Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOtomatik İstikrar Sağlayıcı Araçlar

Makroekonomik istikrarsızlıklarla mücadele eden bir ülke, dışsal ekonomik şokların milli gelir üzerinde yarattığı dalgalanmaları dışarıdan bir müdahaleye gerek kalmadan sönümleme kapasitesini (yerleşik esnekliğini) güçlendirmek istemektedir.

Maliye teorisine göre, aşağıdaki yapısal değişikliklerden hangisinin hayata geçirilmesi bu ülkedeki otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmaların etkinliğini doğrudan artırır?

  1. Kişisel gelir vergisi tarifesinde yer alan dilim sayısının çoğaltılarak marjinal vergi oranlarının daha yüksek bir artan oranlılığa kavuşturulmasıCevap
  2. B
    İşsizlik oranı gibi öncü göstergelerin belirli eşikleri aşması durumunda, katma değer vergisi oranlarının meclis kararı olmaksızın düşürülmesine yönelik yasa çıkarılması
  3. C
    Ekonomik daralma evrelerinde hızlı etki yaratabilmek amacıyla, yürütme organının onayıyla geniş çaplı bayındırlık ve altyapı yatırımlarına ağırlık verilmesi
  4. D
    Enflasyonist süreçlerde mükelleflerin reel gelirlerini korumak maksadıyla, gelir vergisi matrah dilimlerinin her takvim yılı başında enflasyona endekslenmesi
  5. E
    Bütçe gelirlerinin güvence altına alınması amacıyla, talebi esnek olmayan mallar üzerinden alınan maktu nitelikli dolaylı vergilerin ağırlığının artırılması

Cevap

Kişisel gelir vergisi tarifesinde yer alan dilim sayısının çoğaltılarak marjinal vergi oranlarının daha yüksek bir artan oranlılığa kavuşturulmasını ifade eden seçenektir.
Kişisel gelir vergisinin artan oranlı yapısının güçlendirilmesi (marjinal oranların ve dilimlerin artırılması), vergi sisteminin genel gelir esnekliğini yükseltir. Bu yapısal özellik, ekonominin genişleme evrelerinde bireylerin daha yüksek vergi dilimlerine girerek piyasadan daha fazla satın alma gücünün çekilmesini, daralma evrelerinde ise daha düşük dilimlere inerek satın alma gücünün oransal olarak korunmasını sağlar. Böylece mali sistemin makroekonomik şokları herhangi bir müdahaleye gerek duymadan emme kapasitesi (yerleşik esneklik) en üst düzeye çıkarılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Otomatik istikrar sağlayıcıların etkinliğini (yerleşik esnekliği) belirleyen temel faktörü tanımlamak.
Yerleşik esneklik, vergi ve harcama sisteminin milli gelirdeki değişimlere karşı duyarlılığına (gelir esnekliğine) bağlıdır.
Milli gelire karşı duyarlılığı yüksek olan mali araçlar, ekonomik şokları emmede çok daha başarılıdır.
2
Seçeneklerdeki yapısal değişikliklerin vergi sisteminin gelir esnekliğine etkisini değerlendirmek.
Artan oranlı tarifede dilimlerin ve marjinal oranların çoğaltılması, gelir esnekliğini artırarak güçlü bir otomatik tepki mekanizması kurar.
Bireylerin geliri arttıkça çok daha yüksek vergi oranlarına tabi olmaları, ekonominin aşırı ısınmasını engellerken; gelir düştüğünde hızla alt dilimlere inmeleri harcanabilir gelir düşüşünü sınırlar.
3
Otomatik istikrar gücünü zayıflatan veya farklı türde politikalar içeren çeldirici seçenekleri elemek.
Formül esnekliği (göstergeye bağlı oran değişimi), iradi yatırım politikaları, dolaylı vergilerin ağırlığının artırılması ve vergi dilimlerinin enflasyona endekslenmesi seçenekleri elenmiştir.
Bu uygulamalar ya farklı bir maliye politikası aracıdır ya da bizzat sistemin yerleşik esnekliğini zayıflatan müdahalelerdir.

Anahtar Kavram

Yerleşik Esneklik ve Otomatik İstikrar Sağlayıcıların Gücünü Artıran Faktörler

İpuçları

1
Bir vergi veya harcama kaleminin otomatik istikrar sağlayıcı olabilmesi için, milli gelirdeki değişimlere karşı çok hassas (esnek) olması gerekir.
2
Dolaylı vergilerin veya enflasyona endekslenmiş tarifelerin gelire duyarlılığı düşüktür. Buna karşın, kişinin geliri arttıkça ödediği verginin oransal olarak daha hızlı arttığı sistemler, yerleşik esnekliği en yüksek olanlardır.

Daha Fazla Pratik

Formül esnekliği ile otomatik istikrar sağlayıcılar arasındaki teorik ayrımı ve mali sürüklenmenin enflasyon üzerindeki frenleyici etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Otomatik İstikrar Sağlayıcı Araçlar

Bu konudan daha fazla soru