Soru

Zorluk: ZorVergi Hukukunda Zamanaşımı ve Terkin

Mükellef (A)'nın 20192019 takvim yılına ait beyan dışı bıraktığı hasılatı vergi dairesi tarafından 20242024 yılında tespit edilmiş ve matrah takdiri için dosya 01.10.202401.10 .2024 tarihinde Takdir Komisyonuna sevk edilmiştir. Komisyon kararı 15.11.202515.11 .2025 tarihinde vergi dairesine ulaşmış, vergi dairesi ise 20.11.202520.11 .2025 tarihinde tarhiyat işlemini tamamlayarak mükellefe tebliğ etmiştir. Bu süreçte mükellef, 20252025 yılı başında gerçekleşen bir deprem sonucunda ticari varlıklarının 14\frac{1}{4}'ünü kaybetmiş ve vergi borçlarının terkini talebiyle başvuruda bulunmuştur.

Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yapılan tarhiyat zamanaşımına uğramıştır; çünkü Takdir Komisyonunda geçen süre normal zamanaşımı süresini en fazla 66 ay uzatabilir.
  2. Tarhiyat geçerlidir; ancak deprem nedeniyle yapılan terkin başvurusu, kayıp oranı 13\frac{1}{3}’lük kanuni sınırın altında kaldığı için reddedilir.Cevap
  3. C
    Takdir Komisyonuna sevk işlemi tarh zamanaşımını durduran değil, tahsil zamanaşımını kesen bir nedendir.
  4. D
    Mükellef varlıklarının 14\frac{1}{4}'ünü kaybettiği için deprem nedeniyle tüm vergi borçları VUK 115115. madde uyarınca kendiliğinden terkin edilmiştir.
  5. E
    Takdir Komisyonunda geçen süre 11 yılı aştığı için zamanaşımı süresi hiç durmamış kabul edilir ve yapılan tarhiyat geçersizdir.

Cevap

Tarhiyatın geçerli olduğu ve terkin talebinin kayıp oranının yetersizliği sebebiyle reddedileceği ifade edilen seçenek doğrudur.
Vergi hukukunda Takdir Komisyonuna sevk tarh zamanaşımını durdurur ancak bu süre 11 yılı aşamaz. 20192019 yılı için normalde 20242024 sonunda dolacak olan süre, 11 yıllık durma etkisiyle 20252025 sonuna uzar. Tebliğ 20252025 Kasım ayında yapıldığı için zamanaşımı gerçekleşmemiştir. Terkin için ise varlıkların en az 13\frac{1}{3}'ünün kaybı şarttır; 14\frac{1}{4} oranındaki kayıp bu şartı sağlamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Normal tarh zamanaşımı süresini hesapla
31.12.202431.12.2024
20192019 yılındaki vergiyi doğuran olayı takip eden yılbaşından (01.01.202001.01.2020) itibaren 55 yıllık süre 20242024 sonunda biter.
2
Takdir Komisyonuna sevk işleminin durdurma etkisini uygula
Yeni süre sonu: 31.12.202531.12.2025
Komisyonda geçen süre (13.513.5 ay), VUK 114114 uyarınca azami 11 yıl durdurma etkisine sahiptir. Normal süreye 11 yıl eklenir.
3
Tarhiyatın geçerliliğini kontrol et
Geçerli
Tebliğ tarihi olan 20.11.202520.11.2025, uzatılmış olan 31.12.202531.12 .2025 tarihinden öncedir.
4
VUK 115115 terkin şartını değerlendir
Terkin talebi reddedilir
Doğal afetlerde terkin için varlıkların en az 13\frac{1}{3}’ünün kaybedilmesi gerekir; mükellef 14\frac{1}{4} kaybetmiştir.

Anahtar Kavram

Tarh zamanaşımında Takdir Komisyonu durma süresi sınırı ve VUK 115 terkin oranları.

Daha Fazla Pratik

Tahsil zamanaşımını kesen nedenler ile tarh zamanaşımını durduran nedenler arasındaki farkları karşılaştırmalı bir tablo ile inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla