Unutma Hataları

15 soru

Soru 1Soru

İşletme, aktifinde 500.000500.000 TL maliyet bedeli ve 200.000200.000 TL birikmiş amortismanı ile kayıtlı olan bir demirbaşını, 350.000350.000 TL + %20\%20 KDV bedelle, karşılığında çek alarak satmıştır. Ancak bu satış işlemine ilişkin yevmiye kaydı tamamen unutulmuştur.

Bu unutma hatası sonucunda, işletmenin dönem sonu mizan toplamları ve dönem net kârı nasıl etkilenmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan toplamları 620.000620.000 TL eksik görünür, dönem kârı 50.00050.000 TL düşük hesaplanır.

Cevap

Mizan toplamları 620.000620.000 TL eksik görünür ve dönem kârı 50.00050.000 TL düşük (noksan) hesaplanır.
Unutulan yevmiye kaydında; 'Alınan Çekler' hesabına 420.000420.000 TL ve 'Birikmiş Amortismanlar' hesabına 200.000200.000 TL borç kaydı yapılması gerekmekteydi. Bu kaydın toplam tutarı olan 620.000620.000 TL mizan borç ve alacak toplamlarını doğrudan etkiler. Ayrıca satıştan elde edilen 50.00050.000 TL tutarındaki 'Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar' unsuru kaydedilmediği için işletmenin gelirleri ve dolayısıyla dönem kârı gerçekte olduğundan 50.00050.000 TL daha düşük görünmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Satıştan doğan KDV ve toplam tahsilat tutarının hesaplanması
KDV: 350.000×0,20=70.000350.000 \times 0,20 = 70.000 TL; Toplam Tahsilat: 350.000+70.000=420.000350.000 + 70.000 = 420.000 TL (Alınan Çek).
Satış bedeli üzerinden yasal KDV hesaplanmalı ve toplam bedel çek olarak kaydedilmelidir.
2
Demirbaşın Net Defter Değerinin ve satış sonucunun belirlenmesi
Net Defter Değeri: 500.000200.000=300.000500.000 - 200.000 = 300.000 TL; Satış Kârı: 350.000300.000=50.000350.000 - 300.000 = 50.000 TL.
Varlığın satış kârını bulmak için satış bedeli ile net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) karşılaştırılmalıdır.
3
Unutulan yevmiye kaydının kurgulanması ve toplam tutarın bulunması
Borç Toplamı: 420.000420.000 (101) + 200.000200.000 (257) = 620.000620.000 TL; Alacak Toplamı: 500.000500.000 (255) + 70.00070.000 (391) + 50.00050.000 (679) = 620.000620.000 TL.
Mizan toplamı üzerindeki etki, unutulan kaydın tek bir tarafının (borç veya alacak) toplamına eşittir.
4
Unutma hatasının finansal etkilerinin analizi
Mizan toplamları 620.000620.000 TL eksik; dönem kârı (679 nolu hesap kaydedilmediği için) 50.00050.000 TL eksik.
Tamamen unutulan bir kayıt mizanı dengede tutsa da mizan ve kâr büyüklüklerini yanlış gösterir.

Anahtar Kavram

Unutma Hatalarının Mizan ve Sonuç Hesapları Üzerindeki Etkisi
Soru 2Soru

Bir işletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında, aşağıda yer alan mali nitelikli iki farklı işlemin muhasebe kayıtlarının yapılmasının tamamen unutulduğu (yevmiye ve büyük defter kayıtlarının hiç oluşturulmadığı) saptanmıştır:

1. İşletmenin aktifinde kayıtlı demirbaşlar için ayrılması gereken 25.00025.000 TL tutarındaki dönem amortisman payı.
2. İşletmenin kullandığı banka kredisine ilişkin, cari döneme ait olan ancak ödemesi gelecek yıl yapılacak 25.00025.000 TL tutarındaki faiz tahakkuku.

