meslek kazancı olduğu saptandı.
Ücret ile serbest meslek kazancı arasındaki en temel fark olan 'tabiyet' (bağımlılık) unsurunu doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ücret ile Serbest Meslek Kazancı Ayrımı ve GVK 61 Kapsamı

Daha Fazla Pratik

Asgari ücret istisnası (GVK 23/18) ve bu istisnanın diğer ücret unsurlarına nasıl uygulandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde yapılan tanım uyarınca, bir ödemenin vergi hukuku açısından 'ücret' olarak nitelendirilebilmesi için gereken temel unsurlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faaliyetin şahsi sorumluluk altında, kendi nam ve hesabına yürütülmesi

Cevap

Faaliyetin şahsi sorumluluk altında, kendi nam ve hesabına yürütülmesi ücretin değil, serbest meslek kazancının bir unsurudur.
Ücretin yasal tanımında 'işverene tabi olma' şartı aranır. Faaliyetin şahsi sorumluluk altında, kendi nam ve hesabına yürütülmesi ise bağımsız bir çalışmayı ifade eder ve bu durum Gelir Vergisi Kanunu'na göre serbest meslek kazancı olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
GVK Madde 61'deki ücret tanımının unsurlarını belirlemek
Ücretin üç temel unsuru vardır: Bağımlılık (işverene tabi olma), mekan (iş yerine bağlılık) ve karşılık (hizmet karşılığı ödeme).
Tanımın yasal sınırlarını çizmek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki unsurları ücret ve serbest meslek kazancı ayrımı açısından karşılaştırmak
Kendi nam ve hesabına çalışma ifadesi 'bağımsızlığı' ifade ederken, ücret 'bağımlılığı' (tabiiyeti) gerektirir.
Ücreti diğer gelir unsurlarından ayıran en kritik farkı tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ücretin Tanımı ve Serbest Meslek Kazancından Farkı
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre ücret; işverene tabi ve belirli bir iş yerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ancak bazı ödemeler, bu tanım kapsamındaki unsurların tamamını taşımasa dahi kanun gereği vergilendirme tekniği açısından 'ücret' kabul edilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gelir Vergisi Kanunu uyarınca 'ücret' olarak vergilendirilmesi gereken bir ödemedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine bu görevleri dolayısıyla yapılan ödemeler

Cevap

Spor hakemlerine ve jüri üyelerine yapılan ödemeler, Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca 'ücret' olarak vergilendirilir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinin 5. bendinde açıkça belirtildiği üzere; bilirkişilere, resmî arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine bu sıfatları dolayısıyla ödenen paralar vergi hukuku açısından ücret kabul edilir. Bu ödemeler üzerinden işveren (ödeme yapan kurum) tarafından tevkifat yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretin yasal tanımını ve genişletilmiş kapsamını hatırla.
GVK 61. maddeye göre; hizmet karşılığı olması, işverene tabi olunması ve bir iş yerine bağlılık genel unsurlardır.
Ücretin temel unsurlarının her zaman bir arada bulunması gerekmez; kanun koyucu bazı durumları 'ücret sayılan haller' olarak tanımlamıştır.
2
GVK 61. maddesinin 2. fıkrasındaki özel durumları incele.
Bilirkişiler, arabulucular, eksperler, spor hakemleri ve jüri üyelerine yapılan ödemeler ücret sayılmıştır.
Bu kişiler bir işverene sürekli bağlı olmasalar da, ifa ettikleri kamu hizmeti veya geçici görev niteliği nedeniyle ödemeleri ücret rejimine tabi tutulmuştur.
3
Diğer şıklardaki gelir türlerini ele.
Vekalet ücreti ve telif hakları serbest meslek kazancı, bono faizi menkul sermaye iradı, kira ise gayrimenkul sermaye iradıdır.
Her kazanç unsurunun kendine özgü vergilendirme usulü ve beyan sınırları bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

GVK Madde 61 - Ücret Sayılan Haller

Daha Fazla Pratik

GVK Madde 23/18'deki asgari ücret istisnasının bu tür arızi ücret ödemelerine nasıl uygulandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

Türk Vergi Sistemi'nde bir ödemenin "ücret" olarak nitelendirilebilmesi için belirli unsurların bir arada bulunması gerekmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, ücretin temel unsurlarından biri olan "işverene tabi olma" (bağımlılık) şartı, aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalışanın işverenin emir, direktif ve denetimi altında hizmet ifa etmesini

Cevap

Ücretin temel unsurlarından biri olan bağımlılık, çalışanın işverenin hiyerarşik kontrolü ve talimatları altında çalışmasını ifade eder.
Ücretin tanımında yer alan bağımlılık (tabiyet) unsuru, hizmet erbabının işverenin emir ve talimatları doğrultusunda, onun denetimi ve gözetimi altında çalışması anlamına gelir. Bu hukuki bağımlılık, ücreti bağımsız faaliyetlerden (ticari veya serbest meslek) ayıran en keskin ölçüttür.

Adım Adım Çözüm

1
Ücret tanımının incelenmesi
GVK 61. maddeye göre ücret; işverene tabi, belirli bir iş yerine bağlı ve hizmet karşılığı yapılan ödemedir.
Yasal tanım unsurlarını belirlemek için gereklidir.
2
Tabiyet (bağımlılık) unsurunun analiz edilmesi
Bu unsur, işçinin işi yaparken kendi bağımsız kararlarıyla değil, işverenin yönetim hakkı ve direktifleri doğrultusunda hareket etmesidir.
Ücreti diğer kazanç türlerinden ayıran en temel farkı saptamak için.

