Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomik Büyümeyi Etkileyen Maliye Politikası Araçları

Küresel teknoloji zincirlerine entegre olmayı hedefleyen bir geçiş ekonomisinde Maliye Bakanlığı, ülkenin emek-yoğun üretim yapısından yüksek katma değerli ve sermaye-yoğun bir yapıya geçmesi gerektiğine karar vermiştir. Ancak yapılan analizlerde, enflasyonist süreçte mükelleflerin reel gelirleri artmasa bile nominal olarak üst vergi dilimlerine geçmelerinin özel kesim üzerinde ciddi bir gizli vergi yükü yarattığı ve çalışma gayretini kırarak 'teşvik edici etkileri' zayıflattığı saptanmıştır. Eşzamanlı olarak, kamunun artan cari harcamalarını finanse etmek için iç piyasadan yüksek reel faizle fon talep etmesi, teknolojik dönüşüm yapacak firmaların krediye erişimini kısıtlamaktadır.

Bu spesifik darboğazları aşarak ülkenin uzun vadeli ekonomik büyüme kapasitesini artırmayı hedefleyen bir politika yapıcının alması gereken en rasyonel mali tedbir paketi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Katma değeri yüksek üretime geçişin finansmanı için servet ve yüksek gelir gruplarına uygulanan marjinal vergi oranlarının artırılması ve elde edilen kaynağın teknoloji sektöründeki işçilere doğrudan gelir desteği olarak dağıtılması
  2. B
    Teknolojik yatırımları caydıran dışlama etkisini kırmak için kurumlar vergisi oranlarının yükseltilmesi ve firmalara tanınan yatırım indirimi ile hızlandırılmış amortisman gibi arz yönlü vergi avantajlarının tamamen kaldırılması
  3. C
    Mali sürüklenmenin kamuya sağladığı otomatik gelir artışlarından vazgeçilmeyerek bu fonların korunması ve kısa vadede efektif talebi canlandıracak tüketim odaklı kamu harcaması paketlerinin hızla devreye sokulması
  4. Artan oranlı gelir vergisi tarifesinin enflasyon oranında endekslenerek mali sürüklenme sorununun çözülmesi ve kamu harcamalarında cari transferler yerine fiziki altyapı ile Ar-Ge teşviklerine öncelik verilerek dışlama (crowding-out) etkisinin zayıflatılmasıCevap
  5. E
    İç piyasadaki fon daralmasını aşmak amacıyla uzun vadeli yurtiçi tasarrufları özendirecek vergi politikaları yerine, teknolojik dönüşümün tamamıyla kısa vadeli portföy yatırımlarına ve yüksek maliyetli dış borçlanmaya dayandırılması

Cevap

Doğru strateji, vergi tarifesinin enflasyona endekslenerek mali sürüklenmenin önlenmesi ve kamu harcamalarının cari harcamalardan ziyade Ar-Ge ve altyapı gibi üretken alanlara kaydırılmasıdır.
Uzun dönemli büyümeyi (potansiyel GSYH artışını) sağlamak isteyen bir ekonomide, enflasyonun yarattığı gizli vergi artışı olan mali sürüklenmenin vergi dilimlerinin enflasyona endekslenmesi yoluyla çözülmesi zaruridir. Böylelikle özel kesimin çalışma ve yatırım şevki korunur. Ayrıca, teknolojik dönüşümü desteklemek ve dışlama (crowding-out) etkisini kırmak için kamunun cari harcamalardan tasarruf ederek bütçe kaynaklarını içsel büyümeyi doğrudan besleyen üretken alanlara (fiziki altyapı, Ar-Ge, eğitim) yönlendirmesi en rasyonel yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki temel darboğazların ekonomik karşılıklarını tespit etme
Enflasyonist ortamda vergi yükünün artması 'mali sürüklenme', kamunun yoğun iç borçlanmayla özel sektörü kredisiz bırakması ise 'dışlama (crowding-out) etkisi'dir.
Maliye politikası araçlarını belirlemeden önce çözülmesi gereken spesifik makroekonomik problemlerin adlandırılması şarttır.
2
Mali sürüklenmeye karşı alınacak rasyonel tedbiri belirleme
Gelir vergisi dilimlerinin enflasyon oranında güncellenmesi (endeksleme) gerekir.
Endeksleme yapılmazsa, mükelleflerin marjinal vergi yükü artar ve bu durum özel kesimin yatırım ile çalışma teşviklerini zayıflatır.
3
Dışlama etkisini kırmak ve içsel büyümeyi desteklemek için harcama politikasını tasarlama
Kamunun borçlanma ihtiyacını azaltmak ve büyüme kapasitesini artırmak için bütçede cari harcamalar kısılmalı, kaynaklar fiziki altyapı ve Ar-Ge (üretken harcamalar) alanlarına yönlendirilmelidir.
İçsel büyüme modelleri, uzun dönemli büyümenin beşeri sermaye ve teknoloji odaklı kamu yatırımlarıyla sağlandığını öngörür.
4
Tüm koşulları sağlayan politika bileşimini seçme
Vergi endekslemesi ile üretken kamu harcaması odaklı stratejiyi içeren seçenek doğru kabul edilir.
Bu kombinasyon, hem bozulan teşvikleri onarır hem de uzun dönemli arz kapasitesini kalıcı olarak artırır.

Anahtar Kavram

Mali Sürüklenme, Dışlama Etkisi ve İçsel Büyüme Odaklı Maliye Politikası
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Büyümeyi Etkileyen Maliye Politikası Araçları

Bu konudan daha fazla soru