Z İşletmesi'nin 2025 yılı stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur: | İşlem | Miktar (Adet) | Birim Maliyet (TL) | Toplam Maliyet (TL) | | :--- | :--- | :--- | :--- | | Dönem Başı Stok | 1.000 | 10 | 10.000 | | 1. Alış | 2.000 | 15 | 30.000 | | 2. Alış | 1.000 | 20 | 20.000 |

Z İşletmesi'nin 2025 yılı stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur… — KPSS Muhasebe

$Z$ İşletmesi'nin $2025$ yılı stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem	Miktar (Adet)	Birim Maliyet ( $TL$ )	Toplam Maliyet ( $TL$ )
Dönem Başı Stok	$1.000$	$10$	$10.000$
$1.$ Alış	$2.000$	$15$	$30.000$
$2.$ Alış	$1.000$	$20$	$20.000$
Toplam	$4.000$	-	$60.000$

İşletme stok değerleme yöntemi olarak "Ağırlıklı Ortalama Maliyet" yöntemini benimsemiştir. $31.12.2025$ tarihinde yapılan fiziki sayımda depoda $800$ adet mal bulunduğu tespit edilmiştir. Muhasebe kayıtları (envanter defteri ve mizan) incelendiğinde ise dönem sonunda depoda $1.000$ adet mal bulunması gerektiği anlaşılmıştır. Sayım noksanlığının nedeni dönem sonu itibarıyla henüz belirlenememiş ve ilgili geçici hesaba aktarılmıştır. Ayrıca, depoda fiilen bulunan malların dönem sonu emsal bedelinin (net gerçekleşebilir değer) birim başına $12$ $TL$ olduğu saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin $2025$ yılı kapanış bilançosunda stokların "Net Defter Değeri" (Ticari Mallar Hesabı - Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı) kaç $TL$ olarak raporlanmalıdır?

$9.600$ Cevap
B
$12.000$
C
$15.000$
D
$12.600$
E
$10.500$

Cevap

9.600

TL

Doğru cevap olan seçenekteki tutar, işletmenin elinde fiilen bulunan

800

adet malın, maliyet bedeli (

15

TL

) ile emsal bedelinden (

12

TL

) düşük olanı üzerinden hesaplanan değerdir. Muhasebe standartları ve VUK gereği, stoklarda meydana gelen fiziksel eksilmeler (noksanlıklar) önce stok hesabından düşülür, ardından kalan stoklar için değerleme kuralları uygulanır. Burada noksanlık düşüldükten sonra kalan

12.000

TL

'lik stok değerinden

2.400

TL

'lik karşılık indirilerek net

9.600

TL

sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Ağırlıklı Ortalama Birim Maliyetin hesaplanması

60.000

TL

4.000

adet =

15

TL

/adet

İşletmenin benimsediği değerleme yöntemine göre tüm stokların birim maliyetini belirlemek için gereklidir.

Sayım noksanlığının stok hesabından arındırılması

Kaydi stok:

1.000

adet, Fiziki stok:

800

adet. Noksanlık:

200

adet.

200 \times 15 = 3.000

TL

noksanlık kaydı yapılır.

Bilanço fiili durumu yansıtmalıdır; mevcut olmayan mallar stok hesabında (153) bırakılamaz, 197 nolu hesaba aktarılır.

Fiziki stokların toplam maliyet değerinin bulunması

800

adet

\times 15

TL

12.000

TL

Karşılık ayrılacak matrahın belirlenmesi için fiilen mevcut olan malların maliyet bedeli hesaplanmalıdır.

Değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması

Maliyet:

15

TL

, Emsal Bedel:

12

TL

. Fark:

3

TL

. Toplam Karşılık:

800 \times 3 = 2.400

TL

İhtiyatlılık kavramı gereği, emsal bedel maliyet bedelinin altına düştüğünde (VUK'a göre %10 ve üzeri düşüşlerde) karşılık ayrılması zorunludur.

Net defter değerinin hesaplanması

12.000

TL

(Ticari Mallar) -

2.400

TL

(Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı) =

9.600

TL

Bilanço sunumunda aktif düzenleyici hesaplar ilgili varlık hesabından indirilerek net değer gösterilir.

Anahtar Kavram

Stokların dönem sonu değerlemesinde sayım farklarının ayıklanması ve maliyet bedeli ile emsal bedelin karşılaştırılarak düşük olanın esas alınması (İhtiyatlılık Kavramı).

İpuçları

Önce işletmenin sahip olduğu tüm malların toplam maliyetini toplam miktara bölerek tek bir birim maliyet bulun.

Depodaki fiili mal miktarı ile kayıtlardaki miktar arasındaki farkı (

200

adet) stok hesabından çıkarın. Kalan malların maliyetini hesaplayın.

Fiilen mevcut malların maliyet bedeli ile verilen emsal bedeli karşılaştırın. Düşük olan değer size net defter değerini verecektir.

Daha Fazla Pratik

Sayım noksanlığının daha sonra personelin kusurundan kaynaklandığı anlaşılırsa yapılacak muhasebe kaydını ve stok değer düşüklüğü karşılığı iptal sürecini gözden geçirin.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru