Soru

Zorluk: OrtaBorçlanmada İhraç Değerinin Belirlenmesi (Başabaş ve Başabaş Altı İhraç)

Kamu borçlanma pratiklerinde, Hazine'nin ihraç ettiği borçlanma senetlerini piyasaya sunarken senedin üzerinde yazılı olan tutardan (nominal değer) daha düşük bir bedel talep etmesi "başabaş altı ihraç" olarak adlandırılır. Piyasa faiz oranlarının kupon faizlerini aştığı dönemlerde yatırımcı talebini canlandırmak veya çeşitli vergisel esneklikler sunmak amacıyla bu yönteme sıklıkla başvurulabilmektedir.

Buna göre, başabaş altı ihraç tekniğinin maliyet, getiri ve "gizli faiz" dinamikleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Senedin piyasaya sürülüş fiyatı nominal değerinden düşük olduğu için, vade boyunca elde edilecek efektif getiri oranı senet üzerindeki nominal faiz oranının altında kalır.
  2. B
    Vade bitiminde anapara geri ödemesi senedin ihraç değeri üzerinden yapılacağından, Hazine'nin katlanacağı toplam borç servisi yükünde ihraç aşamasında bir artış meydana gelmez.
  3. İhraç fiyatı ile vade sonundaki itfa tutarı (nominal değer) arasındaki fark "gizli faiz" işlevi gördüğünden, senedin yatırımcıya sağladığı efektif getiri oranı nominal faiz oranından daha yüksektir.Cevap
  4. D
    Bu fiyatlama yöntemi yalnızca çoklu fiyat (Amerikan) usulü ihalelere özgü olup, yatırımcıların teklif ettiği en düşük fiyatın senedin itfa değerini belirlemesini sağlar.
  5. E
    Başabaş altı ihraçlarda ortaya çıkan iskontolu satış bedeli doğrudan Hazine'nin faiz dışı geliri kabul edildiğinden, yatırımcı açısından herhangi bir vergisel avantaj veya ek getiri yaratmaz.

Cevap

İhraç fiyatı ile vade sonundaki itfa tutarı (nominal değer) arasındaki fark "gizli faiz" işlevi gördüğünden, senedin yatırımcıya sağladığı efektif getiri oranı nominal faiz oranından daha yüksektir.
Başabaş altı ihraçlarda yatırımcı senedi nominal değerinden daha ucuz bir fiyata satın alır ancak vade sonunda Hazine'den senedin tam nominal değerini tahsil eder. Alış fiyatı ile nominal değer arasındaki bu pozitif fark 'gizli faiz' (iskonto getirisi) olarak adlandırılır. Yatırımcı hem standart kupon faizini hem de bu sermaye kazancını (gizli faizi) elde ettiği için, senedin gerçek piyasa getirisi (efektif getiri) her koşulda senedin üzerinde yazılı olan nominal faiz oranından daha yüksek olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Başabaş altı ihraç kavramının tanımını ve nakit akışını analiz etmek.
Başabaş altı ihraçta yatırımcı senedi nominal değerden daha düşük bir fiyata (ihraç değeri) satın alır.
Sistemin işleyişinde yatırımcının ilk maliyetini belirlemek temel adımdır.
2
Vade sonu (itfa) sürecindeki yükümlülükleri değerlendirmek.
Vade geldiğinde Hazine, senedi ihraç ettiği düşük bedel üzerinden değil, senedin üzerinde yazan asıl tutar (nominal değer) üzerinden geri öder.
Devlet iç borçlanma senetlerinin hukuki niteliği gereği anapara ödemesinin hangi bedel üzerinden yapıldığını netleştirmek gerekir.
3
Getiri farkını (gizli faizi) ve efektif getiri oranını tespit etmek.
Yatırımcının düşük fiyattan alıp yüksek fiyattan tahsil ettiği aradaki bu pozitif fark (iskonto), normal kupon ödemelerine ek bir getiri sağlar ve senedin efektif (gerçek) getirisini kupon (nominal) faiz oranının üzerine taşır.
Soruda istenilen "gizli faiz" ve maliyet-getiri dinamiğinin sonucuna ulaşmak için bu karşılaştırma zorunludur.

Anahtar Kavram

Başabaş Altı İhraçta Efektif Getiri ve Gizli Faiz Dinamiği
Bu soruyu puanla