Examkin

Kamu Borçlarının Yönetimi

189 soru

Soru 121Soru →

Modern maliye literatüründe kamu borç yönetiminin "geniş anlamda" (makro anlamda) ele alınması, aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç stokunun miktar ve bileşiminin makroekonomik hedeflere ulaşmak amacıyla bir politika aracı olarak kullanılmasını

Cevap

Borç stokunun miktar ve bileşiminin makroekonomik hedeflere ulaşmak amacıyla bir politika aracı olarak kullanılması
Geniş anlamda kamu borç yönetimi, borç stokunun miktar, vade ve faiz yapısı gibi özelliklerini kullanarak fiyat istikrarı, ekonomik büyüme ve ödemeler dengesi gibi makroekonomik hedeflere ulaşmayı amaçlayan bir politika setidir. Bu yaklaşımda borçlanma sadece bir finansman aracı değil, ekonomiyi yönlendiren aktif bir araçtır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar ve geniş anlamda borç yönetimi kavramlarını karşılaştırın.
Dar anlamda yönetim sadece finansman ve maliyetle ilgilenirken, geniş anlamda yönetim ekonominin bütününe etkileriyle ilgilenir.
Soruda istenen 'geniş anlam' kavramı, borçlanmanın bir maliye politikası aracı olarak görülmesini gerektirir.
2
Makroekonomik amaçların borç yönetimiyle ilişkisini kurun.
Borç stokunun vadesi ve faiz yapısı değiştirilerek piyasadaki likidite (para miktarı) ve toplam talep etkilenebilir.
Fiyat istikrarı ve büyüme gibi hedefler, borç yönetiminin bu 'geniş' (makro) işlevi sayesinde gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Geniş Anlamda Kamu Borç Yönetimi

Daha Fazla Pratik

Borç yönetiminin 'likidite etkisi' ile fiyat istikrarı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 122Soru →

Hazine idaresi, makroekonomik dengelerin iyileşmesi sonucunda piyasa faiz oranlarının kalıcı bir düşüş sürecine girdiğini gözlemlemiştir. Bütçe harcamaları içerisinde önemli bir yer tutan faiz ödemelerini azaltmak ve borç servis maliyetlerini optimize etmek amacıyla, vadesine henüz süre bulunan yüksek faizli tahvillerin daha düşük faizli yeni tahvillerle değiştirilmesi planlanmaktadır. Bu işlemde borcun vadesinin uzatılması temel amaç olmayıp, sadece yıllık maliyetin düşürülmesi hedeflenmektedir. Buna göre, söz konusu borç yönetimi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç Konversiyonu (Değiştirimi)

Cevap

Borç Konversiyonu (Değiştirimi), yüksek faizli borç senetlerinin daha düşük faizli senetlerle değiştirilerek faiz yükünün azaltılması işlemidir.
Borç konversiyonu, devletin geçmişte yüksek faizle ihraç ettiği borç senetlerini, piyasa faiz oranlarının düşmesi durumunda daha düşük faizli yeni senetlerle değiştirmesidir. Buradaki temel motivasyon, bütçe üzerindeki faiz dışı fazla baskısını azaltmak ve borç servis maliyetlerini optimize etmektir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki temel amacı belirleme
Temel amaç, piyasa faizlerindeki düşüşü kullanarak bütçedeki faiz yükünü (maliyetini) azaltmaktır.
Borç yönetimi işlemlerini birbirinden ayıran en temel fark, işlemin odak noktasıdır (faiz mi, vade mi?).
2
Konversiyon ve Konsolidasyon ayrımını yapma
Vade uzatımı odaklı işlem 'konsolidasyon', faiz indirimi odaklı işlem ise 'konversiyon'dur.
Soru kökünde vadenin uzatılmasının amaçlanmadığı, sadece maliyetin düşürülmek istendiği vurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

Konversiyon (Değiştirim), kamu borçlarının faiz oranının piyasa koşullarına uygun olarak aşağı çekilmesi operasyonudur.

Daha Fazla Pratik

Konversiyon türlerini (ihtiyari, cebri, teklifli) ve konversiyonun başarılı olması için gereken piyasa koşullarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 123Soru →

Bir ülkede gerçekleşen köklü rejim değişikliği sonrası, yeni kurulan siyasi otorite; devrik yönetimin halkın rızası dışında, baskıcı politikaları finanse etmek amacıyla ve toplumun yararına olmayan şartlarla akdettiği dış borçları, 'devletin sürekliliği' ilkesine rağmen tanımadığını ve ödemeyeceğini kesin olarak ilan etmiştir. Kamu maliyesi literatüründe 'iğrenç borç' (odious debt) doktrini ile ilişkilendirilen bu durum ve bu kararın hukuki-mali niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu uygulama, borcun tek taraflı ve nihai olarak reddedilmesi (repudiasyon) olup, borcun ertelenmesini ifade eden moratoryumdan temel nitelikleri itibarıyla ayrılır.

Cevap

Söz konusu uygulama, borcun tek taraflı ve nihai olarak reddedilmesi (repudiasyon) olup, borcun ertelenmesini ifade eden moratoryumdan yapısal olarak farklıdır.
Doğru ifade, bu kararın bir 'borcun reddi' (repudiasyon) olduğunu ve moratoryumdan farklı bir mahiyete sahip olduğunu belirtir. Borcun reddi, devletin egemenlik gücünü kullanarak geçmişten gelen mali yükümlülükleri nihai olarak sonlandırmasıdır. Senaryoda belirtilen 'iğrenç borç' doktrini, özellikle antidemokratik rejimlerin toplum yararı dışındaki harcamalar için aldığı borçların yeni yönetimlerce reddedilmesine dayanak oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Kararın niteliğini ve süresini analiz etmek.
Kararın 'borçları tanımama' ve 'ödemeyeceğini kesin olarak ilan etme' şeklinde olduğu görülür.
Bu ifadeler borcun geçici bir sıkıntıdan dolayı ertelenmediğini, hukuki varlığının reddedildiğini gösterir.
2
Doktriner dayanağı değerlendirmek.
İğrenç borç (odious debt) doktrini, borcun reddine (repudiasyon) gerekçe oluşturur.
Yeni yönetimin, halkın zararına alınan borçları reddetmesi repudiasyon kavramının tipik bir örneğidir.
3
Diğer borç yönetim teknikleriyle karşılaştırmak.
Kararın moratoryum, tahkim veya konversiyon gibi borç servisini sürdüren işlemlerden farklı olduğu saptanır.
Diğer işlemler borcun varlığını kabul ederken, repudiasyon borcu tamamen siler.