Buna göre, söz konusu unutma hatalarının kümülatif olarak finansal tablolar ve mizan üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; ancak dönem net kârı 50.00050.000 TL fazla hesaplanır.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder (denge bozulmaz); ancak unutulan iki gider kalemi nedeniyle dönem net kârı 50.00050.000 TL daha fazla hesaplanır.
Doğru seçenek olan mizan dengesinin bozulmaması ve kârın 50.00050.000 TL fazla hesaplanması ifadesi, unutma hatasının doğasıyla tam uyumludur. Unutma hatası, yevmiye maddesinin hem borç hem de alacak tarafının defterlere hiç işlenmemesi durumudur. Bu durumda mizan toplamları eksik kalsa da birbirine eşitliği devam eder. Ayrıca, amortisman ve faiz tahakkuku birer gider kalemidir; bu giderlerin kaydedilmemesi toplam giderleri düşürür, bu da gelirden düşülen payın azalması sonucu dönem net kârının olduğundan daha yüksek (fazla) görünmesine sebep olur.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan işlemlerin yevmiye kayıtlarını analiz et.
1. Kayıt: 770 Genel Yönetim Giderleri (25.00025.000 TL Borç) / 257 Birikmiş Amortismanlar (25.00025.000 TL Alacak). 2. Kayıt: 780 Finansman Giderleri (25.00025.000 TL Borç) / 381 Gider Tahakkukları (25.00025.000 TL Alacak).
Hatanın finansal tablolardaki etkisini görmek için doğru muhasebe maddelerinin içeriğini bilmek gerekir.
2
Unutma hatasının mizan üzerindeki etkisini değerlendir.
Mizan borç ve alacak toplamları 50.00050.000 TL eksik görünür; ancak Borç = Alacak eşitliği bozulmaz.
Unutma hatalarında borç ve alacak tarafları eşit tutarda eksik kaldığı için mekanik denge (mizan dengesi) korunur.
3
Giderlerin kâr üzerindeki etkisini hesapla.
25.00025.000 TL (Amortisman) + 25.00025.000 TL (Faiz) = 50.00050.000 TL tutarında gider kaydedilmemiştir. Bu durum kârın 50.00050.000 TL fazla görünmesine yol açar.
Dönem net kârı = Gelirler - Giderler formülü gereği, giderlerin az olması kârın artmasına neden olur.
4
Bilanço üzerindeki kümülatif etkiyi kontrol et.
Aktif (Varlıklar) 25.00025.000 TL fazla, Pasif (Borçlar) 25.00025.000 TL eksik, Öz Kaynaklar (Kâr üzerinden) 50.00050.000 TL fazla görünür.
Varlık (+25.000+25.000) = Borç (25.000-25.000) + Öz Kaynak (+50.000+50.000) eşitliği 25.000=25.00025.000 = 25.000 şeklinde sağlanır.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, hem borç hem de alacak kaydının tamamen yapılmaması nedeniyle mizan denkliğini bozmayan teknik hatalardır; ancak kârın ve finansal tabloların gerçeği yansıtmasına engel olurlar.

İpuçları

1
Unutma hatası durumunda mizan toplamlarının eşit olup olmayacağını düşünün.
2
Unutulan işlemlerin ikisi de gider kalemidir. Giderler yazılmadığında kâr rakamı nasıl etkilenir?
3
Unutulan kayıtların yevmiye maddelerini kağıt üzerinde yazın ve hem kâr/zarar hesabına hem de bilanço kalemlerine (aktif/pasif) etkisini tek tek toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, bir unutulan gider ve bir unutulan gelir (aynı tutarda) üzerinden çözerek 'telafi edici hata' ile arasındaki farkı gözlemleyin.

Alternatif Yöntem

Bilanço denklik denklemi üzerinden gidilebilir: Varlıklar=Yabancı Kaynaklar+O¨z Kaynaklar\text{Varlıklar} = \text{Yabancı Kaynaklar} + \text{Öz Kaynaklar}. İşlemler kaydedilseydi; Varlık 2525 azalacak, Borç 2525 artacak, Kâr (Öz Kaynak) 5050 azalacaktı. Kaydedilmediği için; Varlık 2525 fazla, Borç 2525 eksik, Kâr ise 5050 fazla kalmıştır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3Soru

Sürekli envanter yöntemini uygulayan bir işletme, maliyeti 60.00060.000 TL olan ticari malları 85.00085.000 TL bedelle veresiye (kredili) olarak satmış; ancak bu işleme ait hem satış hem de maliyet kayıtlarını yevmiye defterine ve büyük deftere aktarmayı tamamen unutmuştur.

