Examkin

Vergi Dışı Kamu Gelirleri

212 soru

Soru 201Soru →

Kamu kurum ve kuruluşlarının sunduğu adli, idari veya mesleki bir hizmetten yararlanan kişilerin, bu hizmetten sağladıkları özel fayda nedeniyle yaptıkları ödemeler olan harçlar, maliye teorisinde vergi dışı kamu gelirleri arasında yer almaktadır. Harçların miktarının belirlenmesi ve sunulan hizmetin maliyeti arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harç miktarı ile sunulan hizmetin maliyeti arasında matematiksel bir denklik şartı bulunmaz; miktar maliyetin altında, üstünde veya maliyete eşit olarak belirlenebilir.

Cevap

Harç miktarı ile sunulan hizmetin maliyeti arasında matematiksel bir denklik şartı bulunmaz; miktar maliyetin altında, üstünde veya maliyete eşit olarak belirlenebilir.
Doğru yanıt olan ifadede belirtildiği üzere, harç miktarı ile hizmet maliyeti arasında zorunlu bir matematiksel denklik yoktur. Harçlar, hizmetin maliyetini aşabileceği gibi sosyal devlet ilkesi gereği maliyetin çok altında (sembolik) da belirlenebilir. Bu esneklik, harçların bir kamu geliri olma niteliğinden kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Harçların tanımını analiz etme
Harçlar, bir kamu hizmeti karşılığında sunulan özel fayda nedeniyle ödenir.
Harçları vergiden ayıran temel fark bir 'hizmet karşılığı' olmasıdır.
2
Miktar ve maliyet ilişkisini değerlendirme
Harçların miktarının belirlenmesinde hizmetin maliyeti bir ölçüt olsa da mutlak denklik şart değildir.
Devlet, sosyal politikalar gereği bazı hizmetlerden (örneğin adli hizmetler) sembolik harç alabilir veya mali amaçlarla maliyetin üzerinde harç belirleyebilir.
3
Harç-Resim ayrımını kontrol etme
Hizmet sunumu harç, izin/yetki verilmesi resimdir.
Harçların somut bir hizmete dayanması karakteristik özelliğidir.

Anahtar Kavram

Harçların Faydalanma İlkesi ve Maliyet İlişkisi
Soru 202Soru →

Kamu maliyesi literatüründe 'mali tekel' (fiskal tekel) uygulamaları ile devletin hazineye gelir sağlama amacı güttüğü bilinmektedir. Bu doğrultuda, mali tekel gelirlerini bir 'gizli vergi' (vergi benzeri) haline getiren temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Malın satış fiyatının; üretim maliyeti ve makul işletme kârının üzerinde, devletin piyasadaki tekel gücü kullanılarak belirlenmesi

Cevap

Malın satış fiyatının; üretim maliyeti ve makul işletme kârının üzerinde, devletin piyasadaki tekel gücü kullanılarak belirlenmesi
Mali tekel (fiskal tekel) uygulamalarında devlet, bir malın piyasasında tek satıcı olma gücünü kullanarak fiyatı serbest piyasa koşullarının (maliyet + makul kâr) çok üzerine çıkarır. Aradaki bu fark hazineye gelir olarak aktarılır ve devletin egemenlik gücüne (kamu gücü) dayanarak tahsil edildiği için literatürde 'gizli vergi' olarak nitelendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mali tekel kavramını tanımla
Devletin belirli malların (tütün, alkol vb.) üretim veya satışını kendi tekeline almasıdır.
Sorunun temel konusunu belirlemek için gereklidir.
2
Uygulamanın amacını belirle
Temel amaç, sosyal veya sıhhi kaygılardan ziyade hazineye gelir (fiskal amaç) sağlamaktır.
Mali tekeli sosyal tekellerden ayırmak için önemlidir.
3
Fiyatlandırma mekanizmasını analiz et
Devlet, tekel gücünü kullanarak fiyatı maliyetin ve normal kârın çok üzerinde belirler.
Gelirin kaynağını anlamak için gereklidir.
4
Gelirin niteliğini vergi ile ilişkilendir
Maliyet üzerindeki bu fazlalık, kamu gücüyle yaratıldığı için 'gizli vergi' niteliği kazanır.
Mali tekel gelirinin neden vergi dışı bir gelir olsa da vergiye benzediğini açıklar.