Anahtar Kavram

Borcun Reddi (Repudiasyon)
Soru 124Soru →

Modern kamu borç yönetiminde, borç stokunun risk profilini belirleyen stratejik ölçütler (benchmarks) üzerinden maliyet-risk ödünleşimi analizi yapılır. Bir ülkenin Hazine yönetimi tarafından hazırlanan yeni dönem borçlanma stratejisinde şu hedefler belirlenmiştir:

GöstergeMevcut DurumYeni Strateji Hedefi
Ortalama Vade (ATM)2,82,8 Yıl5,25,2 Yıl
Sabit Faizli Enstrüman Payı%45\%45%80\%80
Döviz Cinsi Borç Payı%55\%55%25\%25

Yukarıdaki tabloda yer alan hedeflere geçiş süreci, modern kamu borç yönetimi ilkeleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu değişimin temel rasyoneli aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç stokunun piyasa risklerine (faiz ve kur) ve yeniden finansman riskine olan duyarlılığını azaltarak, borç servisinin sürdürülebilirliğini ve öngörülebilirliğini güvence altına almak.

Cevap

Borç stokunun piyasa risklerine ve yeniden finansman riskine karşı duyarlılığını azaltarak sürdürülebilirliği sağlamayı amaçlayan seçenek doğrudur.
Modern kamu borç yönetiminde temel amaç, finansman ihtiyacını orta ve uzun vadede mümkün olan en düşük maliyetle karşılarken, riskleri (yeniden finansman, faiz, kur, likidite) kontrol edilebilir seviyelerde tutmaktır. Tablodaki hedefler (vadenin uzatılması, sabit faiz ve yerli para ağırlığı), maliyetlerdeki olası artış pahasına borç stokunun piyasa şoklarına karşı bağışıklığını artırmayı, dolayısıyla borç servisinin sürdürülebilirliğini ve bütçe planlamasının öngörülebilirliğini sağlamayı amaçlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki verilerin teknik analizini yapın.
Vade (ATM) uzatılmakta (2,82,8 → 5,25,2), sabit faiz payı artırılmakta ve döviz payı azaltılmaktadır.
Bu değişimlerin her biri finansal riskleri (yeniden finansman, faiz ve kur riski) azaltmaya yöneliktir.
2
Maliyet-Risk ödünleşimi (trade-off) kavramını uygulayın.
Daha uzun vade ve sabit faiz, genellikle piyasada daha yüksek bir borçlanma maliyeti (faiz primi) anlamına gelir.
Hazine, kısa vadeli maliyet artışını göze alarak uzun dönemli riskleri minimize etmeyi tercih etmektedir.
3
Modern kamu borç yönetimi ilkeleriyle eşleştirin.
Temel amaç, 'maliyetleri kabul edilebilir bir risk seviyesinde minimize etmek' ve 'sürdürülebilirliği' sağlamaktır.
Strateji, borç servisinin piyasa şoklarından etkilenmesini önleyerek bütçe öngörülebilirliğini artırmaktadır.

Anahtar Kavram

Maliyet-Risk Ödünleşimi (Cost-Risk Trade-off) ve Stratejik Ölçütler
Soru 125Soru →

Modern kamu borç yönetimi anlayışında, finansman ihtiyacının karşılanması sürecinde 'maliyet ve risk dengesi' (trade-off) ilkesi kritik bir öneme sahiptir. Bu ilke çerçevesinde, borç yönetiminden sorumlu otoritelerin stratejik planlama yaparken benimsemesi gereken temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borçlanma maliyetlerini orta ve uzun vadede mümkün olan en düşük seviyede tutarken, borç stokunun maruz kaldığı yeniden finansman ve piyasa risklerini yönetilebilir sınırlarda tutan bir denge hedeflenmelidir.

Cevap

Borçlanma maliyetlerini makul bir düzeyde tutarken, risklerin (özellikle yeniden finansman riski) yönetilebilir seviyede bırakıldığı dengeleyici bir yaklaşım izlenmelidir.
Modern kamu borç yönetiminde temel amaç, devletin finansman ihtiyacını orta ve uzun vadede mümkün olan en düşük maliyetle karşılarken, üstlenilen risk düzeyini de stratejik ölçütler çerçevesinde makul bir seviyede tutmaktır. Bu durum, düşük maliyetli ancak yüksek riskli kısa vadeli borçlar ile yüksek maliyetli ancak düşük riskli uzun vadeli borçlar arasında bir denge kurulmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Modern borç yönetimi ilkelerinin analiz edilmesi
Bu yaklaşımın temelinde maliyet minimizasyonu ile risk yönetimi arasındaki ödünleşmenin bulunduğu saptanır.
Sadece maliyete odaklanmak riski, sadece riske odaklanmak ise maliyeti artırır.
2
Seçeneklerin bu ilke ile karşılaştırılması
Maliyet ve riskin dengelendiği strateji, hazine finansmanının sürdürülebilirliğini sağlar.
Optimal bir portföy yapısı, beklenmedik piyasa şoklarına karşı direnç oluşturur.

Anahtar Kavram

Maliyet-Risk Ödünleşimi (Cost-Risk Trade-off)

İpuçları

1
Kamu borç yönetiminde en düşük maliyet her zaman en iyi seçenek olmayabilir; beraberinde getirdiği riskleri de düşünün.

