Bir makroekonomik daralma döneminde kamu gelirlerinin yetersiz kalması nedeniyle Hazine, vadesi gelmekte olan kısa vadeli senetlerini (dalgalı borçlarını) nakden ödeme zorluğu içine girmiştir. Bu durumu aşmak amacıyla kanuni bir düzenleme yapılmış ve ellerinde vadesi dolmak üzere olan bu senetleri bulunduran yatırımcıların senetlerinin, aynı nominal değerde ancak 10 yıl vadeli yeni devlet tahvilleriyle değiştirileceği, bu değişimin tüm alacaklılar için mecburi olduğu ilan edilmiştir.
Bu borç yönetimi işlemi ve ortaya çıkardığı sonuçlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İşlem bir zorunlu tahkim (konsolidasyon) uygulamasıdır; devletin kısa vadeli borç servis yükü hafiflemiş ve dalgalı borçlar konsolide borca dönüşmüştür.Cevap
- Bİşlem bir zorunlu konversiyon (değiştirim) uygulamasıdır; temel amaç borçlanma faiz oranlarını düşürerek bütçe üzerindeki faiz yükünü kalıcı olarak azaltmaktır.
- CNakdi ödeme zorluğu gerekçesiyle yapıldığından bu durum hukuki olarak moratoryum ilanıdır ve devletin borç servisi tek taraflı olarak süresiz durdurulmuştur.
- Dİşlem sonucunda devletin konsolide borç stoku azalırken dalgalı borç stoku artmış ve kamu borç portföyünün ortalama vadesi kısalmıştır.
- EAlacaklıların rızası aranmadan yapıldığı için zımni (gizli) itfa niteliği taşır ve doğrudan borcun paraya çevrilmesi (monetizasyon) sonucunu doğurur.
Cevap
İşlem bir zorunlu tahkim (konsolidasyon) uygulamasıdır; devletin kısa vadeli borç servis yükü hafiflemiş ve dalgalı borçlar konsolide borca dönüşmüştür.
Verilen senaryoda devlet, kısa vadeli (dalgalı) borçlarını uzun vadeli (konsolide) borçlarla değiştirmektedir. Kamu maliyesinde vadenin uzatılması ve borcun konsolide edilmesi işlemine 'Tahkim (Konsolidasyon)' denir. İşlemin kanun zoruyla alacaklıların inisiyatifine bırakılmadan yapılması bunu 'Zorunlu Tahkim' yapar. Bu sayede devletin önündeki acil kısa vadeli borç servis yükü hafifler ve borç uzun vadeye yayılmış olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tahkim (Konsolidasyon) ve Dalgalı/Konsolide Borç Ayrımı