Buna göre, söz konusu unutma hatasının genel geçici mizan ve dönem kârı üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit kalır; ancak her iki toplam da 145.000145.000 TL eksik görünür ve dönem kârı 25.00025.000 TL düşük hesaplanır.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit kalması, ancak toplamların 145.000145.000 TL eksik çıkması ve dönem kârının 25.00025.000 TL düşük hesaplanması doğru ifadedir.
Unutma hatalarında işlem hiç kaydedilmediği için mizan denkliği korunur. Bu soruda sürekli envanter yöntemi kullanıldığı için hem satış geliri (85.00085.000 TL) hem de satış maliyeti (60.00060.000 TL) kaydı unutulmuştur. Toplamda mizan borç ve alacak tarafları 145.000145.000 TL eksik kalırken, gelir tablosuna yansıması gereken 25.00025.000 TL'lik kâr (85.00060.00085.000 - 60.000) kaydedilmediği için dönem kârı da aynı tutarda düşük görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan yevmiye kayıtlarını analiz etme
Satış kaydı: 120 Alıcılar (B) 85.00085.000 / 600 Yurtiçi Satışlar (A) 85.00085.000; Maliyet kaydı: 621 STMM (B) 60.00060.000 / 153 Ticari Mallar (A) 60.00060.000 şeklinde olmalıydı.
Sürekli envanter yönteminde satış anında hem gelir hem de maliyet kaydı yapılır.
2
Mizan denkliği üzerindeki etkiyi belirleme
Kayıtlar tamamen unutulduğu için mizan denkliği (Borc\c=AlacakBorç = Alacak) bozulmaz.
Çift taraflı kayıt sisteminde unutulan her bir işlemin borç ve alacak tutarları birbirine eşit olduğundan, mizan dengesi korunur.
3
Mizan toplamlarındaki değişimi hesaplama
Mizan borç ve alacak toplamları 85.000+60.000=145.00085.000 + 60.000 = 145.000 TL eksik hesaplanır.
Mizan toplamları, defter-i kebire aktarılan tüm borç ve alacak hareketlerinin toplamıdır; aktarılmayan her tutar toplamı eksiltir.
4
Dönem kârı üzerindeki etkiyi analiz etme
Kâr etkisi: 85.00085.000 (Gelir) - 60.00060.000 (Gider) = 25.00025.000 TL (Kâr). Bu tutar kaydedilmediği için dönem kârı 25.00025.000 TL eksik çıkar.
Gelir tablosu hesaplarının (600 ve 621) kaydedilmemesi dönem kârının yanlış hesaplanmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, mizan toplamlarını eksiltmesine rağmen mizan denkliğini bozmayan hatalardır.
Soru 4Soru

Bir işletme, bankadaki ticari mevduat hesabına tahakkuk eden 2.5002.500 TL tutarındaki faiz geliri için banka dekontu almış ancak bu işlemin muhasebe kaydını yapmayı tamamen unutmuştur. Bu hatanın geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak her iki taraf da 2.5002.500 TL eksik görünür.

Cevap

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak her iki taraf da işlemin tutarı kadar eksik görünür.
Doğru yanıt olan seçenek, unutma hatalarının temel özelliğini yansıtmaktadır. Çift taraflı kayıt sistemi uyarınca bir işlemin hem borç hem de alacak kaydı tamamen yapılmadığında, mizanın her iki tarafı da aynı miktarda eksik kalır ancak birbirine eşit olmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Hata türünü tanımlama
Unutma Hatası
İşlemin borç ve alacak tarafının hiç kaydedilmemesi bir 'unutma hatası'dır.
2
Mizan denkliğini kontrol etme
Borç Toplamı = Alacak Toplamı
Kayıtlara hiçbir tutar girilmediği için (0 = 0), mizandaki temel eşitlik korunmaya devam eder.
3
Mizan toplamlarını değerlendirme
Toplamlarda 2.5002.500 TL eksiklik
Gerçekleşen bir işlem kaydedilmediği için mizanın hem borç hem alacak toplamı bu tutar kadar noksan kalır.

Anahtar Kavram

Unutma Hatalarının Mizan Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
İşlemin hem borç hem de alacak tarafının hiç kaydedilmediğini düşünün.
2
Mizan toplamları, yevmiye defteri toplamlarına eşit olmalıdır. Bir işlem deftere hiç girmezse toplamlar nasıl etkilenir?

Daha Fazla Pratik

Mükerrer (tekrar) kayıt hatasının mizan üzerindeki etkisini inceleyerek unutma hatası ile arasındaki farkı karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

Bir işletme, aktifinde kayıtlı olan ticari aracının 12.00012.000 TL tutarındaki kasko sigortası bedelini banka hesabı üzerinden ödemiş; ancak bu işleme ait muhasebe kaydı hem yevmiye defterinde hem de büyük defterde tamamen unutulmuştur. Buna göre, söz konusu unutma hatasının mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan sütun toplamları olması gerekenden daha düşük görünür; ancak borç ve alacak tarafları arasındaki denklik bozulmaz.

Cevap

Unutma hatası durumunda mizan toplamları gerçek değerinden düşük çıksa da borç ve alacak tarafları arasındaki eşitlik bozulmaz.
Muhasebede çift taraflı kayıt sistemi gereği her işlem hem borç hem de alacak tarafına eşit tutarda kaydedilir. Unutma hatasında işlemin her iki tarafı da sisteme girilmediği için, mizanın borç ve alacak sütunları aynı miktarda eksik kalır. Bu durum toplam rakamın gerçeği yansıtmamasına neden olsa da, borç ve alacak tarafları arasındaki matematiksel dengeyi (eşitliği) bozmaz.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin mahiyetini belirle.
12.00012.000 TL kasko gideri ödenmiştir (770 Genel Yönetim Giderleri Borçlu, 102 Bankalar Alacaklı).
Normal şartlarda yapılması gereken çift taraflı kaydı anlamak için.
2
Hatanın türünü analiz et.
İşlem hem yevmiye hem de büyük deftere hiç kaydedilmemiştir (Unutma hatası).
Hatanın muhasebe sistemi üzerindeki etkisini saptamak için.
3
Mizan denkliği üzerindeki etkiyi hesapla.
Borç toplamı 12.00012.000 TL eksik, alacak toplamı da 12.00012.000 TL eksiktir. Matematiksel olarak denklik korunur (X12.000=Y12.000X - 12.000 = Y - 12.000).
Mizanın çalışma prensibi olan borç-alacak eşitliğini test etmek için.

Anahtar Kavram

Unutma hatası, bir işlemin muhasebe sistemine hiç dahil edilmemesi nedeniyle mizan toplamlarını etkilese de mizan denkliğini bozmayan bir hatadır.
Soru 6Soru

Bir işletme, işletme merkezinin bir yıllık yangın sigortası poliçe bedeli olan 15.00015.000 TL'yi banka hesabı üzerinden ödemiş; ancak bu işleme ilişkin yevmiye ve defter-i kebir kayıtlarının yapılmasını tamamen unutmuştur. Bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak sütun toplamları birbirine eşit olur.

Cevap

Unutma hataları işlemin hiç kaydedilmemesi anlamına geldiği için mizanın borç ve alacak sütun toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder.
Muhasebede 'unutma hatası', bir mali işlemin hem yevmiye maddesinin hem de büyük defter kayıtlarının hiç yapılmamasıdır. Çift taraflı kayıt sistemi gereği, bir işlemin hem borç hem de alacak tarafı aynı anda sistem dışında kaldığında, mizandaki borç ve alacak sütun toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder. Bu tür hatalar mizanın denkliği üzerinden tespit edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin muhasebe mantığını analiz etme
Gider/Varlık hesabı borçlu, Bankalar hesabı alacaklı olmalıdır.
Sigorta primi ödemesi işletme için bir varlık artışı (gelecek aylar için) veya gider, bankadaki para ise azalıştır.
2
Unutma hatasının etkisini belirleme
Hem borç taraflı kayıt hem de alacak taraflı kayıt yevmiye ve kebir defterlerine hiç geçmemiştir.
Hata 'tamamen unutma' olarak tanımlandığı için işlemin tüm yansımaları sistem dışı kalmıştır.
3
Mizan üzerindeki etkiyi değerlendirme
Borç ve Alacak toplamlarından aynı tutar (15.00015.000 TL) eksildiği için toplamlar birbirine eşit kalır.
Mizan toplamları matematiksel olarak denktir (Borç Toplamı = Alacak Toplamı).