Daha Fazla Pratik

Borç stokunun ortalama vadesi (ATM) ve faiz değişimine duyarlılığı (Duration) kavramlarını inceleyerek risk yönetimini derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 126Soru →

Kamu kesimi borçlanma gereğinin (KKBG) finansmanında, Hazinenin piyasadaki fon arzına ve yatırımcılara başvurmak yerine Merkez Bankası kaynaklarını kullanarak emisyon hacmini genişletmesi ve bu yolla borç servisinin veya bütçe açıklarının karşılanması süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Monetizasyon (Borcun paraya çevrilmesi)

Cevap

Hazinenin Merkez Bankası kaynaklarını kullanarak para arzını artırması yoluyla yapılan finansman işlemi monetizasyondur.
Monetizasyon (borcun paraya çevrilmesi), Hazinenin bütçe açıklarını veya vadesi gelmiş borçlarını piyasadan borçlanarak değil, Merkez Bankası'ndan doğrudan kredi alarak veya Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleriyle piyasaya likidite sağlaması (para basması) yoluyla finanse etmesidir. Bu yöntem para arzında (MM) artışa ve genellikle enflasyona yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Finansman kaynağını belirleyin.
Kaynak Merkez Bankası'dır (CB).
Soruda piyasa yerine Merkez Bankası kaynaklarının kullanıldığı belirtilmiştir.
2
Uygulanan yöntemin etkisini analiz edin.
Emisyon hacmi (para arzı) genişlemektedir.
Merkez Bankası'nın Hazineye kredi açması veya kağıtlarını alması piyasaya yeni para sürülmesi demektir.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yapın.
Bu sürece monetizasyon (borcun paraya çevrilmesi) adı verilir.
Borcun para basımıyla (monetary expansion) itfası veya finansmanı bu terimle ifade edilir.

Anahtar Kavram

Borcun Paraya Çevrilmesi (Monetizasyon)

İpuçları

1
Soruda 'emisyon hacminin genişletilmesi' (para basılması) vurgusuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Monetizasyonun 'enflasyon vergisi' ve 'senyoraj' kavramlarıyla olan ilişkisini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:45s
Soru 127Soru →

Kamu borç yönetiminde; borç yükümlülüklerinin borçlanma aşamasında taraflar arasında kararlaştırılan vade, faiz oranı ve miktar gibi temel sözleşme şartlarına sadık kalınarak yerine getirilmesi "olağan borç yönetimi" olarak tanımlanır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu borçlarının olağan yönetimi süreci içerisinde gerçekleştirilen bir işlem değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısa vadeli (dalgalı) borçların vadesinin uzatılarak uzun vadeli (konsolide) borçlara dönüştürülmesi

Cevap

Kısa vadeli (dalgalı) borçların vadesinin uzatılarak uzun vadeli (konsolide) borçlara dönüştürülmesi işlemi, borç tahkimi (konsolidasyon) olup olağanüstü bir borç yönetimi yöntemidir.
Kamu borçlarının olağan yönetimi, başlangıçta yapılan sözleşme şartlarına (vade, faiz, miktar) bağlı kalınarak gerçekleştirilen tüm işlemleri kapsar. Kısa vadeli borçların vadesinin uzatılarak uzun vadeli borca dönüştürülmesi (tahkim/konsolidasyon) ise orijinal sözleşmedeki 'vade' şartını temelden değiştirdiği için olağanüstü (olağandışı) bir borç yönetimi işlemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan borç yönetimi kavramını tanımlayın.
Olağan borç yönetimi, borçlanma aşamasında belirlenen faiz, vade ve miktar gibi sözleşme hükümlerine aynen uyularak yapılan işlemlerdir.
Sorunun temelini oluşturan kategorizasyonu netleştirmek için.
2
Olağan borç yönetimi kapsamında yer alan işlemleri belirleyin.
Borç servisi (faiz ve giderler), borç itfası (anapara geri ödemesi) ve bu süreçte kullanılan amortisman sandığı veya borsa yoluyla itfa gibi yöntemler bu gruptadır.
Doğru seçenekleri eleyerek yanlış olanı bulmak için.
3
Olağanüstü borç yönetimi işlemlerini gözden geçirin.
Konversiyon (faiz indirimi), tahkim (vade uzatımı), moratoryum ve borcun reddi gibi sözleşme şartlarını değiştiren işlemler olağanüstüdür.
Seçenekler arasındaki 'yabancı' işlemi tanımlamak için.
4
Tahkim (konsolidasyon) işleminin niteliğini değerlendirin.
Kısa vadeli borçların uzun vadeliye dönüştürülmesi sözleşmenin vade şartını değiştirdiğinden olağanüstü bir işlemdir.
Kesin sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Olağan ve Olağanüstü Borç Yönetimi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Borç yönetimi işlemlerini çalışırken; sözleşme şartlarının değişip değişmediğini kontrol etmek, işlemin olağan mı yoksa olağanüstü mü olduğunu anlamanın en kısa yoludur.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 128Soru →

Maliye yönetimi, piyasada faiz oranlarının %25\%25 seviyesinden %15\%15 seviyesine gerilemesini değerlendirerek bütçe üzerindeki faiz yükünü hafifletmek amacıyla mevcut yüksek faizli borç senetlerini daha düşük faizli yeni senetlerle değiştirmiştir. Bu borç yönetimi uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç konversiyonu (değiştirimi)

Cevap

Piyasa faiz oranlarındaki düşüşten yararlanılarak borç servis maliyetinin azaltılması amacıyla yapılan bu işlem borç konversiyonudur.
Devletin piyasadaki faiz düşüşlerini fırsat bilerek, bütçe üzerindeki faiz giderlerini azaltmak amacıyla yüksek faizli borç senetlerini geri çağırıp yerine düşük faizli olanları vermesi 'Borç Konversiyonu' (Değiştirimi) olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel amacı belirleyin.
Temel amaç, piyasa faizlerindeki düşüşü kullanarak bütçedeki faiz yükünü azaltmaktır.
Konversiyon işleminin ana motivasyonu faiz maliyetlerini minimize etmektir.
2
İşlemin yöntemini analiz edin.
Eski ve yüksek faizli senetler, yeni ve düşük faizli senetlerle değiştirilmektedir.
Bu yapısal değişiklik 'değiştirim' (konversiyon) kavramının tanımıyla örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Borç konversiyonu, devletin borç yükünü hafifletmek için yüksek faizli borçları daha düşük faizli olanlarla değiştirmesidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 129Soru →