Anahtar Kavram

Mali Tekel Gelirlerinin Gizli Vergi Niteliği
Soru 203Soru →

Kamu idarelerinin bütçelerine dahil edilen "bağış ve yardımlar"ın hukuki ve iktisadi niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuki niteliği bakımından devletin egemenlik gücüne (jus imperii) dayanmayan, kişilerin rızasına bağlı iradi nitelikli gelirlerdendir.

Cevap

Hukuki niteliği bakımından devletin egemenlik gücüne (jus imperii) dayanmayan, kişilerin rızasına bağlı iradi nitelikli gelirlerdendir.
Bağış ve yardımlar, kamu gelirleri tasnifinde devletin egemenlik gücüne (jus imperii) dayanmayan unsurlar arasında yer alır. Bu gelirler, gerçek veya tüzel kişilerin kendi istekleri doğrultusunda, bir kamu hizmetinin yürütülmesine katkı sağlamak amacıyla bedelsiz olarak yaptıkları transferlerdir. Vergi, harç, resim ve şerefiye gibi gelirlerin aksine herhangi bir zorlayıcılık (cebir) içermezler.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin hukuki kaynağını belirle.
Bağış ve yardımlar devletin tek taraflı zorlama gücüyle değil, bağışçının rızasıyla doğar.
Bu durum gelirin 'iradi' (gönüllü) karakterini belirler.
2
Egemenlik gücü (jus imperii) kavramı ile ilişkilendir.
Devlet bu geliri elde ederken egemenlik hakkını kullanmaz.
Vergi, harç ve şerefiyelerden ayrılan en temel fark budur.
3
İktisadi niteliğini analiz et.
Karşılıksız (ivazsız) bir gelirdir.
Ödeyen kişi, bu ödeme karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet talep etme hakkına sahip değildir.

Anahtar Kavram

İradi (Gönüllü) Kamu Gelirleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 204Soru →

Kamu kurum ve kuruluşlarının, toplumsal hayatın düzenlenmesi amacıyla bazı faaliyetlerin gerçekleştirilmesini veya belirli hakların kullanılmasını yetkili bir makamın 'onayına' veya 'belgelendirmesine' bağladığı durumlarda; söz konusu onay veya belgenin verilmesi karşılığında tahsil edilen vergi dışı kamu geliri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resim

Cevap

Resim (Duty)
Resim; kamu otoritelerinin, kamu düzenini korumak veya faaliyetleri denetim altında tutmak amacıyla koydukları kısıtlamaları, ilgilinin talebi üzerine bir izin veya ruhsatla kaldırması karşılığında alınan bedeldir. Soruda vurgulanan 'onay' ve 'belgelendirme' unsurları doğrudan resmin hukuki icazet niteliğine işaret etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ödemenin nedenini analiz etme
Ödemenin bir kamu hizmeti karşılığında değil, bir 'onay', 'izin' veya 'belge' (ruhsat) karşılığında yapıldığı belirlenir.
Resimlerin temel ayırt edici özelliği, bir faaliyetin önündeki hukuki engelin (izne dayalı olma) kaldırılmasıdır.
2
Diğer vergi dışı gelirlerle karşılaştırma yapma
Hizmet karşılığı olan harçlar ve değer artışı karşılığı olan şerefiyeler elenir.
Harçlarda somut bir hizmet (yargı, tapu vb.) varken, resimde devletin düzenleme ve denetleme yetkisi (onay) ön plandadır.

Anahtar Kavram

Resim, devletin egemenlik gücüne dayanarak bir hakkın kullanılmasına veya bir faaliyetin gerçekleştirilmesine izin vermesi (hukuki icazet) karşılığında aldığı vergi dışı gelirdir.

Daha Fazla Pratik

Harçlar ve resimler arasındaki 'hizmet' ve 'izin' ayrımını pekiştirmek için her iki tür için de üçer örnek (örneğin: pasaport harcı vs. avlanma resmi) listeleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 205Soru →

Kamu maliyesi literatüründe vergi dışı gelirler sınıflandırılırken; devletin veya yetkili kamu tüzel kişilerinin, belirli bir iktisadi faaliyetin yürütülmesine izin vermesi veya bir hakkın kullanımına yönelik mevcut hukuki kısıtlamayı (engeli) kaldırması karşılığında aldığı bedeller "resim" (duty) olarak tanımlanmaktadır. Buna göre, bir kamu gelirinin "resim" olarak nitelendirilmesini sağlayan temel ayırıcı unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belirli bir faaliyetin icrası için kamu otoritesinden onay, izin veya ruhsat alınması

