Soru

Zorluk: OrtaYoksulluk Türleri ve Endeksleri

Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen bir saha çalışmasında, hanehalklarının harcanabilir gelirleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, temel beslenme ve barınma gibi asgari fizyolojik yaşam standartlarını sağlayamayan bireylerin oranının sıfıra yaklaştığı tespit edilmiştir. Buna karşın, toplumun genel refah seviyesinin gerisinde kalan ve ortalama gelirin belirli bir oranının (örneğin medyan gelirin %50'si) altında gelire sahip olan kitlelerin oranında artış gözlemlenmiştir. Politika yapıcılar, bu yeni durumun ciddiyetini analiz edebilmek için, sadece yoksul sayısını değil, aynı zamanda yoksulların kendi aralarındaki gelir bölüşümü eşitsizliğini de denkleme dâhil eden kapsamlı bir ölçüt kullanmaya karar vermiştir.

Bu duruma göre, çalışmada artış gösterdiği vurgulanan yoksulluk türü ve politika yapıcıların kullanmaya karar verdiği yoksulluk ölçütü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    Mutlak yoksulluk – Kafa Sayısı Endeksi
  2. B
    Göreli yoksulluk – Lorenz Eğrisi
  3. Göreli yoksulluk – Sen EndeksiCevap
  4. D
    Mutlak yoksulluk – Gini Katsayısı
  5. E
    İnsani yoksulluk – Yoksulluk Açığı Endeksi

Cevap

Göreli yoksulluk – Sen Endeksi
Verilen senaryoda bireylerin temel fizyolojik ihtiyaçlarını artık karşılayabildiği, yani mutlak yoksulluğun sıfıra yaklaştığı belirtilmiştir. Ancak toplumun medyan gelirinin altında kalanların oranının artması, 'göreli yoksulluğun' artış gösterdiğini kanıtlar. Politika yapıcıların kullanmak istediği, yoksulların kendi aralarındaki gelir eşitsizliğini (yoksulların Gini katsayısını) hesaba katan yoksulluk ölçütü ise Sen Endeksi'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde vurgulanan yoksulluk türünü belirlemek
Mutlak yoksulluğun azaldığı, göreli yoksulluğun ise arttığı tespit edilmiştir.
Asgari fizyolojik ihtiyaçların karşılanamaması mutlak yoksulluğu; toplumun medyan veya ortalama gelirinin belirli bir oranının gerisinde kalmak ise göreli yoksulluğu ifade eder.
2
Tanımlanan yoksulluk ölçütünü tespit etmek
Uygun ölçütün Sen Endeksi olduğu belirlenmiştir.
Sadece yoksul sayısını (Kafa Sayısı Endeksi) veya yoksulluk derinliğini değil, yoksulların kendi aralarındaki gelir bölüşümü eşitsizliğini de hesaplamalara dâhil eden ölçüt Amartya Sen tarafından geliştirilen Sen Endeksi'dir.

Anahtar Kavram

Yoksulluk Türleri ve Sen Endeksi
Bu soruyu puanla