Kamu borç yönetiminde, borcun anapara ve faiz yükümlülüklerinin borçlanma aşamasında taraflar arasında kararlaştırılan vade, faiz oranı ve miktar gibi temel sözleşme şartları değiştirilmeden yerine getirilmesi süreci "olağan işlemler" olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu borçlarının yönetiminde başvurulan bu "olağan itfa" yöntemlerinden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç senetlerinin, bütçeden ayrılan ödeneklerle veya amortisman sandığı aracılığıyla piyasadan satın alma ya da kur'a (çekiliş) yöntemiyle geri ödenmesi

Cevap

Borç senetlerinin nominal bedelleri üzerinden bütçe ödenekleri, amortisman sandığı veya kur'a yöntemiyle geri ödenmesi, borçlanma sözleşmesine uygun ilerlediği için olağan itfa yöntemidir.
Olağan itfa; borcun anaparasının borçlanma sözleşmesinde belirlenen plan dahilinde, sözleşme hükümlerinde herhangi bir değişikliğe gidilmeden geri ödenmesidir. Borç senetlerinin bütçeden ayrılan ödeneklerle itfası, amortisman sandığı (itfa fonu) birikimlerinin kullanılması, devletin piyasadan kendi kağıtlarını satın alarak iptal etmesi veya çekiliş (kur'a) yoluyla belirlenen senetlerin geri ödenmesi bu kapsamda yer alan klasik ve olağan yöntemlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan ve olağanüstü borç yönetimi işlemleri arasındaki temel farkı belirlemek.
Olağan işlemlerin başlangıçtaki borç sözleşmesi şartlarını koruduğu, olağanüstü işlemlerin (tahkim, konversiyon vb.) ise bu şartları değiştirdiği saptanır.
Soruda istenen 'olağan itfa' kavramı, sözleşmeye sadık kalarak borcun anaparasını (itfa) ve faizini (servis) ödeme sürecidir.
2
Seçeneklerdeki yöntemleri sözleşme şartlarına etkisi bakımından analiz etmek.
Tahkim, konversiyon, moratoryum ve borcun reddi gibi yöntemlerin sözleşme şartlarını bozduğu veya değiştirdiği, dolayısıyla 'olağanüstü' olduğu belirlenir.
Eleme yöntemiyle, borçlanma aşamasında öngörülen bütçe planına uygun ödeme yöntemlerinin tespiti sağlanır.
3
Klasik maliye literatüründeki olağan itfa yöntemlerini doğrulamak.
Bütçe ödenekleri, amortisman sandığı (itfa fonu), piyasadan satın alma ve kur'a ile itfa yöntemlerinin 'olağan' kategorisinde olduğu teyit edilir.
Bu yöntemler devletin borç yükümlülüklerini normal işleyiş içerisinde tasfiye etmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Olağan ve Olağanüstü Borç Yönetimi İşlemleri Ayırımı

Daha Fazla Pratik

Borç konversiyonu türlerini (başabaşın altında, başabaşta, cebri, ihtiyari) inceleyerek olağanüstü borç yönetimi detaylarını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Borç yönetiminde işlemleri ayırırken kendinize şu soruyu sorun: 'Bu işlem yapılırken borçlanırken imzalanan sözleşmenin vadesi veya faizi değişti mi?' Eğer cevap hayırsa ve sadece takvime uygun bir ödeme yapılıyorsa bu işlem 'olağan'dır. Eğer cevap evet ise 'olağanüstü'dür.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 130Soru →

Kamu borçlarının vadesi geldiğinde geri ödenmesini (itfa edilmesini) güvence altına almak amacıyla kurulan, bütçeden ayrılan ödeneklerin veya belirli gelirlerin biriktirildiği özel fonlara ne ad verilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amortisman sandığı

Cevap

Amortisman sandığı
Doğru cevap olan amortisman sandığı, kamu borçlarının vadesi geldiğinde sorunsuz bir şekilde itfa edilmesini (anaparasının geri ödenmesini) sağlamak üzere bütçeden ayrılan kaynakların toplandığı bir fondur. Bu işlem, kamu borç yönetiminin olağan (normal) işlemleri arasında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Borç ödeme türünü belirle
Soruda anaparanın geri ödenmesi (itfa) için oluşturulan mekanizma sorulmaktadır.
Anapara ödemesi 'itfa' olarak tanımlanır; faiz ödemesi ise 'servis' olarak adlandırılır.
2
Kullanılan yöntemi tanımla
Bütçeden ayrılan ödeneklerle özel bir fon (sandık) içinde biriktirme yapılması olağan bir itfa yöntemidir.
Maliye literatüründe bu amaçla kurulan yapılara 'Amortisman Sandığı' veya 'İtfa Fonu' denir.

Anahtar Kavram

Amortisman Sandığı Uygulaması
Tahmini Süre:45s
Soru 131Soru →

Domar Analizi çerçevesinde, bir ekonomide kamu borç stokunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının (borç yükü) zaman içinde artış eğilimine girmemesi ve borcun sürdürülebilir kabul edilmesi için gereken temel makroekonomik koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reel büyüme oranının reel faiz oranından yüksek olması

Cevap

Kamu borç yükünün sürdürülebilirliği için reel büyüme oranının (gg) reel faiz oranından (rr) yüksek olması (g>rg > r) gerekir.
Domar Analizi'ne göre, bir ülkenin borç yükünün (d=B/GSYHd = B/GSYH) istikrarlı kalabilmesi için temel şart reel büyüme oranının (gg) reel faiz oranından (rr) yüksek olmasıdır. Bu durumda ülke, borcun faiz yükünü karşılayacak reel geliri üretmekte ve borç stokunun milli gelir içindeki payı kendiliğinden azalma eğilimine girmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Domar Analizi'nin temel değişkenlerini tanımlama
gg (Reel Büyüme Oranı) ve rr (Reel Faiz Oranı) arasındaki ilişki incelenmelidir.
Borç stokunun GSYH içindeki payının (borç yükü) değişimi bu iki orana bağlıdır.
2
Sürdürülebilirlik koşulunu belirleme
g>rg > r ise ekonomi borcun faiz maliyetinden daha hızlı büyüyor demektir.
Bu durumda birincil açık verilse dahi borç yükü azalabilir veya sabit kalabilir.