Cevap

Bir faaliyetin icrası için kamu otoritesinden onay, izin veya ruhsat alınması karşılığında ödenen bedel resimdir.
Resimler, kamu kurumlarının toplumsal düzeni sağlamak adına koyduğu hukuki kısıtlamaların, ilgilinin talebi üzerine kaldırılması (izin, ruhsat, yetki verilmesi) karşılığında alınan bedellerdir. Bu nedenle doğru yanıt, bir faaliyetin icrası için otoritenin onayı veya ruhsatının alınması gerektiğini belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapın.
Resim (duty), bir hukuki kısıtlamanın kaldırılması (izin/ruhsat) karşılığında ödenir.
Resim ve harç arasındaki en temel fark, karşılığında sunulan 'şeye' odaklanmaktır.
2
Harç ile farkını belirleyin.
Harç bir 'hizmet' (yargı, eğitim vb.) karşılığıdır; resim ise bir 'izin' (avlanma ruhsatı, işyeri açma izni) karşılığıdır.
Öğrenciler genellikle somut hizmet ile hukuki izin kavramlarını birbirine karıştırmaktadır.
3
Seçenekleri eleyin.
B seçeneği resmin teknik tanımı olan 'onay ve ruhsat' vurgusunu içermektedir.
Diğer seçenekler harç, şerefiye, bağış ve senyoraj gelirlerinin tanımlarıdır.

Anahtar Kavram

Resimlerin 'Hukuki Engelin Kaldırılması' ve 'İzne Dayalı Olma' Karakteristiği

Daha Fazla Pratik

Harç ve resim arasındaki farkları gösteren bir tabloyu inceleyerek kavramları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 206Soru →

Maliye literatüründe harçlar; pasaport işlemleri, tapu tescili veya yargı hizmetleri gibi spesifik bir kamu hizmetinden faydalanan bireylerin, elde ettikleri özel menfaat karşılığında ödedikleri bedellerdir. Harçların "yarı-cebri" (yarı-zorunlu) olma özelliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bu niteliği en kapsamlı şekilde açıklar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kişilerin sunulan kamu hizmetinden yararlanıp yararlanmama konusunda serbest olmaları, ancak hizmetten yararlandıklarında bu bedeli ödemek zorunda kalmaları

Cevap

Harçların yarı-cebri niteliği, bireylerin kamu hizmetinden faydalanma kararını vermekte serbest olmalarını ancak hizmeti talep ettiklerinde bedeli ödemeye mecbur bırakılmalarını ifade eder.
Harçlar, devletin sunduğu spesifik bir hizmetten (yargı, tapu, pasaport vb.) yararlanan kişilerin sağladıkları özel menfaat karşılığında yaptıkları ödemelerdir. Bu ödemelerin 'yarı-cebri' olarak tanımlanmasının sebebi, hizmetten yararlanma isteğinin bireyin kendi iradesine bağlı olması (iradi), ancak hizmet talep edildikten sonra ödemenin devlet tarafından zorla (cebri) tahsil edilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Harç kavramının temel unsurlarını belirlemek.
Harç, sunulan somut bir kamu hizmeti karşılığında ve 'özel fayda' ilkesine dayanılarak alınır.
Harcı vergi ve diğer gelirlerden ayıran en önemli fark, karşılığında bireysel bir hizmetin sunulmasıdır.
2
Yarı-cebri niteliğin iradilik ve cebrilik boyutlarını analiz etmek.
Hizmeti talep etmek 'iradi' (istekli), hizmetin bedelini ödemek ise 'cebri' (zorunlu) bir işlemdir.
Birey pasaport almak istemeyebilir, ancak almak istediğinde belirlenen harcı ödemeden işlemi tamamlayamaz.
3
Harçları diğer vergi dışı gelirlerden ayıran farkları doğrulamak.
Hizmet odaklı olmasıyla resimden, değer artışı odaklı olmamasıyla şerefiyeden ayrılır.
Kavramsal ayrım, KPSS Maliye sorularında en çok test edilen teknik detaydır.

