Kamu maliyesi literatüründe 'mali tekel' (fiskal tekel) uygulamaları ile devletin hazineye gelir sağlama amacı güttüğü bilinmektedir. Bu doğrultuda, mali tekel gelirlerini bir 'gizli vergi' (vergi benzeri) haline getiren temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- ATekel konusu malın tüketiciler tarafından satın alınmasının tamamen iradi bir davranış olması
- BElde edilen gelirin sadece özerk bütçeli sosyal güvenlik kurumları tarafından toplanması
- Malın satış fiyatının; üretim maliyeti ve makul işletme kârının üzerinde, devletin piyasadaki tekel gücü kullanılarak belirlenmesiCevap
- DUygulamanın temelinde münhasıran toplum sağlığını koruma veya tüketimi sınırlandırma amacının bulunması
- EÖdemenin, devlet tarafından sunulan belirli ve bölünebilir bir kamu hizmeti karşılığında yapılması
Cevap
Malın satış fiyatının; üretim maliyeti ve makul işletme kârının üzerinde, devletin piyasadaki tekel gücü kullanılarak belirlenmesi
Mali tekel (fiskal tekel) uygulamalarında devlet, bir malın piyasasında tek satıcı olma gücünü kullanarak fiyatı serbest piyasa koşullarının (maliyet + makul kâr) çok üzerine çıkarır. Aradaki bu fark hazineye gelir olarak aktarılır ve devletin egemenlik gücüne (kamu gücü) dayanarak tahsil edildiği için literatürde 'gizli vergi' olarak nitelendirilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mali Tekel Gelirlerinin Gizli Vergi Niteliği