Anahtar Kavram

Domar Sürdürülebilirlik Koşulu
Tahmini Süre:45s
Soru 132Soru →

4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, modern borç yönetimi ilkeleri doğrultusunda 'Net Borçlanma Limiti' kavramını getirmiş ve bu limitin uygulanmasında aktif borç yönetimi araçlarına yönelik bazı esneklikler tanımıştır. Kanun'un 5. maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın gerçekleştirdiği aşağıdaki işlemlerden hangisi, ilgili yılın bütçe kanununda belirlenen 'Net Borçlanma Limiti'nin hesabında dikkate alınmaz ve bu limitin tüketilmesine yol açmaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakit ve borç yönetiminde etkinliği artırmak amacıyla, vadesinden önce geri alınan veya değiştirilen (switch) senetlerin tutarı karşılığında yapılan ihraçlar

Cevap

Nakit ve borç yönetiminde etkinliği artırmak amacıyla, vadesinden önce geri alınan veya değiştirilen (switch) senetlerin tutarı karşılığında yapılan ihraçlar, net borçlanma limitinin hesabında dikkate alınmaz.
4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 5. maddesinin son fıkrası açıkça; 'Bütçe kanunları ile belirlenen limitlerin hesabında; ilgili yıl içinde gerçekleşecek anapara ödemeleri tutarının, bütçede öngörülen anapara ödeme tutarını aşan kısmı ile vadesinden önce geri alınan veya değiştirilen senetlerin tutarı dikkate alınmaz' hükmünü amirdir. Bu nedenle vadesinden önce yapılan geri alım (buyback) ve değiştirim (switch) işlemleri net borçlanma limitini tüketmez.

Adım Adım Çözüm

1
Net Borçlanma Limiti kavramını tanımla.
Net Borçlanma Limiti = Bütçe Başlangıç Ödenekleri - Tahmini Gelirler.
4749 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca borçlanmanın yasal sınırını belirlemek.
2
Kanun'daki limit istisnalarını (Aktif Borç Yönetimi) incele.
Vadesinden önce geri alınan (buyback) veya değiştirilen (switch) senetlerin tutarı limit hesabına dahil edilmez.
Hazine'nin piyasa koşullarına göre borç stokunun vadesini ve faiz yapısını iyileştirmesine (aktif yönetim) olanak tanımak.
3
Vadesi dolan borçların refinansmanı ile aktif yönetimi ayırt et.
Vadesi dolan borçların itfası için yapılan ihraçlar normal borç servisidir; vadesinden önce yapılanlar ise istisnadır.
Limitin sadece 'net' artışı kısıtladığını, ancak aktif yönetimin bu 'net' hesabı bozmaması gerektiğini anlamak.

Anahtar Kavram

4749 Sayılı Kanun Madde 5 - Net Borçlanma Limiti ve İstisnaları

İpuçları

1
Net borçlanma limiti, bütçe açığının finansmanı için verilen yasal yetki sınırıdır.
2
4749 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, borç stokunun yapısını iyileştiren 'aktif yönetim' işlemleri için özel bir istisna tanınmıştır.
3
Bu istisna, sadece vadesi gelmemiş (vadesinden önce) senetlerin piyasadan çekilmesi veya takas edilmesi durumunda geçerlidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın net borçlanma limitini artırma yetkisindeki güncel oranları ve limit aşımının hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 133Soru →

Kamu borç yönetiminde, borcun vadesinde (itfa süresinde) bir uzatma yapılmaksızın, sadece bütçe üzerindeki faiz yükünü hafifletmek amacıyla yüksek faizli borç senetlerinin daha düşük faizli senetlerle değiştirilmesi işlemine ne ad verilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç Konversiyonu (Değiştirimi)

Cevap

Borç Konversiyonu (Değiştirimi)
Borç konversiyonu (değiştirimi), devletin geçmişte ihraç ettiği yüksek faizli borç senetlerini, piyasa faiz oranlarının düştüğü dönemlerde daha düşük faizli yeni senetlerle değiştirmesi işlemidir. Bu işlemin temel amacı, anapara miktarını veya vadeyi değiştirmeden sadece bütçe üzerindeki faiz giderlerini (borç servisi maliyetini) azaltmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen işlemin temel amacını belirle.
İşlemin temel amacı 'bütçe üzerindeki faiz yükünü hafifletmek' ve 'yüksek faizli senetleri düşük faizli olanlarla değiştirmek' olarak tanımlanmıştır.
Borç yönetiminde faiz yükünü azaltmaya yönelik işlemler konversiyon başlığı altında incelenir.
2
Vade ve faiz ayrımını kontrol et.
Soruda 'vade uzatımı yapılmaksızın' ifadesi kullanılarak işlemin tahkim (konsolidasyon) olmadığı netleştirilmiştir.
Konsolidasyonda temel hedef vadeyi uzatmak iken, konversiyonda temel hedef faiz maliyetini düşürmektir.

Anahtar Kavram

Borç Konversiyonu (Değiştirimi) Kavramı
Tahmini Süre:45s
Soru 134Soru →

Devletin borç yönetimi stratejileri kapsamında başvurduğu olağanüstü yöntemlerden biri olan 'borç tahkimi' (konsolidasyon) işleminin hukuki niteliği ve ekonomik sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu uygulamayı en isabetli şekilde tanımlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cebri tahkim uygulaması, devletin tek taraflı bir tasarrufuyla borç sözleşmesindeki vade unsurunu değiştirmesi nedeniyle 'ahde vefa' ilkesini zedeleyen ve uluslararası piyasalarda 'teknik temerrüt' sinyali olarak algılanabilen bir işlemdir.

