Soru

Zorluk: OrtaAlacakların Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin vadesi geçmiş 200.000200.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağının 80.00080.000 TL'lik kısmı gayrimenkul rehni ile teminat altına alınmıştır. Dönem sonunda borçlu hakkında iflas masasına kayıt yaptırılmış ve alacağın tamamı için kanuni takibe geçilmiştir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği bu alacak için Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine uygun olarak en yüksek oranda karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken karşılık ayırma kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 654 KARŞILIK GİDERLERİ: 120.000120.000 / 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI: 120.000120.000Cevap
  2. B
    654 KARŞILIK GİDERLERİ: 200.000200.000 / 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI: 200.000200.000
  3. C
    689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR: 120.000120.000 / 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI: 120.000120.000
  4. D
    129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI: 120.000120.000 / 654 KARŞILIK GİDERLERİ: 120.000120.000
  5. E
    654 KARŞILIK GİDERLERİ: 80.00080.000 / 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI: 80.00080.000

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının 120.000120.000 TL borçlandırıldığı ve 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabının 120.000120.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Vergi Usul Kanunu ve muhasebe standartlarına göre, bir alacağın şüpheli hale gelmesi durumunda karşılık ayrılabilecek tutar, alacağın teminatsız kalan kısmıdır. Bu soruda 200.000200.000 TL'lik alacağın 80.00080.000 TL'si gayrimenkul rehni ile güvence altına alındığından, şüpheli kısım 120.000120.000 TL'dir. Bu tutar 654 Karşılık Giderleri hesabına borç, aktif düzenleyici olan 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabına alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın toplam tutarını ve teminat durumunu belirle.
Toplam Alacak: 200.000200.000 TL, Teminatlı Kısım: 80.00080.000 TL.
VUK'a göre sadece teminatsız kalan şüpheli kısım için karşılık ayrılabilir.
2
Karşılık ayrılacak (teminatsız) tutarı hesapla.
200.00080.000=120.000200.000 - 80.000 = 120.000 TL.
Rehin, ipotek veya teminat mektubu gibi güvenceler alacağın tahsil riskini ortadan kaldırdığı için bu kısımlara karşılık ayrılmaz.
3
Muhasebe kaydını gerçekleştir.
Borç: 654 Karşılık Giderleri (120.000120.000 TL), Alacak: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (120.000120.000 TL).
İhtiyatlılık kavramı gereği doğan risk gider yazılırken, aktifteki azalış düzenleyici bir hesapla gösterilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli ticari alacaklarda teminatlı kısmın karşılık hesaplaması dışında tutulması kuralı.

İpuçları

1
Bir alacak şüpheli hale gelse bile, teminatlı olan kısmı için risk oluşmadığından karşılık ayrılamaz.
2
200.000200.000 TL tutarındaki alacağın ne kadarının güvence (rehni) altında olduğunu hesaplamadan çıkarın.
3
Karşılık ayırma kaydında borçlu hesap her zaman '654 Karşılık Giderleri' hesabıdır.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bu alacağın ilerleyen dönemde bir kısmının tahsil edilmesi durumunda yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla