Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMonetarist (Parasalcı) Yaklaşımda Maliye Politikası

Makroekonomik istikrar politikaları üzerine hazırlanan akademik bir raporda şu ifadelere yer verilmiştir:

'Kamu harcamalarındaki artışların iç borçlanma yoluyla finanse edilmesi, piyasadaki fon talebini artırarak faiz hadlerini yükseltir. Yükselen faiz oranları ise özel sektör yatırım ve tüketim harcamalarını kamu harcamalarındaki artışla tam olarak aynı miktarda daraltır. Bu nedenle uygulanan iradi maliye politikası, ekonominin toplam talep ve gelir seviyesini artırmada bütünüyle etkisiz kalır; yalnızca ekonomideki mevcut kaynakların özel sektörden kamu sektörüne transfer edilmesine (tam dışlama) yol açar.'

Bu rapora temel oluşturan iktisadi düşünce okulu ve onun istikrar politikası anlayışı dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu harcamalarının dışlama etkisi yaratmasının temel nedeni, bireylerin gelecekteki vergi yüklerini rasyonel biçimde öngörerek bugünkü tasarruflarını artırmasıdır.
  2. B
    Ekonomik dalgalanmaları önlemede, karar alma gecikmelerini ortadan kaldıran artan oranlı gelir vergisi gibi otomatik istikrar sağlayıcı mali araçlara ağırlık verilmelidir.
  3. Paranın uzun dönemde yansız (nötr) olduğu kabul edilerek, makroekonomik istikrarın iradi mali politikalardan ziyade para arzının sabit bir oranda artırılması kuralı ile sağlanabileceği savunulur.Cevap
  4. D
    Para talebinin faize karşı tam esnek olduğu varsayımı altında, bütçe açığı yaratılarak gerçekleştirilen kamu harcamaları tam bir çarpan etkisi yaratacaktır.
  5. E
    Maliye politikasının asli görevi makroekonomik istikrarı sağlamak değil, kamu hizmetlerinin finansmanı için devlet bütçesinin her yıl mutlaka denk bağlanmasını temin etmektir.

Cevap

Paranın uzun dönemde yansız (nötr) olduğu kabul edilerek, makroekonomik istikrarın iradi mali politikalardan ziyade para arzının sabit bir oranda artırılması kuralı ile sağlanabileceği savunulur.
Doğru yanıt, Parasalcı (Monetarist) okulun temel makroekonomik istikrar formülünü yansıtmaktadır. Milton Friedman öncülüğündeki Parasalcı yaklaşıma göre, para talebinin faiz esnekliği çok düşük olduğundan LM eğrisi dik veya dike yakındır. Bu ortamda borçlanmayla finanse edilen kamu harcamaları, faiz oranlarını şiddetle yükselterek özel yatırımları ve tüketimi tamamen dışlar (tam dışlama etkisi - complete crowding out). Maliye politikasının etkisiz olduğunu ve iradi politikaların karar/uygulama gecikmeleri nedeniyle ekonomiyi daha da istikrarsızlaştırdığını savunan Parasalcılar, paranın uzun dönem yansızlığı ilkesinden hareketle, para arzının önceden bilinen sabit bir oranda (k-yüzdesi kuralı) artırılmasını önermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen metindeki temel mekanizmayı analiz et.
Metinde iradi kamu harcamalarının faiz oranlarını yükselterek özel yatırımları 'tam olarak aynı miktarda' daralttığı (tam dışlama etkisi) ifade edilmektedir.
Sorunun hangi iktisadi düşünce okulunu işaret ettiğini bulmak için temel varsayımı belirlemek gerekir.
2
Tam dışlama (complete crowding-out) etkisini savunan iktisat okulunu tespit et.
Bu etkiyi savunan okul Parasalcı (Monetarist) yaklaşımdır. Monetaristlere göre para talebinin faiz esnekliği çok düşüktür (LM eğrisi diktir), bu nedenle genişletici maliye politikası sadece faizleri artırır, geliri değiştirmez.
Parasalcı yaklaşımın maliye politikasına bakış açısı, dışlama etkisinin büyüklüğüne dayanır.
3
Parasalcı yaklaşımın makroekonomik istikrar konusundaki temel politika önerisini belirle.
Monetaristler iradi (ihtiyari) maliye ve para politikalarına karşı çıkarak, paranın uzun dönemde yansız olduğunu ve istikrarın 'sabit para arzı artış kuralı' (k-yüzdesi kuralı) ile sağlanabileceğini savunurlar.
Sorunun kökünde bu okulun istikrar politikası anlayışının ne olduğu sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Parasalcı (Monetarist) Yaklaşımda Maliye Politikasının Etkinsizliği ve Tam Dışlama Etkisi

Daha Fazla Pratik

Monetarist, Keynesyen ve Yeni Klasik okulların 'Dışlama Etkisi' (Crowding Out) mekanizmalarının ve maliye politikasının etkinliğine dair varsayımlarının (örneğin LM eğrisinin eğimi) karşılaştırmalı bir tablosunu incelemeniz faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

IS-LM modeli üzerinden düşünmek soruyu çözmeyi çok kolaylaştırır. 'Faizlerin artmasıyla yatırımın tam daralması', IS eğrisinin sağa kaymasına rağmen LM eğrisinin tam dikey (dik) olduğu durumu ifade eder. Dik LM eğrisi Parasalcıların temel varsayımıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Monetarist (Parasalcı) Yaklaşımda Maliye Politikası

Bu konudan daha fazla soru