Anahtar Kavram

Unutma Hatalarının Mizan Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Unutma hatasında işlemin hem borç hem de alacak tarafının hiç kaydedilmediğini hatırlayın.
2
Mizanın dengesi (borç=alacak) hangi durumlarda bozulur? Sadece tek taraflı kayıt hatalarında mı yoksa çift taraflı eksikliklerde mi?
3
Bir denklemde her iki taraftan da aynı sayıyı çıkarırsanız eşitlik bozulur mu?

Daha Fazla Pratik

Mükerrer (tekrar) kayıt hatalarının mizan toplamları üzerindeki etkisini unutma hataları ile karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

Bir işletme, pazarlama departmanı için 3.5003.500 TL tutarında reklam broşürü bastırmış ve bedelini işletme banka hesabından ödemiştir. Ancak bu işleme ilişkin muhasebe kaydının yapılması tamamen unutulmuştur. Buna göre, bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak tarafı toplamları birbirine eşit çıkar.

Cevap

Unutma hatalarında yevmiye kaydı hiç yapılmadığı için mizan toplamları her iki tarafta da eşit miktarda eksik görünür ancak matematiksel denklik bozulmaz.
Doğru ifadeye göre mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar. Bunun nedeni, işlemin hem borç hem de alacak tarafının aynı tutarda (3.5003.500 TL) tamamen kaydedilmemiş olmasıdır. Eşitliğin her iki tarafından aynı miktar eksildiği için matematiksel denge bozulmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin normalde yapılması gereken kaydını analiz edin.
Pazarlama gideri hesabı borçlandırılmalı, Bankalar hesabı alacaklandırılmalıdır.
Gider artışları borç tarafına, varlık azalışları alacak tarafına kaydedilir.
2
Unutma hatasının bu kayıt üzerindeki etkisini belirleyin.
Hem 3.5003.500 TL borç kaydı hem de 3.5003.500 TL alacak kaydı hiç yapılmamıştır.
Unutma hatası, işlemin muhasebe sistemine hiç girilmemesidir.
3
Hatanın mizan denklği üzerindeki sonucunu değerlendirin.
Mizanın her iki tarafı da 3.5003.500 TL eksik çıkar, ancak Borç = Alacak eşitliği bozulmaz.
Matematiksel olarak her iki taraftan aynı tutarın eksilmesi dengeyi değiştirmez.

Anahtar Kavram

Unutma hataları mizan denklğini bozmaz.

İpuçları

1
Mizanın temel işlevi borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit olup olmadığını kontrol etmektir.
2
İşlemin borç ve alacak taraflarının her ikisinin de sisteme hiç girilmediğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Unutma hatalarının bilanço ve gelir tablosundaki kalemleri nasıl etkilediği üzerine pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV dahil 108.000108.000 TL bedelli ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almış ancak bu işleme ait faturanın muhasebe kayıtlarına aktarılması hem yevmiye defteri hem de defter-i kebir aşamasında tamamen unutulmuştur. Sürekli envanter yönteminin uygulandığı bu işletmede, söz konusu unutma hatasının genel geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak tarafı toplamları birbirine eşit kalır; ancak her iki tarafın toplamı da olması gerekenden 108.000108.000 TL daha düşük görünür.

