Soru

Zorluk: OrtaVadesine Göre Kamu Borçları (Dalgalı ve Konsolide Borçlar)

Bir ülkenin Hazine yönetimi, mali yıl içinde ortaya çıkan dönemsel nakit açıkları ile kalıcı yapısal bütçe açıklarını finanse etmek üzere farklı özelliklere sahip iç borçlanma senetleri ihraç etmektedir. Zaman zaman bozulan makroekonomik dengeler ve geri ödeme güçlükleri, mevcut borç stokunun yapısını değiştirmeye yönelik idari işlemleri de zorunlu kılmaktadır.

Bu çerçevede; borçlanma araçları, borcun vadesine göre sınıflandırılması ve borç yönetimi işlemleri arasındaki ilişkilere dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kamu gelir ve harcamaları arasındaki dönemsel uyumsuzluktan doğan geçici nakit açıklarını kapatmak için ihraç edilen hazine bonoları dalgalı borç niteliğindedir; bu borçların geri ödeme güçlüğü nedeniyle devlet tahvili gibi uzun vadeli araçlarla değiştirilmesine tahkim (konsolidasyon) adı verilir.Cevap
  2. B
    Geçici nakit açıklarını kapatmak için ihraç edilen devlet tahvilleri dalgalı borç statüsündedir; bu senetlerin yüksek faiz yükünü hafifletmek amacıyla daha düşük faizli piyasa araçlarına dönüştürülmesine ise tahkim denir.
  3. C
    Dalgalı borçlar, yapısal bütçe açıklarını kalıcı olarak finanse etmek için piyasaya sürülen ve vadesi bir yıldan uzun olan borçlardır; bu grubun temel finansman aracı hazine bonolarıdır.
  4. D
    Kendi kendini ödeyen verimli yatırım projeleri için ihraç edilen kısa vadeli hazine bonoları konsolide borç kaleminde yer alır ve bu senetlerin faiz oranının tek taraflı düşürülmesi işlemine tahkim adı verilir.
  5. E
    Yalnızca ekonomik dalgalanmalardan kaynaklanan dönemsel nakit açıklarını kapatmak için uzun vadeli devlet tahvili ihraç edilir; ortaya çıkan bu dalgalı borçların vadesinin alacaklılarla anlaşılarak uzatılmasına konversiyon denir.

Cevap

Doğru seçenek, hazine bonolarının dönemsel nakit açıkları için çıkarılan dalgalı borç niteliğinde olduğunu ve vadesinin devlet tahvili ile uzatılmasına tahkim (konsolidasyon) dendiğini belirten ifadedir.
Kamu maliyesi teorisinde, devletin yıl içindeki gelir ve harcama takvimi uyumsuzluğundan kaynaklanan nakit ihtiyaçlarını karşılamak üzere genellikle vadesi 1 yıldan kısa olan hazine bonoları ihraç edilir. Bu tür borçlara 'dalgalı borç' adı verilir. Bu senetlerin vadesi geldiğinde ödenememesi veya bilerek uzun vadeye yayılmak istenmesi durumunda, kısa vadeli senetler piyasadan çekilerek yerine vadesi 1 yıldan uzun olan devlet tahvilleri verilir. Bu vade uzatma ve borcu uzun vadeli statüye geçirme işlemine tahkim (konsolidasyon) denir. Doğru seçenek bu teorik mekanizmayı eksiksiz ve hatasız ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanma nedenleri ile borçlanma araçlarının eşleştirilmesi
Geçici nakit açıkları kısa vadeli araçlarla (hazine bonosu), yapısal bütçe açıkları ise uzun vadeli araçlarla (devlet tahvili) finanse edilir.
Vade yapısı, borcun kullanım amacına göre şekillenir. Kısa vadeli borçlar 'dalgalı borç', uzun vadeli borçlar ise 'konsolide borç' olarak sınıflandırılır.
2
Borç yönetimi işlemlerinin tanımlanması
Vadenin uzatılması (kısa vadeli borcun uzun vadeliye çevrilmesi) 'Tahkim', faiz yükünün düşürülmesi (yüksek faizliden düşük faizliye geçiş) ise 'Konversiyon' işlemidir.
Seçeneklerdeki tanımlamaların doğruluğunu test etmek için bu temel kavramsal ayrımlara ihtiyaç vardır.
3
Seçeneklerin analizi
Sadece doğru seçenekte 'Geçici nakit açığı -> Hazine bonosu -> Dalgalı borç -> Vade uzatımı (devlet tahviline dönüşüm) -> Tahkim' mantık zinciri hatasız olarak verilmiştir.
Diğer seçeneklerde ya vade-araç eşleşmesi (tahvilin kısa vadeli sanılması) ya da tahkim-konversiyon tanımları kasıtlı olarak birbirine karıştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Dalgalı ve Konsolide Borç Ayrımı ile Tahkim İşlemi
Bu soruyu puanla