Anahtar Kavram

Ücretin Tanımı ve Unsurları (Hizmet, İşyeri, Tabiyet)
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/1823/18. maddesi uyarınca 20222022 yılından itibaren uygulanan asgari ücret istisnası kapsamında, aynı takvim yılı içerisinde birden fazla işverenden ücret alan bir hizmet erbabının elde ettiği ücret gelirlerinde tevkifat uygulaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstisna, hizmet erbabının sadece en yüksek ücret aldığı işverendeki ücretine uygulanır; ücretlerin eşit olması durumunda ise istisna sadece bir işverendeki ücrete tatbik edilir.

Cevap

Birden fazla işverenden ücret alanlarda istisna, sadece en yüksek ücretin elde edildiği işverendeki ücrete uygulanır; ücretlerin eşitliği halinde ise tek bir işveren üzerinden işlem yapılır.
Doğru ifade, istisnanın sadece en yüksek ücretin elde edildiği işverendeki ücrete uygulanacağını, ücretlerin eşit olması durumunda ise sadece bir işverende tatbik edileceğini belirtmektedir. Bu kural, 319319 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
193193 sayılı GVK Madde 23/1823/18 ve ilgili 319319 seri no.lu tebliğ hükümleri esas alınır.
Ücret gelirlerinde asgari ücret istisnasının uygulama usulü bu düzenlemelerle belirlenmiştir.
2
İstisna uygulama sınırının tespiti
İstisna, aylık bazda net asgari ücret tutarına isabet eden vergi miktarını geçemez.
Maktu bir istisna sınırı söz konusudur.
3
Çoklu işveren durumunun analizi
İstisnanın sadece en yüksek ücretin alındığı işveren tarafından uygulanması gerektiği sonucuna varılır.
Mükerrer vergi kaybını önlemek ve usul birliğini sağlamak amacıyla tebliğle getirilen özel bir kuraldır.

Anahtar Kavram

Asgari Ücret İstisnası (GVK 23/18)

İpuçları

1
Ücret istisnası uygulaması, mükerrer yararlanmayı önleyecek şekilde tasarlanmıştır.
2
Birden fazla işveren varsa, hangi işverenin 'birincil' sayılacağına dair ücret tutarı kriterini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Ücret gelirlerinin yıllık beyanname ile beyan edilme sınırlarını ve bu sınırlarda asgari ücret istisnasının etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

Bir özel şirkette finans uzmanı olarak çalışan Bayan (D), bu görevinin yanı sıra Adalet Bakanlığı listesine kayıtlı olarak "resmî arabuluculuk" yapmakta ve çözüme kavuşturduğu dosyalar için Bakanlık tarafından belirlenen tarifeye göre ödeme almaktadır. Bayan (D), 20262026 takvim yılı içerisinde hem şirketinden aylık maaş hem de Bakanlıktan arabuluculuk ücretleri elde etmiştir.

Buna göre, Bayan (D)'nin elde ettiği bu gelirlerin tasnifi ve 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/1823/18. maddesinde düzenlenen "asgari ücret istisnası" uygulamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hem finans uzmanlığı maaşı hem de arabuluculuk ödemesi "ücret" niteliğindedir; ancak asgari ücret istisnası sadece en yüksek ücret gelirinin elde edildiği işverence bir kez uygulanır.

Cevap

Bayan (D)'nin hem şirketten aldığı maaş hem de Bakanlıktan aldığı arabuluculuk ücreti GVK kapsamında 'ücret' olarak nitelendirilir ve asgari ücret istisnası bu gelirlerin toplamına değil, sadece en yüksek olanına bir kez uygulanır.
Doğru yanıt, her iki gelir kaynağının da Gelir Vergisi Kanunu açısından 'ücret' olduğunu ve asgari ücret istisnasının sadece en yüksek ücreti ödeyen işveren tarafından bir kez uygulanabileceğini belirtmektedir. GVK'nın 6161. maddesinin 55. fıkrası; bilirkişilere, resmî arabuluculara ve spor hakemlerine yapılan ödemeleri 'ücret' olarak tanımlar. Aynı kanunun 23/1823/18. maddesi ise asgari ücret istisnasının birden fazla işverenden ücret alınması durumunda sadece en yüksek ücretin elde edildiği işverence uygulanacağını hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir unsurlarını sınıflandırın.
Şirket maaşı genel hükümlere göre ücret; arabuluculuk ücreti ise 193193 sayılı GVK Madde 61/561/5 uyarınca özel olarak 'ücret' kabul edilir.
Bir ödemenin ücret sayılması için normalde bağımlılık şartı aranır; ancak bilirkişi ve arabuluculara yapılan ödemeler kanunen ücret sayılmıştır.
2
Birden fazla işverenden ücret alma durumunu değerlendirin.
Bayan (D), biri özel şirket diğeri ise Bakanlık (vergi sorumlusu sıfatıyla) olmak üzere iki ayrı kaynaktan ücret almaktadır.
Vergi hukukunda birden fazla işverenden ücret elde edilmesi durumunda beyanname verme ve istisna uygulama kuralları değişir.
3
Asgari ücret istisnasını uygulayın.
GVK Madde 23/1823/18 uyarınca, istisna tutarı sadece en yüksek ücretin alındığı işverence uygulanır.
İstisnanın mükerrer uygulanmasını önlemek ve vergi adaletini sağlamak amacıyla kanun bu kısıtlamayı getirmiştir.

Anahtar Kavram

Ücretin Tanımı ve Birden Fazla İşverenden Alınan Ücretlerde İstisna Uygulaması
Tahmini Süre:1m 40s
Sayfa 1 / 2Sonraki