Cevap

Cebri tahkimin devletin tek taraflı iradesiyle vadeyi uzatması sebebiyle 'ahde vefa' ilkesini ihlal ettiği ve 'teknik temerrüt' olarak değerlendirilebileceği ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, cebri tahkimin devletin tek taraflı bir kararıyla borç sözleşmesinin temel şartı olan vadeyi değiştirmesi nedeniyle, hukuki bir ilke olan 'ahde vefa'ya aykırı olduğunu ve piyasalarda güven kaybına yol açarak teknik temerrüt olarak görülebileceğini belirtmektedir. Tahkim, ekonomideki kısa vadeli varlıkları uzun vadeye bağlayarak likidite daraltıcı (deflasyonist) bir etki yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahkim (Konsolidasyon) kavramının tanımlanması
Kısa vadeli (dalgalı) borçların uzun vadeli (konsolide) borçlara dönüştürülmesidir.
İşlemin temel değişkeninin 'vade' olduğunu saptamak için gereklidir.
2
Cebri ve İhtiyari ayrımının analiz edilmesi
Cebri tahkimde devletin zorlayıcı gücü, ihtiyari tahkimde ise teşvikler (yüksek faiz vb.) kullanılır.
Hukuki nitelikteki 'tek taraflılık' vurgusunu anlamak için gereklidir.
3
Tahkim ile Konversiyonun ayırt edilmesi
Tahkim vadeyi, konversiyon ise faizi/maliyeti hedefler.
Sıklıkla karıştırılan iki kavram arasındaki temel farkı netleştirmek için gereklidir.
4
Ekonomik ve hukuki sonuçların sentezlenmesi
Vade uzatımı likiditeyi daraltırken, tek taraflı müdahale güven sarsıcı (temerrüt sinyali) etki yapar.
Seçeneklerdeki ileri düzey analizlerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Borç Tahkimi (Konsolidasyon) ve Cebri Uygulamanın Hukuki-Ekonomik Sınırları
Soru 135Soru →

Kamu maliyesi literatüründe ve uluslararası hukukta 'borcun reddi' (repudiasyon) uygulaması, devletin egemenlik yetkisini kullanarak geçmişten gelen mali yükümlülüklerini tek taraflı olarak tanımaması durumunu ifade eder. Özellikle 'iğrenç borç' (odious debt) doktrini çerçevesinde tartışılan bu uygulama ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uluslararası hukukta yer alan 'devletin sürekliliği' (continuity of state) ilkesi, borcun reddi uygulamaları için temel bir meşruiyet ve hukuki dayanak noktası oluşturur.

Cevap

Uluslararası hukukta yer alan 'devletin sürekliliği' ilkesinin borcun reddi için bir dayanak oluşturduğunu savunan ifade yanlıştır; aksine bu ilke reddin önündeki temel engeldir.
Doğru yanıt olan seçenek, uluslararası hukuktaki 'devletin sürekliliği' ilkesinin borcun reddine meşruiyet sağladığını iddia etmektedir. Oysa bu ilke, bir devletin yönetim yapısı veya rejimi değişse dahi, devletin tüzel kişiliğinin baki kalması nedeniyle geçmişte üstlenilen yükümlülüklerin devam etmesi gerektiğini savunur. Dolayısıyla bu ilke, borcun reddi savunmalarına karşı ileri sürülen en temel hukuki argümandır. Borcun reddi, bu ilkeye bir istisna getirme çabasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun reddi ve moratoryum kavramları arasındaki farkı analiz et.
Moratoryum geçici bir ödeme ertelemesi iken, borcun reddi (repudiasyon) borcun varlığının ve ödenme yükümlülüğünün tamamen inkar edilmesidir.
Kavramsal ayrımı netleştirmek için.
2
İğrenç borç (odious debt) doktrininin temelini incele.
Borcun halkın rızası ve yararı dışında, alacaklının da kötü niyetiyle alındığı durumlarda, yeni yönetimin bu borcu reddedebileceği savunulur.
Uygulamanın teorik dayanağını anlamak için.
3
Devletin sürekliliği (continuity of state) ilkesinin borç hukukundaki rolünü değerlendir.
Bu ilke, hükümet veya rejim değişse dahi devletin bir 'tüzel kişilik' olarak borçlarından sorumlu kalmaya devam etmesini öngörür.
Red kararı ile hukuki norm arasındaki çatışmayı saptamak için.
4
Yanlış önermeyi tespit et.
Devletin sürekliliği ilkesi borcun reddine dayanak değil, engel teşkil ettiği için bu yöndeki önerme hatalıdır.
Mantıksal çıkarımı tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Borcun Reddi ve Devletin Sürekliliği Çatışması
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 136Soru →

Kamu borçları literatüründe devletin, egemenlik gücüne dayanarak daha önce üstlenmiş olduğu mali yükümlülüklerini tek taraflı bir kararla ve kesin olarak yerine getirmeyeceğini ilan etmesi işlemine ne ad verilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borcun Reddi

Cevap

Borcun Reddi
Borcun reddi (repudiasyon), devletin egemenlik yetkisini kullanarak borçlarını tek taraflı bir kararla iptal etmesi ve hukuki yükümlülüğünü tamamen sona erdirmesidir. Bu işlem genellikle rejim değişiklikleri veya ağır siyasi krizler sonrasında görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımlama
Borcun reddi, devletin egemenlik gücüne dayanarak borçlarını ödemeyeceğini kesin olarak bildirmesidir.
Soru kökündeki 'tek taraflı' ve 'kesin' ifadeleri bu kavramı işaret eder.
2
Ayırt Etme
Moratoryum geçici bir ertelemedir, borcun reddi ise kalıcı bir iptaldir.
Kavramlar arasındaki temel fark, işlemin kalıcılığı ve niyetidir.

Anahtar Kavram

Borcun Reddi (Repudiasyon)

İpuçları

1
İşlemin 'tek taraflı' ve 'kesin' olması en büyük ipucudur.

