Kamu maliye doktrininde fonlar ve parafiskal gelirler, bütçenin 'adem-i tahsis' (gelirlerin giderlere özgülenmemesi) ilkesinin en temel istisnaları arasında yer almaktadır. Her iki gelir türü de belirli bir harcama amacına tahsis edilmiş olmalarına rağmen, yapısal ve kurumsal nitelikleri bakımından birbirlerinden ayrılırlar. Buna göre, fon gelirlerini parafiskal gelirlerden ayıran temel yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Fonların devlet tarafından genel ekonomik ve sosyal amaçları gerçekleştirmek üzere kurulması; parafiskal gelirlerin ise özerk mesleki veya sosyal kuruluşlarca kendi amaçları doğrultusunda toplanmasıdır.Cevap
- BFon gelirlerinin tamamen bütçe dışı nitelikte kalması; parafiskal gelirlerin ise her durumda merkezi yönetim bütçesinin bir parçası olarak kabul edilmesidir.
- CFonların sadece gönüllü bağış ve yardımlardan oluşması; parafiskal gelirlerin ise devletin egemenlik gücüne dayanan cebri ödemeler olmasıdır.
- DFon gelirlerinin bir kamu hizmeti karşılığında ödenen 'harç' niteliğinde olması; parafiskal gelirlerin ise karşılıksız vergi benzeri gelir olmasıdır.
Cevap
Fon gelirlerini parafiskal gelirlerden ayıran temel fark; fonların merkezi devlet otoritesi tarafından genel kamu yararı ve sosyo-ekonomik hedefler için kurulması, parafiskal gelirlerin ise sosyal güvenlik kurumları veya meslek kuruluşları gibi özerk yapılar tarafından kendi üyelerinin ihtiyaçları için toplanmasıdır.
Doğru cevap, fonların merkezi otorite tarafından genel kamu yararı için kurulduğunu, parafiskal gelirlerin ise özerk kuruluşlarca kendi amaçları için toplandığını belirten ifadedir. Her iki gelir türü de 'adem-i tahsis' ilkesinin istisnası olsa da, parafiskal gelirleri toplayan kurumların (SGK, Odalar vb.) devlet tüzel kişiliğinden ayrı veya özerk bir yapıda olması ve bu gelirlerin sadece o kurumun üyelerine yönelik hizmetlerde kullanılması en temel ayırıcı özelliktir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fonlar ve parafiskal gelirler arasındaki kurumsal otorite ve amaç farkı
Tahmini Süre:1m 30s