Yeni Klasik Makroiktisat (Rasyonel Beklentiler) yaklaşımına göre, karar alıcıların tüm güncel bilgileri kullanarak rasyonel davrandığı bir ekonomide, sistematik olmayan (sürpriz) genişletici bir maliye politikasının kısa dönemde reel hasılayı ve istihdamı geçici olarak artırabilmesinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Ekonomik birimlerin enflasyon kaynaklı genel fiyat artışlarını, kendi sundukları mal veya emeğin nispi fiyatındaki artış olarak algılayıp üretim ve emek arzını artırmalarıCevap
- BKamu harcamalarındaki artışın dışlama etkisine (crowding-out) yol açmasına rağmen, çarpan mekanizması aracılığıyla efektif talebi doğrudan ve güçlü bir şekilde canlandırması
- CEkonomik birimlerin beklentilerini oluştururken yalnızca geçmiş dönem verilerini dikkate almaları ve piyasalardaki fiyat uyarlamalarının kısa dönemde yetersiz kalması
- DPolitika yapıcıların enflasyon ile işsizlik arasındaki istikrarlı ve kalıcı ters yönlü ilişkiyi kullanarak, kısa dönemde bilinçli bir ödünleşim (trade-off) tercihi yapmaları
- Eİradi olarak uygulanan genişletici şokların, ekonomideki vergi sistemi gibi otomatik istikrar sağlayıcı araçların dengeleyici ve daraltıcı reaksiyonlarını etkisiz kılması
Cevap
Ekonomik birimlerin enflasyon kaynaklı genel fiyat artışlarını, kendi sundukları mal veya emeğin nispi fiyatındaki artış olarak algılayıp üretim ve emek arzını artırmaları
Yeni Klasik Makroiktisat teorisine göre (özellikle Robert Lucas'ın geliştirdiği eksik bilgi modeli çerçevesinde), rasyonel beklentilere sahip karar alıcılar ilan edilen (sistematik) politikaları önceden fiyatlara yansıtırlar. Bu nedenle öngörülen maliye politikaları sadece enflasyon yaratır, reel hasılayı değiştirmez. Ancak hükümet sürpriz (beklenmedik) bir genişletici politika uyguladığında genel fiyat düzeyi artar. Üreticiler ve işçiler ekonominin geneline ait fiyat düzeyi verilerini anlık olarak gözlemleyemedikleri için, sadece kendi sattıkları malın veya sundukları emeğin fiyatının arttığını (nispi fiyat artışı) zannederler. Bu duruma 'Lucas Yanılsaması' denir. Bu yanılsama, birimlerin daha fazla üretmesine ve çalışmasına neden olur. Sonuç olarak, bilgi eksikliği giderilene kadar sürpriz politikalar kısa dönemde reel hasılayı ve istihdamı geçici olarak artırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Lucas Yanılsaması (Misperception) ve Sürpriz Politika Etkileri