Cevap

Mizanın borç ve alacak tarafı toplamlarının eşit kalması ancak her iki tarafın da kaydedilmeyen tutar kadar eksik görünmesi
Muhasebede 'Unutma Hatası', bir işlemin hem yevmiye defterine hem de büyük defter (defter-i kebir) hesaplarına hiç kaydedilmemesi durumudur. Bu durumda işlemin borç tarafına yazılması gereken toplam 108.000108.000 TL ve alacak tarafına yazılması gereken toplam 108.000108.000 TL sisteme girmediği için, mizanın her iki tarafı da aynı miktarda eksik kalır. Matematiksel olarak eşitliğin her iki yanından aynı değerin çıkarılması dengeyi değiştirmediğinden mizan denkliği bozulmaz, fakat mizan toplamları hatalı (eksik) görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan işlemin muhasebe maddesini belirleme
Borç tarafında 153 Ticari Mallar (90.00090.000 TL) ve 191 İndirilecek KDV (18.00018.000 TL); alacak tarafında 320 Satıcılar (108.000108.000 TL) hesapları yer almalıdır.
Sürekli envanter yönteminde veresiye mal alımı bu hesaplar üzerinden takip edilir.
2
Unutma hatasının mizan denkliği üzerindeki etkisini analiz etme
İşlem hem yevmiye hem de kebir kayıtlarında tamamen yok sayıldığı için Borç toplamından 108.000108.000 TL, Alacak toplamından da 108.000108.000 TL eksilmiştir.
Eşitliğin her iki tarafından aynı tutar çıkarıldığında matematiksel denklik bozulmaz.
3
Mizan toplamları üzerindeki nihai etkiyi saptama
Mizanın borç ve alacak sütunları birbirine eşit çıksa da, mizan toplamları gerçek ekonomik faaliyetin 108.000108.000 TL altında kalır.
Unutma hataları mizan denkliğini bozmadığı için mizan üzerinden tespit edilemeyen hatalar sınıfındadır.

Anahtar Kavram

Unutma hatalarının mizan üzerindeki etkisi

Daha Fazla Pratik

Mizan denkliğini bozmadığı halde finansal tabloları etkileyen 'Yanlış Hesaba Kayıt' hataları ile ilgili örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru

Bir işletme, alacaklı olduğu bir müşterisinden 25.00025.000 TL tutarındaki senetsiz alacağını banka havalesi yoluyla tahsil etmiştir. Ancak bu işleme ilişkin banka dekontu muhasebe servisine ulaşmadığı için ilgili yevmiye ve büyük defter kayıtları tamamen unutulmuştur.

Bu muhasebe hatasının geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşlem hiç kaydedilmediği için mizan toplamları 25.00025.000 TL eksik görünür, ancak borç ve alacak sütunları arasındaki denklik bozulmaz.

Cevap

İşlem hiç kaydedilmediği için mizan toplamları gerçek durumdan düşük görünür ancak mizan dengesi bozulmaz.
Doğru cevapta belirtildiği üzere, bir işlem tamamen unutulduğunda hem borç hem de alacak tarafı aynı tutarda (25.00025.000 TL) eksik kaydedilmiş olur. Muhasebenin çift taraflı kayıt sistemi gereği, mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit olması beklenir. Her iki taraftan da aynı rakam eksildiği için bu eşitlik (denklik) bozulmaz, sadece mizan genel toplamları olması gerekenden daha düşük görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Normal şartlarda yapılması gereken yevmiye kaydını belirlemek
Borç: 102 Bankalar 25.00025.000 TL / Alacak: 120 Alıcılar 25.00025.000 TL
Varlık artışı (banka) borçlandırılır, varlık azalışı (alıcılar) alacaklandırılır.
2
Unutma hatasının etkisini analiz etmek
Yevmiye ve büyük deftere hem 25.00025.000 TL borç hem de 25.00025.000 TL alacak kaydı girilmemiştir.
Unutma hatası, işlemin tüm yönleriyle sistem dışında kalmasıdır.
3
Mizan denkliğini kontrol etmek
Mizan toplamları 25.00025.000 TL düşük çıkar (Eksik mizan), ancak borç toplamı ile alacak toplamı birbirine eşit kalmaya devam eder.
Denkliğin korunması için her iki tarafın aynı miktarda değişmesi yeterlidir.

Anahtar Kavram

Unutma hataları mizan denkliğini bozmaz ancak mizan toplamlarını eksik gösterir.

Daha Fazla Pratik

Mizanda görülen ancak dengeyi bozmayan diğer hata türlerini (telafi edici hatalar gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru

Bir işletme, vadesi gelen 16.00016.000 TL anapara ve 4.0004.000 TL faizden oluşan banka kredisi taksitini banka hesabı üzerinden ödemiş; ancak bu işleme ait yevmiye kaydı tamamen unutulmuştur. Bu muhasebe hatası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanda borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak olması gerekenden 20.00020.000 TL eksik görünür.