Anahtar Kavram

Harçların Yarı-Cebri Niteliği ve Özel Fayda İlkesi

Alternatif Yöntem

Harcı tanımlarken 'hizmet karşılığı' ve 'özel fayda' anahtar kelimelerini aramak, resim için 'izin/yetki', şerefiye için ise 'mülk değer artışı' kavramlarını eşleştirmek elemeyi hızlandırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 207Soru →

Parafiskal gelirler; vergi, harç ve resim gibi klasik kamu hukuku gelirlerinden farklı olarak hem tahsil eden kurumun niteliği hem de bu gelirlerin harcanma biçimi bakımından kendine has bir yapıya sahiptir.

Buna göre, parafiskal gelirlerin genel bütçe ilkeleriyle olan ilişkisi ve harcanma amacı dikkate alındığında, bu gelir türü ile ilgili aşağıdaki ifadeler monochromatic hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parafiskal gelirler, 'adem-i tahsis' (tahsis yapmama) ilkesine aykırı olarak belirli bir amaca veya grubun ihtiyacına yönelik toplanır ve harcanır.

Cevap

Parafiskal gelirler, 'adem-i tahsis' ilkesine aykırı olarak belirli bir amaca veya grubun ihtiyacına yönelik toplanıp harcanan gelirlerdir.
Parafiskal gelirler, genel bütçe gelirlerinin aksine 'adem-i tahsis' ilkesine tabi değildir. Yani, bir vergi geliri devletin her türlü gideri için kullanılabilirken, parafiskal gelirler sadece o geliri toplayan kurumun üyelerine hizmet sunması veya kurumun ihtiyaçlarını karşılaması için kullanılır. Bu durum onları klasik kamu gelirlerinden ayıran temel karakteristik özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumsal yetkinin belirlenmesi
Parafiskal gelirlerin merkezi yönetim bütçesi yerine özerk bütçeli kuruluşlar (SGK, barolar, odalar) tarafından toplandığı tespit edilir.
Bu gelirleri klasik vergilerden ayıran ilk fark tahsil yetkisidir.
2
Bütçe ilkeleriyle karşılaştırma
Vergilerin 'tahsis edilmeme' (genel havuzda toplanma) kuralına tabi olduğu, parafiskal gelirlerin ise 'tahsis edilme' kuralına tabi olduğu anlaşılır.
Parafiskal gelirler sadece toplandığı grubun (üyelerin) hizmeti için kullanılabilir.
3
Doğru tanımın seçilmesi
Adem-i tahsis ilkesinin istisnası olan ve grup yararını gözeten seçeneğe ulaşılır.
Bu özellik parafiskal gelirlerin mali literatürdeki karakteristik tanımıdır.

Anahtar Kavram

Parafiskal Gelirlerin Tahsisli ve Bütçe Dışı Niteliği

Daha Fazla Pratik

Parafiskal gelirlerin, vergiler gibi 'karşılıksız' olup olmadığı tartışmasını, sosyal güvenlik primleri üzerinden analiz ederek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 208Soru →

Kamu maliyesinde, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde bürokratik engelleri aşmak ve finansal esneklik sağlamak amacıyla; belirli gelirlerin genel bütçe havuzuna aktarılmadan, doğrudan ilgili hizmetin veya projenin ifasına ayrılması (ad-tahsis) esasına dayanan mali uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fonlar

Cevap

Fonlar, gelirlerin belirli bir harcamaya özgülenmesi (ad-tahsis) esasına dayanan ve bütçe birliği ilkesine istisna teşkil eden özel hesaplardır.
Doğru cevap olan ifade, kamu maliyesinde 'ad-tahsis' (özel tahsis) uygulamasının temel mekanizmasıdır. Fonlar, belirli bir gelir kaynağının (örneğin belirli bir vergi payı veya harç) genel bütçe havuzuna girmeden doğrudan bir amaca (konut edindirme, savunma sanayii vb.) ayrılmasını sağlayarak harcamalarda esneklik ve hız kazandırır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe ilkeleri ile gelir-harcama ilişkisini analiz et.
Bütçe birliği ve adem-i tahsis ilkeleri, gelirlerin belirli bir harcamaya ayrılmamasını gerektirir.
Genel bütçe havuzu sisteminde gelirler tek bir havuzda toplanır ve ihtiyaca göre harcanır.
2
Earmarking (ad-tahsis) kavramının hangi mekanizma ile uygulandığını belirle.
Fonlar, bu ilkenin en net istisnasıdır; gelir doğrudan hedeflenen hizmete aktarılır.
Hizmetin aksamaması ve bürokrasinin azaltılması için esneklik sağlanması hedeflenir.

