Soru

Zorluk: OrtaTicari Alacaklar

İşletme, vadesi gelen 150.000150.000 TL nominal değerli bir alacak senedi için borçlu ile anlaşarak senedin yenilenmesine karar vermiştir. Yapılan anlaşmaya göre; senedin 50.00050.000 TL'lik kısmı nakit olarak tahsil edilmiş, kalan 100.000100.000 TL'lik ana para tutarı ise 4 ay vade uzatımı yapılarak yeni bir senede bağlanmıştır. Vade uzatımı nedeniyle hesaplanan 8.0008.000 TL faiz ve bu tutar üzerinden %20 KDV borçludan nakit olarak tahsil edilmiştir.

Bu bilgilere göre, senedin yenilenmesi işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

  1. A
    "121 Alacak Senetleri" hesabı 100.000100.000 TL alacaklandırılır.
  2. "642 Faiz Gelirleri" hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  3. C
    "120 Alıcılar" hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    "391 Hesaplanan KDV" hesabı 1.6001.600 TL borçlandırılır.
  5. E
    "600 Yurtiçi Satışlar" hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

İşlemde vade uzatımı nedeniyle doğan 8.0008.000 TL tutarındaki faiz, "642 Faiz Gelirleri" hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Alacak senedinin yenilenmesi işleminde, vade uzatımı karşılığında alınan bedel faiz geliri niteliğindedir. Bu tutar "642 Faiz Gelirleri" hesabının alacağına kaydedilerek işletmenin dönem hasılatına dahil edilir. Aynı zamanda bu gelir üzerinden hesaplanan KDV de yükümlülük olarak "391 Hesaplanan KDV" hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Eski senedin kapatılması
"121 Alacak Senetleri" hesabı 150.000150.000 TL alacaklandırılır.
Vadesi gelen senet yenilendiği için eski kayıt sistemden çıkarılmalıdır.
2
Yeni senedin kaydedilmesi
"121 Alacak Senetleri" hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılır.
Kalan ana para tutarı için yeni bir senetli alacak doğmuştur.
3
Faiz ve KDV geliri kaydı
"642 Faiz Gelirleri" 8.0008.000 TL alacaklandırılır, "391 Hesaplanan KDV" (8.000×8.000 \times %20) 1.6001.600 TL alacaklandırılır.
Vade farkı faizi bir gelirdir ve KDV'ye tabidir.
4
Nakit tahsilatın hesaplanması
"100 Kasa" hesabı 59.60059.600 TL borçlandırılır.
Tahsil edilen ana para (50.00050.000) + Faiz (8.0008.000) + KDV (1.6001.600) toplam nakit girişini oluşturur.

Anahtar Kavram

Alacak Senetlerinin Yenilenmesi (Senet Değişimi)

İpuçları

1
Eski senedin nominal değeri üzerinden kapatılması gerektiğini unutmayın.
2
Faiz bir gelir unsurudur. Gelir hesapları ilk kez kayıt edilirken hangi tarafa yazılır?
3
Senet yenileme kaydında; Kasa borçlu, Yeni Senet borçlu; Eski Senet alacaklı, Faiz Geliri alacaklı ve Hesaplanan KDV alacaklı şeklinde bir yapı oluşur.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bir alacak senedi için protesto masrafı ödendiğinde yapılacak kaydı inceleyerek ticari alacaklar konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydını bütünleşik olarak düşünmek yerine, önce tahsilatı (Kasa/Alacak Senedi), sonra faiz faturasını (Kasa/Faiz Geliri-KDV), en son da senet değişimini (Yeni Senet/Eski Senet) ayrı ayrı düşünerek doğruluğu teyit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla