Makroekonomik istikrarın sağlanmasında kullanılan mali araçların işleyiş mekanizmaları ve bütçe üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak kesinlikle doğrudur?
- Mali sürüklenme (fiscal drag); enflasyonist büyüme evrelerinde artan oranlı vergi tarifesi yoluyla kendiliğinden daraltıcı etki yaratarak istikrara katkı sağlarken, ekonominin eksik istihdamda olduğu toparlanma evrelerinde genişlemeyi erken frenleyerek büyümeyi boğucu bir nitelik sergileyebilir.Cevap
- Bİşsizlik oranının önceden belirlenmiş bir makroekonomik eşiği aşması halinde, işsizlik sigortası ödeme sürelerinin herhangi bir yeni yasama kararına gerek kalmaksızın uzatılması, sisteme entegre edilmiş saf bir otomatik istikrar sağlayıcı mekanizmadır.
- COtomatik istikrar sağlayıcıların konjonktürel dalgalanmaları önleme gücü, karar ve uygulama aşamalarında barındırdıkları uzun gecikmeler (lag) nedeniyle, iradi (ihtiyari) maliye politikalarına kıyasla zamanlama açısından her zaman daha dezavantajlıdır.
- DGeleneksel maliye politikası yaklaşımı, yıllık denk bütçe kuralını esas aldığından, resesyon dönemlerinde vergi gelirlerindeki kendiliğinden düşüşün yarattığı bütçe açıklarının ekonomik canlanmayı destekleyici gücünü modern yaklaşıma göre daha fazla önemser.
- EHükümetlerin yüksek enflasyon dönemlerinde vergi dilimlerini ve maktu indirim tutarlarını fiyatlar genel düzeyindeki artış oranında iradi olarak güncellemesi (endeksleme), mali sürüklenme etkisini devreye sokan temel maliye politikası adımıdır.
Cevap
Mali sürüklenmenin enflasyonist evrelerde istikrar sağlayıcı, eksik istihdamda ise toparlanmayı boğucu bir etki yarattığını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifadede mali sürüklenmenin (fiscal drag) ikili yapısı eksiksiz analiz edilmiştir. Artan oranlı vergi sistemleri, enflasyonist dönemlerde nominal gelirleri artan bireyleri daha yüksek vergi dilimlerine iterek harcanabilir gelirlerini kısar ve böylece talebi soğutarak otomatik istikrar sağlar. Ancak aynı mekanizma, ekonomi bir krizden çıkıp büyümeye başladığında (fakat henüz tam istihdama ulaşılmadığında), artan gelir üzerinden hemen yüksek vergi kesmeye başlayarak toparlanma sürecini yavaşlatır; buna literatürde 'mali fren' veya büyümenin boğulması denir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Otomatik İstikrar Sağlayıcılar ve Mali Sürüklenme Arasındaki Teorik Sınırlar