Anahtar Kavram

Fonların en temel özelliği, bütçe birliği ve adem-i tahsis (gelirlerin harcamalara özgülenmemesi) ilkelerinin istisnası olmasıdır.

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sonrası fonların büyük ölçüde tasfiye edilmesinin 'bütçe birliği' ve 'denetim' üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 209Soru →

Devletin kamu düzenini korumak ve hukuk kurallarına uyulmasını sağlamak amacıyla egemenlik gücüne dayanarak elde ettiği vergi dışı gelirlerden biri olan cezaların karakteristik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cezalar, vergilendirme mantığına benzer şekilde kişilerin ödeme gücünü temsil eden gelir, servet veya harcamalar üzerinden belirli oranlarda hesaplanan gelirlerdir.

Cevap

Cezaların vergilendirme mantığına benzer şekilde kişilerin ödeme gücünü (gelir, servet vb.) temsil eden unsurlar üzerinden hesaplandığını belirten ifade yanlıştır.
Cezaların temel belirleyicisi, bir hukuk kuralının ihlal edilmesidir. Vergilendirmede temel alınan 'mali güç' (gelir, servet, harcama) kriteri cezalar için geçerli değildir. Ceza miktarı, işlenen fiilin ağırlığı ve kanunda öngörülen yaptırım sınırı ile belirlenir. Bu nedenle cezaların ödeme gücü üzerinden hesaplandığını iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cezaların tanımını ve dayanağını analiz etmek.
Cezalar, devletin egemenlik gücüne dayanarak hukuk kurallarının ihlaline uyguladığı mali yaptırımlardır.
Bu gelir türünün vergi veya harçtan hangi noktada ayrıldığını anlamak için temel dayanağını belirlemek gerekir.
2
Cezaları mali güç (ödeme kapasitesi) ilkesi açısından değerlendirmek.
Vergiler ödeme gücüne göre alınırken, cezalar işlenen fiilin niteliğine göre alınır. Kişinin zengin veya fakir olması cezanın hukuki sebebini değiştirmez.
Cezaların vergilerden en temel farklarından birinin 'mali güce dayalı olmaması' olduğunu teyit etmek.
3
Vergi dışı gelirler arasındaki sınıflandırmayı kontrol etmek.
Cezaların cebri, karşılıksız (hizmet anlamında) ve düzenleyici nitelikte olduğu sonucuna varılır.
Seçeneklerdeki diğer ifadelerin doğruluğunu bu teorik çerçeve ile karşılaştırmak.

Anahtar Kavram

Cezaların Mali Güç İlkesinden Bağımsızlığı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 210Soru →

Devletin veya yerel yönetimlerin gerçekleştirdiği yol, köprü, metro hattı veya park gibi bayındırlık hizmetleri sonucunda, bu hizmetlerin ulaştığı bölgelerde bulunan özel mülkiyetteki taşınmazların piyasa rayiç değerlerinde meydana gelen artışın bir kısmının kamu tarafından geri alınması amacıyla tahsil edilen kamu geliri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şerefiye

Cevap

Kamu yatırımları sonucu taşınmazlarda meydana gelen değer artışının kamuya aktarılmasını sağlayan gelir türü şerefiyedir.
Şerefiyeler, kamu tarafından sunulan altyapı ve bayındırlık hizmetlerinin (metro, yol, park vb.) çevredeki taşınmazlarda yarattığı kıymet artışının bir kısmının kamuya iade edilmesi esasına dayanır. Bu gelir türü, taşınmazın sadece varlığına değil, yapılan yatırımın sağladığı 'rant'a odaklanır ve bir defaya mahsus alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin kaynağını analiz etme
Gelir, bir kamu hizmeti (bayındırlık/altyapı) sonucu oluşmaktadır.
Soruda belirtilen yol, metro gibi hizmetler devletin sunduğu altyapı faaliyetleridir.
2
Mali yükümlülüğün nedenini belirleme
Yükümlülük, taşınmazın piyasa değerindeki 'özel değer artışı' (rant) nedeniyle doğmaktadır.
Bu durum şerefiyeyi, hizmetten yararlanma karşılığı alınan harçtan ayırır.
3
Tahsilat sıklığını değerlendirme
Bu gelir türü, değer artışına bağlı olarak bir defaya mahsus tahsil edilir.
Düzenli alınan emlak vergisi ile karıştırılmaması için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Şerefiye (Özel Değer Artışı Karşılığı)
Soru 211Soru →

Kamu maliyesi literatüründe "dometik gelirler" olarak da bilinen mülk ve teşebbüs gelirlerinin hukuki rejimi ve özellikleri dikkate alındığında, bu gelirlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu gelirler bir kamu hukuku ilişkisinden doğduğu için, söz konusu alacaklarla ilgili uyuşmazlıkların çözümünde kural olarak idari yargı kolları görevlidir.

Cevap

Mülk ve teşebbüs gelirlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde idari yargının görevli olduğunu savunan ifade yanlıştır; bu gelirler özel hukuk ilişkisine dayandığı için çözüm yeri adli yargıdır.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin 'fiskus' sıfatıyla, yani bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek girdiği sözleşmelerden (kira, satış, kâr paylaşımı vb.) elde edilir. Bu tür ilişkiler özel hukuk karakteri taşıdığı için bu ilişkilerden doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri idari yargı değil, adli yargıdır. Dolayısıyla uyuşmazlıkların idari yargıda çözüleceğini savunan ifade bu gelirlerin temel hukuki niteliğiyle çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğini analiz et
Mülk ve teşebbüs (dometik) gelirleri, devletin "fiskus" sıfatıyla elde ettiği özel hukuk gelirleridir.
Bu gelirler, devletin kamu gücünü (imperium) kullanmadığı, piyasa aktörü gibi davrandığı alanları temsil eder.
2
Hukuki rejimi ve yargı yolunu belirle
Özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar, genel görevli olan adli yargı (hukuk mahkemeleri) tarafından çözümlenir.
İdari yargı, ancak kamu gücünün kullanıldığı ve idari bir işlem veya eylemin söz konusu olduğu durumlarda görevlidir.
3
Tahsilat usulünü değerlendir
Tahsilat sürecinde 61836183 sayılı Kanun değil, İcra İflas Kanunu hükümleri uygulanır.
Alacak-borç ilişkisi tarafların rızasına ve sözleşmeye dayandığı için kamu alacağı niteliği taşımaz.
4
Seçenekleri karşılaştırarak yanlış olanı saptayarak doğrula
İdari yargının görevli olduğunu iddia eden seçenek hatalıdır.
Özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri adli yargıdır.

Anahtar Kavram

Mülk ve Teşebbüs Gelirlerinin Özel Hukuk Niteliği ve Adli Yargı Denetimi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 212Soru →

Kamu gelirlerinin; gelirlerin sürekliliği (olağan/olağanüstü) ve devletin egemenlik gücünü kullanma biçimi (cebri/iradi) kriterlerine göre yapılan akademik tasnifinde, 'bağış ve yardımlar'ın hukuki ve iktisadi niteliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü - İradi

Cevap

Olağanüstü ve iradi bir kamu geliri olma niteliği taşımaktadır.
Bağış ve yardımlar, devletin egemenlik gücünü (cebir) kullanmadığı, tamamen kişilerin gönüllülük esasına dayandığı için 'iradi' gelirler grubundadır. Aynı zamanda, bütçede her yıl düzenli ve sürekli bir akış sağlamadığı, arızi (tesadüfi) nitelikte olduğu için 'olağanüstü' gelirler kategorisinde sınıflandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin elde edilme yöntemi (cebir/iradi) açısından analiz edilmesi
Bağış ve yardımlar, devletin egemenlik gücüne (jus imperii) dayanmaksızın kişilerin kendi rızasıyla yapıldığı için 'iradi' bir gelirdir.
Bağışların temelinde zorlama değil, bağışçının bağışlama iradesi bulunur.
2
Gelirin sürekliliği (olağan/olağanüstü) açısından analiz edilmesi
Bu gelirler her yıl düzenli olarak bütçede yer almayan, süreklilik arz etmeyen ve arızi nitelikteki 'olağanüstü' gelirlerdir.
Miktarı ve zamanı önceden tam olarak öngörülemediği için bütçenin istikrarlı ve sürekli kaynakları arasında sayılmaz.

Anahtar Kavram

Bağış ve yardımların iradi ve olağanüstü niteliği
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 11 / 11