Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorUnutma Hataları

Bir işletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında, aşağıda yer alan mali nitelikli iki farklı işlemin muhasebe kayıtlarının yapılmasının tamamen unutulduğu (yevmiye ve büyük defter kayıtlarının hiç oluşturulmadığı) saptanmıştır:

1. İşletmenin aktifinde kayıtlı demirbaşlar için ayrılması gereken 25.00025.000 TL tutarındaki dönem amortisman payı.
2. İşletmenin kullandığı banka kredisine ilişkin, cari döneme ait olan ancak ödemesi gelecek yıl yapılacak 25.00025.000 TL tutarındaki faiz tahakkuku.

Buna göre, söz konusu unutma hatalarının kümülatif olarak finansal tablolar ve mizan üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; ancak dönem net kârı 50.00050.000 TL fazla hesaplanır.Cevap
  2. B
    Mizanın borç ve alacak tarafı arasında 50.00050.000 TL tutarında bir fark oluşur ve öz kaynaklar toplamı gerçeği yansıtmaz.
  3. C
    Hatalar birbirini miktar olarak dengelediği için (telafi edici hata) hem mizan dengesi bozulmaz hem de dönem net kârı doğru hesaplanır.
  4. D
    Aktif toplamı 25.00025.000 TL eksik, pasif toplamı ise 25.00025.000 TL fazla görünür; bu durum mizan dengesinin bozulmasına yol açar.
  5. E
    Dönem net kârı 50.00050.000 TL düşük hesaplanır; aktif ve pasif toplamları ise mizan dengesini bozmayacak şekilde eşitliği korur.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder (denge bozulmaz); ancak unutulan iki gider kalemi nedeniyle dönem net kârı 50.00050.000 TL daha fazla hesaplanır.
Doğru seçenek olan mizan dengesinin bozulmaması ve kârın 50.00050.000 TL fazla hesaplanması ifadesi, unutma hatasının doğasıyla tam uyumludur. Unutma hatası, yevmiye maddesinin hem borç hem de alacak tarafının defterlere hiç işlenmemesi durumudur. Bu durumda mizan toplamları eksik kalsa da birbirine eşitliği devam eder. Ayrıca, amortisman ve faiz tahakkuku birer gider kalemidir; bu giderlerin kaydedilmemesi toplam giderleri düşürür, bu da gelirden düşülen payın azalması sonucu dönem net kârının olduğundan daha yüksek (fazla) görünmesine sebep olur.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan işlemlerin yevmiye kayıtlarını analiz et.
1. Kayıt: 770 Genel Yönetim Giderleri (25.00025.000 TL Borç) / 257 Birikmiş Amortismanlar (25.00025.000 TL Alacak). 2. Kayıt: 780 Finansman Giderleri (25.00025.000 TL Borç) / 381 Gider Tahakkukları (25.00025.000 TL Alacak).
Hatanın finansal tablolardaki etkisini görmek için doğru muhasebe maddelerinin içeriğini bilmek gerekir.
2
Unutma hatasının mizan üzerindeki etkisini değerlendir.
Mizan borç ve alacak toplamları 50.00050.000 TL eksik görünür; ancak Borç = Alacak eşitliği bozulmaz.
Unutma hatalarında borç ve alacak tarafları eşit tutarda eksik kaldığı için mekanik denge (mizan dengesi) korunur.
3
Giderlerin kâr üzerindeki etkisini hesapla.
25.00025.000 TL (Amortisman) + 25.00025.000 TL (Faiz) = 50.00050.000 TL tutarında gider kaydedilmemiştir. Bu durum kârın 50.00050.000 TL fazla görünmesine yol açar.
Dönem net kârı = Gelirler - Giderler formülü gereği, giderlerin az olması kârın artmasına neden olur.
4
Bilanço üzerindeki kümülatif etkiyi kontrol et.
Aktif (Varlıklar) 25.00025.000 TL fazla, Pasif (Borçlar) 25.00025.000 TL eksik, Öz Kaynaklar (Kâr üzerinden) 50.00050.000 TL fazla görünür.
Varlık (+25.000+25.000) = Borç (−25.000-25.000) + Öz Kaynak (+50.000+50.000) eşitliği 25.000=25.00025.000 = 25.000 şeklinde sağlanır.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, hem borç hem de alacak kaydının tamamen yapılmaması nedeniyle mizan denkliğini bozmayan teknik hatalardır; ancak kârın ve finansal tabloların gerçeği yansıtmasına engel olurlar.

İpuçları

1
Unutma hatası durumunda mizan toplamlarının eşit olup olmayacağını düşünün.
2
Unutulan işlemlerin ikisi de gider kalemidir. Giderler yazılmadığında kâr rakamı nasıl etkilenir?
3
Unutulan kayıtların yevmiye maddelerini kağıt üzerinde yazın ve hem kâr/zarar hesabına hem de bilanço kalemlerine (aktif/pasif) etkisini tek tek toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, bir unutulan gider ve bir unutulan gelir (aynı tutarda) üzerinden çözerek 'telafi edici hata' ile arasındaki farkı gözlemleyin.

Alternatif Yöntem

Bilanço denklik denklemi üzerinden gidilebilir: Varlıklar=Yabancı Kaynaklar+O¨z Kaynaklar\text{Varlıklar} = \text{Yabancı Kaynaklar} + \text{Öz Kaynaklar}. İşlemler kaydedilseydi; Varlık 2525 azalacak, Borç 2525 artacak, Kâr (Öz Kaynak) 5050 azalacaktı. Kaydedilmediği için; Varlık 2525 fazla, Borç 2525 eksik, Kâr ise 5050 fazla kalmıştır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Unutma Hataları

Bu konudan daha fazla soru