Devletin mali faaliyetleri neticesinde elde ettiği gelirlerin 'kamu hukuku' veya 'özel hukuk' geliri olarak nitelendirilmesi; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin mahiyetini, gelirin dayandığı otoriteyi ve uyuşmazlıkların çözümünde izlenecek yargı yolunu belirlemektedir. Buna göre, kamu gelirlerinin bu iki temel kategorisi arasındaki ayrım ve bu kapsamdaki örneklendirmelere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Özel hukuk gelirleri, devletin bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek (jus gestionis) ve sözleşme serbestisi çerçevesinde elde ettiği gelirlerdir; mülk ve teşebbüs gelirleri bu kategoride yer alırken uyuşmazlıklar kural olarak adli yargıda çözümlenir.Cevap
- BHarçlar ve resimler, sunulan spesifik bir kamusal hizmetin veya devletçe verilen bir iznin karşılığı olarak rızaya dayalı şekilde ödendiğinden, mülk ve teşebbüs gelirleri ile birlikte özel hukuk gelirleri arasında sınıflandırılır.
- CParafiskal gelirler, sosyal güvenlik kuruluşları ve mesleki üst kuruluşların üyeleriyle yaptıkları özel hukuk sözleşmelerine dayanması ve bütçe dışı olmaları sebebiyle devletin iradi nitelikteki özel hukuk gelirleri arasında sayılır.
- DŞerefiyeler ve cezalar, mülk ve teşebbüs gelirlerinde olduğu gibi devletin 'tacir' sıfatıyla hareket ettiği durumlarda ortaya çıkan ve uyuşmazlıkları adli yargıda görülen özel hukuk karakterli unsurlardır.
- EKamu hukuku gelirlerinde 'tarafların eşitliği' ve 'serbest irade' ilkeleri geçerliyken; özel hukuk gelirleri devletin tek taraflı irade beyanı ve cebri tahsil yetkisi (jus imperii) ile elde edilen unsurlardır.
Cevap
Özel hukuk gelirleri, devletin mülk sahibi veya işletmeci sıfatıyla (jus gestionis) elde ettiği, sözleşmeye dayalı ve adli yargıya tabi gelirlerdir; mülk ve teşebbüs gelirleri bunun en bariz örneğidir.
Doğru ifade, özel hukuk gelirlerinin devletin mülk veya teşebbüs yönetimi sırasında tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi (jus gestionis) davrandığını, bu gelirlerin temelinin sözleşme serbestisine dayandığını ve uyuşmazlıkların adli yargıda çözüldüğünü belirtmektedir. Mülk ve teşebbüs (dometik) gelirleri bu tanıma tam olarak uymaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletin Kamu Gücü (Jus Imperii) ve Özel Yönetim (Jus Gestionis) Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Kamu gelirlerinin cebri olup olmamasına göre yapılan 'iradi' ve 'cebri' gelir sınıflandırmasını incelemek, harçların neden kamu hukuku geliri sayıldığını daha iyi anlamanızı sağlar.
Tahmini Süre:2m 0s