Examkin

Soru

Zorluk: ZorYenileme Fonu Uygulaması

İşletme, 20242024 yılında yenilemek amacıyla aktifinde kayıtlı bir makineyi 240.000240.000 TL kârla peşin satmış ve bu tutarı "549 Özel Fonlar" hesabına aktarmıştır. 20252025 yılında yeni bir alım yapmayan işletme, 01.12.202601.12.2026 tarihinde 1.000.0001.000.000 TL (KDV hariç) bedelle yeni bir makine satın almıştır. Makinenin faydalı ömrü 55 yıl olup normal amortisman yöntemi uygulanmaktadır.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca, 31.12.202631.12 .2026 tarihinde yapılacak dönem sonu işlemleri sonucunda, bu makine ve yenileme fonu ile ilgili işlemlerin 20262026 yılı gelir tablosu (dönem kârı veya zararı) üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 40.00040.000 TL net kâr artışıCevap
  2. B
    200.000200.000 TL net zarar artışı
  3. C
    240.000240.000 TL net kâr artışı
  4. D
    160.000160.000 TL net kâr artışı
  5. E
    00 TL (Etki yaratmaz)

Cevap

Yapılan hesaplamalar sonucunda, fonun tamamının gelir yazılması (240.000240.000 TL) ve yıllık amortismanın gider yazılması (200.000200.000 TL) ile dönem kârı üzerinde net 40.00040.000 TL tutarında bir artış meydana gelir.
Vergi Usul Kanunu'na göre, satışın yapıldığı yıl (20242024) birinci yıl kabul edilir. 20262026 yılı fonun bekletilebileceği son (üçüncü) yıldır. Bu yıl içinde yeni makine alındığı için önce makinenin yıllık amortismanı (200.000200.000 TL) hesaplanır. Fonun amortismanı karşılayan kısmı mahsup edilir, ancak 3. yıl sonu olduğu için fonun tamamı (240.000240.000 TL) her halükarda gelir hesaplarına aktarılır. 240.000240.000 TL gelir ile 200.000200.000 TL amortisman gideri arasındaki fark olan 40.00040.000 TL, dönem kârını net olarak artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni makinenin yıllık amortisman tutarını hesaplayınız.
1.000.000×%20=200.0001.000.000 \times \%20 = 200.000 TL
Normal amortisman yönteminde amortisman tutarı, maliyet bedelinin faydalı ömre bölünmesiyle bulunur (1.000.000/51.000.000 / 5).
2
Yenileme fonunun kullanım ve süre sınırını analiz ediniz.
2024,2025,20262024, 2025, 2026 (3 yıl dolmuştur)
VUK uyarınca yenileme fonu, satışın yapıldığı yıl dahil 3 yıl süreyle bekletilebilir. 2026 yılı 3. yıl olduğu için fonun tamamı bu yıl sonunda kapatılmalıdır.
3
Muhasebe kayıtlarının gelir tablosuna etkisini belirleyiniz.
240.000240.000 TL Gelir - 200.000200.000 TL Gider = 40.00040.000 TL Kâr
Amortisman gideri 770770 veya 632632 hesabına borç yazılırken, fonun tamamı (240.000240.000 TL) VUK gereği 3. yılın sonunda gelir hesaplarına (671671 veya 679679) aktarılır.

Anahtar Kavram

Yenileme fonu, yeni alınan iktisadi kıymetin amortisman giderleri ile mahsup edilir; ancak 3. yılın sonunda fonun kullanılmayan kısmı varsa doğrudan kâra eklenir.

İpuçları

1
Yenileme fonu için 3 yıllık sürenin başlangıcını satışın yapıldığı yıl olarak kabul edin.
2
Normal amortisman yönteminde amortisman tutarını tüm yıl için hesaplayın, binek otomobil dışındaki araçlarda kıst amortisman uygulanmaz.
3
3. yılın sonunda fon hesabındaki bakiyenin tamamı gelir tablosuna aktarılmalıdır; bu aktarım amortisman giderini mahsup eder.

Daha Fazla Pratik

Azalan bakiyeler yöntemi kullanılsaydı 2026 yılındaki net kâr etkisi nasıl değişirdi? (İpucu: İlk yıl amortismanı daha yüksek çıkardı.)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yenileme Fonu Uygulaması

Bu konudan daha fazla soru