Daha Fazla Pratik

Borcun reddi ile moratoryum arasındaki temel farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 137Soru →

Kamu borç stokunun kompozisyonunu belirleme sürecinde başvurulan 'stratejik ölçütler' (benchmarksbenchmarks) aracılığıyla yürütülen maliyet-risk analizi ve bu sürecin modern borç yönetimi ilkelerinden 'hesap verebilirlik' (accountabilityaccountability) ile olan ilişkisi bağlamında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik ölçütler, borç yönetiminde hedeflenen risk limitlerini ve maliyet hedeflerini somutlaştırarak yönetimin takdir yetkisini tanımlı bir çerçeveye oturtur; bu hedeflerin kamuoyuyla paylaşılması ve gerçekleşmelerin raporlanması, yönetimin performansının objektif kriterlerle denetlenmesine olanak sağlayarak hesap verebilirliği güçlendirir.

Cevap

Stratejik ölçütlerin risk limitlerini somutlaştırarak yönetimin performansının denetlenmesine ve dolayısıyla hesap verebilirliğe katkı sağladığını belirten seçenek doğrudur.
Modern borç yönetiminde stratejik ölçütler, 'şeffaflık' ve 'hesap verebilirlik' ilkelerinin operasyonel araçlarıdır. Hazine, borçlanma stratejisini (vade yapısı, faiz türü, döviz cinsi vb.) stratejik ölçütlerle somutlaştırır ve kamuoyuna duyurur. Bu durum, borç yönetiminin performansının (hedeflenen risk ve maliyet sınırları içinde kalınıp kalınmadığı) objektif olarak değerlendirilmesini sağlayarak hesap verebilirliği tesis eder.

Adım Adım Çözüm

1
Modern borç yönetimi ilkelerini tanımla.
Maliyet-risk dengesi, şeffaflık, hesap verebilirlik ve piyasa geliştirme temel ilkelerdir.
Sorunun kavramsal çerçevesini oluşturmak için bu ilkelerin bilinmesi gerekir.
2
Stratejik ölçütlerin (benchmarksbenchmarks) işlevini analiz et.
Stratejik ölçütler, borç portföyünün ideal vade, faiz ve döviz kompozisyonunu belirleyen referans noktalarıdır.
Bu ölçütlerin yönetimin takdir yetkisini nasıl sınırladığını anlamak gerekir.
3
Stratejik ölçütler ile hesap verebilirlik arasındaki bağı kur.
Önceden ilan edilen stratejik ölçütler (örneğin: 'İç borçlanmanın ortalama vadesi xx aydan az olmayacaktır'), yönetimin bu hedefe ne kadar ulaştığının denetlenmesini sağlar.
Hesap verebilirlik, bir eylemin sonuçlarının önceden belirlenmiş standartlarla karşılaştırılabilmesini gerektirir.

Anahtar Kavram

Maliyet-Risk Ödünleşimi ve Stratejik Ölçütler Aracılığıyla Hesap Verebilirlik
Soru 138Soru →

Kamu borçlarının olağanüstü yönetim usullerinden biri olan borcun reddi (repudiasyon) kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin, egemenlik hakkına dayanarak borcun hukuki varlığını ve buna bağlı tüm yükümlülüklerini tek taraflı olarak kesin biçimde sonlandırmasıdır.

Cevap

Borcun reddi, devletin egemenlik hakkına dayanarak borcun hukuki varlığını ve yükümlülüklerini tek taraflı ve kesin olarak tanımamasıdır.
Borcun reddi, bir devletin egemenlik yetkisini kullanarak, daha önce üstlendiği mali yükümlülükleri hukuki olarak tanımadığını ve bu borçları kesinlikle ödemeyeceğini tek taraflı olarak ilan etmesidir. Bu uygulama, borcun vadesini veya faizini değiştirmekten farklı olarak borç ilişkisini tamamen bitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Analizi
Borcun reddi (repudiasyon), devletin borç ödeme niyetinin veya kapasitesinin geçici kaybı değil, borcun varlığının reddidir.
Borç yönetimindeki diğer yöntemler borcun varlığını kabul ederken, reddetme işlemi borç ilişkisini temelden sonlandırır.
2
Hukuki Dayanak Belirleme
Bu işlem genellikle rejim değişikliklerinde 'iğrenç borç' (odious debt) doktrini çerçevesinde egemenlik gücü kullanılarak yapılır.
Uluslararası hukukta tartışmalı olsa da siyasi otorite, önceki yönetimin halk yararına olmayan borçlarını tanımadığını ilan edebilir.
3
Diğer Kavramlarla Karşılaştırma
Moratoryum geçicidir, konsolidasyon vadeyi uzatır, konversiyon faizi düşürür; ancak borcun reddi borcu tamamen siler.
Seçenekler arasındaki temel fark, borcun devam edip etmediği ve bu kararın tek taraflı (egemenlik) olup olmadığıdır.

Anahtar Kavram

Borcun Reddi (Repudiasyon)
Soru 139Soru →

Kamu maliyesinde bütçe açıklarının Merkez Bankası kaynaklarıyla finansmanı (monetizasyon) süreci; senyoraj geliri, enflasyon vergisi ve borç stokunun zımni itfası bağlamında değerlendirildiğinde, bu yöntemin etkinliği ve makroekonomik sınırlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Monetizasyonun borç yükünü hafifletici 'zımni itfa' etkisi, enflasyonun 'beklenmeyen' kısmının sabit faizli stokun reel değerini aşındırmasına bağlıdır; ancak enflasyonun nominal faizlere yansıması (Fisher etkisi) ve vergi gelirlerinde reel kayba yol açan Tanzi-Olivera etkisi bu avantajı sınırlandırır.

