Gelişmekte olan bir ülkede, ihraç edilen temel hammadde fiyatlarının küresel piyasalarda aniden yükselmesi sonucunda ülkenin reel gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) ardışık beş yıl boyunca ortalama %7 oranında artmıştır. Ancak bu beş yıllık dönemde; sanayi sektörünün GSYH içindeki payında, okullaşma oranlarında, bebek ölüm hızlarında ve kurumların hukuki altyapısında herhangi bir yapısal iyileşme gözlemlenmemiştir.
Maliye politikası hedefleri ve makroekonomik kavramlar çerçevesinde, bu ülkenin deneyimlediği durum ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Sadece niceliksel üretim artışını ifade eden ekonomik büyüme gerçekleşmiş, ancak yapısal ve niteliksel dönüşümü içeren ekonomik kalkınma sağlanamamıştır.Cevap
- BReel GSYH artışı sürekli hale geldiği için, ülke otomatik olarak ekonomik kalkınma sürecini de başarıyla tamamlamıştır.
- CHammadde fiyatlarındaki artış dışsal bir şok olduğundan, bu durum literatürde ne ekonomik büyüme ne de ekonomik kalkınma olarak sınıflandırılabilir.
- DYaşanan süreç, üretken kamu harcamalarının artırılmasına dayanan içsel büyüme dinamiklerinin ekonomiye yansımasının bir sonucudur.
- Eİhracat kaynaklı gelir artışı ülkenin sermaye birikimini kalıcı olarak sağladığından, ekonomik kalkınmanın iç finansman aşamasına geçilmiştir.
Cevap
Verilen senaryoda, yalnızca niceliksel bir artış olan ekonomik büyümenin gerçekleştiğini, ancak niteliksel ve yapısal dönüşümleri içeren ekonomik kalkınmanın sağlanamadığını ifade eden değerlendirme kesinlikle doğrudur.
Ekonomik büyüme, bir ülkenin reel milli gelirinde ve üretim hacminde meydana gelen niceliksel artışları ifade eder (senaryodaki GSYH'nin %7 artması durumu). Ekonomik kalkınma ise büyümenin yanı sıra, ekonominin sektörel yapısında (tarımdan sanayiye geçiş), kurumsal işleyişte, gelir dağılımında ve beşeri sermayede (okullaşma, sağlık göstergeleri) sağlanan niteliksel iyileşmeleri kapsar. Verilen senaryoda açıkça niceliksel artış (büyüme) varken, niteliksel ve yapısal dönüşümün (kalkınma) gerçekleşmediği vurgulanmıştır. Literatürde bu durum 'kalkınmasız büyüme' olarak da adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Arasındaki Niteliksel/Niceliksel Farklar