Examkin

Soru

Zorluk: OrtaArz Yönlü İktisat, Büyüme ve Vergi Politikaları

Uzun vadeli ekonomik durgunlukla mücadele eden bir ülkede maliye otoritesi, bireylerin çalışma isteklerini ve firmaların fiziki sermaye yatırımlarını hızlandırmayı amaçlayan yeni bir politika çerçevesi açıklamıştır. Bu doğrultuda, marjinal gelir ve kurumlar vergisi oranlarında önemli indirimlere gidilmiştir.

Arz yönlü iktisat teorisine göre, devreye sokulan bu 'teşvik etkisi' (incentive effect) mekanizması ve vergi indirimlerinin makroekonomik sonuçları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vergi indirimlerinin temel işlevi, harcanabilir geliri doğrudan artırmak suretiyle toplam talebi genişletmek ve çarpan mekanizmasıyla ekonomiyi tam istihdama taşımaktır.
  2. B
    Sermaye birikimini ve emek arzını uyaran bu mali teşvik mekanizması, üretim hacminde niceliksel bir artış yaratmaktan ziyade kurumsal ve yapısal bir ekonomik kalkınma sıçraması hedefler.
  3. Marjinal vergi indirimlerinin işgücü arzı üzerindeki ikame etkisinin gelir etkisinden baskın çıkması faktör arzını artırır; ekonomi Laffer eğrisinin yasak bölgesinde ise bu indirimler toplam vergi hasılatını da yükseltir.Cevap
  4. D
    Vergi oranlarındaki her türlü indirim, ekonominin Laffer eğrisinin hangi bölgesinde bulunduğuna bakılmaksızın vergi tabanını genişleterek toplam kamu gelirlerini mutlak surette artırır.
  5. E
    Uygulanan vergi indirimleri, piyasadaki nispi fiyatları ve kaynak tahsisini etkilemeden doğrudan vergi yükünün sınıflar arası dağılımını değiştirerek gelir dağılımında adaleti tesis eder.

Cevap

Arz yönlü vergi indirimlerinin başarılı olması, ikame etkisinin gelir etkisinden baskın çıkarak emek arzını artırmasına ve Laffer eğrisinin yasak bölgesinde yer alınması durumunda toplam vergi hasılatının artmasına bağlıdır.
Arz yönlü iktisadın merkezinde yer alan teşvik etkisi (incentive effect), vergi indirimlerinin nispi fiyatları değiştirmesine dayanır. Vergi indirimi net ücreti artırır; bu durum serbest zamanın fırsat maliyetini yükselterek bireyleri daha fazla çalışmaya teşvik eder (ikame etkisi). İkame etkisinin gelir etkisinden baskın çıkması faktör arzını artırır. Ayrıca Arthur Laffer'in analizine göre, ekonominin aşırı vergilendirildiği yasak (azalan) bölgede marjinal oranların düşürülmesi, vergi matrahını oran düşüşünden daha hızlı genişleterek toplam vergi hasılatını artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Arz yönlü iktisadın temel çalışma mekanizmasını (teşvik etkisi) analiz et.
Marjinal vergi indirimleri, net ücretleri artırarak serbest zamanın fırsat maliyetini yükseltir.
Teşvik etkisinin özü, bireylerin ve firmaların marjinal getirilerinin artmasıyla üretime daha fazla faktör (emek ve sermaye) sunmasıdır.
2
İşgücü arzında ikame ve gelir etkilerinin yönünü karşılaştır.
İkame etkisi çalışmayı (emek arzını) artırırken, gelir etkisi azaltır. Toplam emek arzının artması için ikame etkisinin gelir etkisinden büyük olması gerekir.
Vergi indiriminin büyümeyi tetiklemesi, faktör piyasasındaki pozitif tepkiye (ikame etkisinin büyüklüğüne) bağlıdır.
3
Vergi indirimleri ile toplam vergi hasılatı arasındaki ilişkiyi Laffer eğrisi üzerinden değerlendir.
Eğer ekonomi yüksek vergi oranlarının geçerli olduğu yasak bölgede ise (Laffer eğrisinin azalan kısmı), oranlardaki bir indirim ekonomik aktiviteyi o derece canlandırır ki toplam vergi hasılatı artar.
Bu durum, arz yönlü iktisadın kamu maliyesi açısından kendi kendini finanse edebilen (self-financing) vergi indirimleri argümanını oluşturur.

Anahtar Kavram

Arz Yönlü İktisatta Teşvik (İkame) Etkisi ve Laffer Eğrisi Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Arz Yönlü İktisat, Büyüme ve Vergi Politikaları

Bu konudan daha fazla soru