Cevap

Monetizasyonun borç yükünü hafifletici 'zımni itfa' etkisi, enflasyonun 'beklenmeyen' kısmının sabit faizli stokun reel değerini aşındırmasına bağlıdır; ancak enflasyonun nominal faizlere yansıması (Fisher etkisi) ve vergi gelirlerinde reel kayba yol açan Tanzi-Olivera etkisi bu avantajı sınırlandırır.
Monetizasyonun (para basarak borç ödeme) en önemli mali sonucu, yaratılan enflasyonun sabit faizli kamu borçlarının reel değerini düşürmesidir (zımni itfa). Ancak bu etkinin kalıcı olmamasının iki temel sebebi vardır: Birincisi, Fisher Etkisi uyarınca rasyonel aktörlerin enflasyon beklentilerini faizlere yansıtarak devletin borçlanma maliyetini artırmasıdır. İkincisi, Tanzi-Olivera Etkisi nedeniyle yüksek enflasyonun devletin vergi gelirlerini reel olarak aşındırarak bütçe açığını daha da derinleştirmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Monetizasyonun işleyiş mekanizmasını tanımlama.
Merkez Bankası para arzını artırarak bütçe açıklarını finanse eder, bu da ekonomide enflasyonist baskı yaratır.
Maliye politikasının para politikası üzerindeki baskınlığını (mali baskınlık) anlamak için gereklidir.
2
Enflasyonun mevcut borç stoku üzerindeki etkisini (zımni itfa) analiz etme.
Beklenmeyen enflasyon, sabit getirili borçların reel değerini düşürür; devlet (borçlu) kazançlı çıkar, alacaklı reel kayba uğrar.
Zımni itfanın temel koşulunun enflasyonun 'beklenmeyen' kısmı olduğunu saptamak için.
3
Fisher etkisinin sürece dahil edilmesi.
Enflasyon beklentileri artınca, borç verenler gelecekteki reel kayıplarını telafi etmek için daha yüksek nominal faiz talep ederler.
Monetizasyonun gelecekteki borçlanma maliyetlerini nasıl artırdığını açıklamak için.
4
Tanzi-Olivera etkisinin bütçe üzerindeki etkisini sentezleme.
Yüksek enflasyon, vergilerin tahakkuku ile tahsili arasındaki sürede reel vergi gelirlerinin erimesine neden olur.
Monetizasyonun mali dengeyi düzelteyim derken vergi gelirlerini aşındırarak açığı daha da büyütebileceğini (net mali kayıp) göstermek için.

Anahtar Kavram

Zımni İtfa, Fisher Etkisi ve Tanzi-Olivera Etkisi Sentezi

Daha Fazla Pratik

Fisher Etkisi ve Tanzi-Olivera etkisinin bir arada görüldüğü stagflasyon dönemlerinde kamu borç yönetiminin neden imkansız hale geldiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Monetizasyonun etkisini 'Enflasyon Vergisi Matrahı' (M/PM/P) ve 'Enflasyon Oranı' (π\pi) çarpımı (Senyoraj=π×MP \text{Senyoraj} = \pi \times \frac{M}{P} ) üzerinden analiz ederek, enflasyon çok yükseldiğinde reel para talebinin (M/PM/P) hızla düşmesi sonucu senyoraj gelirinin azaldığı (Laffer Eğrisi benzeri durum) üzerinden de sonuca gidilebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 140Soru →

Kamu borç stokunun sürdürülebilirliği çerçevesinde, borç/GSYH oranının sabit kalması için gereken mali disiplin düzeyi makroekonomik değişkenlere bağlıdır. Bir ekonomiye ait veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ekonomik GöstergeDeğer
Kamu Borç Stoku / GSYH (dd)%60\%60
Reel Faiz Oranı (rr)%7\%7
Reel Büyüme Hızı (gg)%3\%3

Buna göre, söz konusu ekonomide kamu borç stokunun GSYH'ye oranının mevcut seviyesinde sabit kalabilmesi için GSYH'nin yüzde kaçı kadar birincil fazla verilmesi gerekmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2,4

Cevap

Ekonominin borç oranını sabitlemesi için gereken birincil fazla oranı %2,4\%2,4 olmalıdır.
Kamu borç stokunun GSYH'ye oranının sabit kalması için gereken birincil fazla oranı s=(r−g)×ds = (r - g) \times d formülü ile hesaplanır. Verilen değerlere göre reel faiz oranı (%7\%7) ile reel büyüme hızı (%3\%3) arasındaki fark olan %4\%4 (%0,04\%0,04), mevcut borç yükü olan %60\%60 (0,600,60) ile çarpıldığında %2,4\%2,4 (0,0240,024) sonucu elde edilir. Bu, ekonominin borç yükünü artırmadan yönetebilmesi için vermesi gereken minimum birincil fazla düzeyidir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin tanımlanması
d=0,60d = 0,60, r=0,07r = 0,07, g=0,03g = 0,03
Domar sürdürülebilirlik formülü için gerekli olan borç stoku/GSYH oranı, reel faiz ve reel büyüme verileri tablodan alınır.
2
Sürdürülebilirlik (Domar) formülünün uygulanması
s=(r−g)×ds = (r - g) \times d
Borç stokunun GSYH içindeki payının sabit kalması için gereken birincil fazla (ss), reel faiz ile büyüme hızı arasındaki farkın borç oranıyla çarpılmasına eşittir.
3
Matematiksel işlemin gerçekleştirilmesi
s=(0,07−0,03)×0,60=0,04×0,60=0,024s = (0,07 - 0,03) \times 0,60 = 0,04 \times 0,60 = 0,024
Reel faiz ve büyüme farkı (%4\%4), borç yükü katsayısı olan 0,600,60 ile çarpılır.
4
Yüzdelik ifadeye dönüştürme
%2,4\%2,4
Elde edilen 0,0240,024 değeri, GSYH'ye oran olarak yüzde bazında ifade edilir.

Anahtar Kavram

Domar Sürdürülebilirlik Şartı: Kamu borç stokunun GSYH'ye oranının artmaması için, reel faiz büyüme hızından büyükse aradaki fark kadar borç yükü oranında birincil fazla verilmelidir. Ayrıca, iç borç yükü ülke içinde gelir dağılımını etkilerken, dış borç yükü ülke dışına reel kaynak transferi gerektirdiği için sürdürülebilirlik açısından daha kritik bir öneme sahiptir.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 7 / 10Sonraki
Kamu Borçlarının Yönetimi Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 7 | Examkin