Soru

Zorluk: ZorUnutma Hataları

Sürekli envanter yöntemini uygulayan bir işletme, maliyeti 60.00060.000 TL olan ticari malları 85.00085.000 TL bedelle veresiye (kredili) olarak satmış; ancak bu işleme ait hem satış hem de maliyet kayıtlarını yevmiye defterine ve büyük deftere aktarmayı tamamen unutmuştur.

Buna göre, söz konusu unutma hatasının genel geçici mizan ve dönem kârı üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit kalır; ancak her iki toplam da 145.000145.000 TL eksik görünür ve dönem kârı 25.00025.000 TL düşük hesaplanır.Cevap
  2. B
    Mizan denkliği bozulur; borç toplamı alacak toplamından 25.00025.000 TL fazla çıkar çünkü kâr unsuru hesaplara yansıtılmamıştır.
  3. C
    Mizan denkliği bozulmaz; ancak işlem büyük deftere hiç aktarılmadığı için sadece bilanço hesapları hatalı olur, dönem kârı bu hatadan etkilenmez.
  4. D
    Mizan toplamları 85.00085.000 TL eksik çıkar; mizan denkliği bozulmaz ancak aktif toplamı pasif toplamından 25.00025.000 TL daha az görünür.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit kalması, ancak toplamların 145.000145.000 TL eksik çıkması ve dönem kârının 25.00025.000 TL düşük hesaplanması doğru ifadedir.
Unutma hatalarında işlem hiç kaydedilmediği için mizan denkliği korunur. Bu soruda sürekli envanter yöntemi kullanıldığı için hem satış geliri (85.00085.000 TL) hem de satış maliyeti (60.00060.000 TL) kaydı unutulmuştur. Toplamda mizan borç ve alacak tarafları 145.000145.000 TL eksik kalırken, gelir tablosuna yansıması gereken 25.00025.000 TL'lik kâr (85.00060.00085.000 - 60.000) kaydedilmediği için dönem kârı da aynı tutarda düşük görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan yevmiye kayıtlarını analiz etme
Satış kaydı: 120 Alıcılar (B) 85.00085.000 / 600 Yurtiçi Satışlar (A) 85.00085.000; Maliyet kaydı: 621 STMM (B) 60.00060.000 / 153 Ticari Mallar (A) 60.00060.000 şeklinde olmalıydı.
Sürekli envanter yönteminde satış anında hem gelir hem de maliyet kaydı yapılır.
2
Mizan denkliği üzerindeki etkiyi belirleme
Kayıtlar tamamen unutulduğu için mizan denkliği (Borc\c=AlacakBorç = Alacak) bozulmaz.
Çift taraflı kayıt sisteminde unutulan her bir işlemin borç ve alacak tutarları birbirine eşit olduğundan, mizan dengesi korunur.
3
Mizan toplamlarındaki değişimi hesaplama
Mizan borç ve alacak toplamları 85.000+60.000=145.00085.000 + 60.000 = 145.000 TL eksik hesaplanır.
Mizan toplamları, defter-i kebire aktarılan tüm borç ve alacak hareketlerinin toplamıdır; aktarılmayan her tutar toplamı eksiltir.
4
Dönem kârı üzerindeki etkiyi analiz etme
Kâr etkisi: 85.00085.000 (Gelir) - 60.00060.000 (Gider) = 25.00025.000 TL (Kâr). Bu tutar kaydedilmediği için dönem kârı 25.00025.000 TL eksik çıkar.
Gelir tablosu hesaplarının (600 ve 621) kaydedilmemesi dönem kârının yanlış hesaplanmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, mizan toplamlarını eksiltmesine rağmen mizan denkliğini bozmayan hatalardır.
Bu soruyu puanla