Cevap

Mizanda borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak olması gerekenden 20.00020.000 TL eksik görünür.
Unutma hatasında işlemin hem borç hem de alacak kaydı yapılmadığı için mizan denklemi (Borç Toplamı = Alacak Toplamı) korunur. Ancak mizan toplamları, kaydedilmeyen bu işlemin toplam bedeli olan 20.00020.000 TL tutarında olması gerekenden daha düşük seviyede gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin toplam tutarını hesaplayınız.
16.00016.000 (Anapara) + 4.0004.000 (Faiz) = 20.00020.000 TL
İşlemin mizan üzerindeki etkisini belirlemek için toplam hacmin bilinmesi gerekir.
2
Unutma hatasının (işlemin tamamen kaydedilmemesi) mizan üzerindeki etkisini analiz ediniz.
Borç ve alacak sütunlarına herhangi bir tutar eklenmemiştir.
Unutma hatası, bir işlemin hem borç hem de alacak bacağının yevmiye defterine hiç girilmemesidir.
3
Mizan denklik ve toplam durumunu değerlendiriniz.
Mizan denge halindedir (B=AB = A) fakat toplamlar 20.00020.000 TL noksandır.
Mizan, borç ve alacak taraflarından aynı miktar eksildiği için dengede kalmaya devam eder ancak toplamlar noksan çıkar.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, mizan eşitliğini bozmayan ancak mizan toplamlarını işlem tutarı kadar eksik gösteren muhasebe hatalarıdır.

İpuçları

1
Unutulan işlem hem borç hem de alacak kaydını içerir. Bu durum mizan eşitliğini nasıl etkiler?
2
İşlemin toplam tutarı (16.000+4.00016.000 + 4.000) mizan sütunlarına hiç yansıtılmamıştır.
3
Çift taraflı hatalarda (unutma gibi) mizan dengede kalır ancak genel toplamlar işlem hacmi kadar düşük çıkar.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumun 'Mükerrer Kayıt' (bir işlemin iki kez kaydedilmesi) hatasında mizan toplamlarını nasıl etkileyeceğini düşününüz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru

İşletme, yönetim departmanında kullanılmak üzere 3.0003.000 TL değerindeki kırtasiye malzemesini nakit olarak satın almış ancak bu işlemi muhasebe kayıtlarına (yevmiye defteri ve büyük defter) aktarmayı tamamen unutmuştur. Bu unutma hatasının mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamlarının birbirine olan eşitliği bozulmaz.

Cevap

İşlemin borç ve alacak tarafları muhasebe sistemine hiç dahil edilmediği için mizanın matematiksel eşitliği bozulmaz.
Unutma hatalarında işlem yevmiye defterine hiç yazılmadığı için büyük defter hesaplarına da aktarılmaz. Çift taraflı kayıt sistemi gereği, bir işlemin hem borç hem de alacak tarafı aynı tutarda eksik kaldığında, mizan toplamları gerçek değerinden düşük çıksa bile borç ve alacak tarafları birbirine eşit kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Normal şartlarda yapılması gereken kaydı belirle.
770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılmalı ve 100 Kasa hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılmalıydı.
Çift taraflı kayıt sistemine göre her işlemin en az bir borç ve bir alacak bacağı vardır.
2
Unutma hatasının etkisini analiz et.
Hem borç tarafına (3.0003.000 TL) hem de alacak tarafına (3.0003.000 TL) hiçbir veri girişi yapılmamıştır.
İşlem yevmiye ve büyük deftere hiç kaydedilmediği için mizana aktarılacak bir tutar oluşmamıştır.
3
Mizan dengesini kontrol et.
Mizanın borç toplamı da alacak toplamı da 3.0003.000 TL eksik kalacaktır ancak eşitlik (Borc\cToplamı=AlacakToplamıBorç Toplamı = Alacak Toplamı) bozulmayacaktır.
Eşitliğin her iki tarafından aynı tutarın çıkarılması dengeyi değiştirmez.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, işlemin her iki tarafı da kaydedilmediği için mizan eşitliğini bozmayan hatalardır.
Soru 12Soru

Bir işletme, vadesi dolan 15.00015.000 TL tutarındaki borç senedini banka havalesi yoluyla ödemiştir. Ancak bu işleme ait muhasebe fişi düzenlenmemiş; işlem ne yevmiye defterine ne de defter-i kebire kaydedilmiştir. Bu hata ile ilgili olarak dönem sonunda düzenlenecek mizan hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder.

Cevap

İşlemin borç ve alacak tarafları tamamen unutulduğu için mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder.
Muhasebede unutma hatası, bir işlemin yevmiye defterine ve dolayısıyla defter-i kebire hiç kaydedilmemesi durumudur. Çift taraflı kayıt sistemi gereği, bir işlem hem borç hem de alacak tarafı ile kaydedilir. Eğer bu işlem tamamen unutulursa, mizanın hem borç hem de alacak sütunları aynı tutarda eksik kalır. Matematiksel olarak her iki taraftan aynı rakamın eksilmesi, mizanın borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkmasını engellemez. Bu nedenle mizan dengesi korunur ancak mizan toplamları gerçek değerinden düşük çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Normal şartlarda yapılması gereken kaydı belirle
Borç Senedi ödemesi için '321 Borç Senetleri' hesabı 15.00015.000 TL borçlandırılmalı, '102 Bankalar' hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Çift taraflı kayıt sistemine göre her işlemin en az bir borç ve bir alacak bacağı vardır.
2
Hatanın niteliğini analiz et
İşlem tamamen unutulduğu için hem 15.00015.000 TL'lik borç kaydı hem de 15.00015.000 TL'lik alacak kaydı defterlere yansıtılmamıştır.
Unutma hatası, işlemin muhasebe sistemine hiç girmemesi anlamına gelir.
3
Mizan dengesi üzerindeki etkiyi değerlendir
Mizanın borç ve alacak genel toplamları, olması gerekenden 15.00015.000 TL eksik görünecektir; ancak her iki taraf da aynı miktarda eksik olduğu için matematiksel denge (eşitlik) korunacaktır.
Mizan sadece karşılıklı kayıtların tutarlılığını denetler, işlemin hiç yapılmadığını tespit edemez.

Anahtar Kavram

Unutma Hataları ve Mizan Dengesi

Daha Fazla Pratik

Mizanın borç ve alacak toplamlarının eşit çıkması, muhasebe kayıtlarının her zaman hatasız olduğu anlamına gelmez. Unutma, mükerrer kayıt ve hesap ismi hataları mizan dengesini bozmayan hata türleridir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 13Soru

İşletme, satıcısına olan 40.00040.000 TL tutarındaki ticari borcunu, portföyünde bulunan aynı nominal değerli bir alacak senedini ciro ederek ödemiş; ancak bu işlemin muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesi tamamen unutulmuştur.

Bu muhasebe hatasının dönem sonu genel geçici mizanı üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamları 40.00040.000 TL eksik görünmesine rağmen mizan eşitliği korunur.

Cevap

Mizanın borç ve alacak toplamları 40.000 TL eksik görünmesine rağmen mizan eşitliği korunur.
Doğru yanıt, unutma hatasının mizan denkliğini bozmayacağını ifade eder. Çift taraflı kayıt sisteminde bir işlem hem borç hem de alacak tarafıyla tamamen unutulduğunda, mizan sütunlarının her ikisi de aynı miktarda (40.00040.000 TL) eksik görünür. Matematiksel olarak eşitliğin her iki tarafından aynı tutarın çıkarılması dengeyi bozmadığı için mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan yevmiye kaydını analiz etme
Borçlu: 320 Satıcılar (40.00040.000 TL), Alacaklı: 121 Alacak Senetleri (40.00040.000 TL)
Borcun ödenmesi pasif hesabı azaltır (borçlandırılır), senedin cirosu aktif hesabı azaltır (alacaklandırılır).
2
Hatanın mizan üzerindeki etkisini değerlendirme
Mizanın 'Borç Toplamı' sütunu 40.00040.000 TL, 'Alacak Toplamı' sütunu da 40.00040.000 TL eksik hesaplanır.
Çift taraflı kayıt sisteminde işlemin tamamı unutulduğunda her iki taraftan da eşit tutar düşülmüş olur.
3
Mizan denkliği kontrolü
Eşitlik bozulmaz (Borc\c=AlacakBorç = Alacak).
Aritmetik olarak denklemin her iki yanından aynı değerin çıkarılması eşitliği değiştirmez.

Anahtar Kavram

Unutma Hataları ve Mizan Denkliği
Soru 14Soru

İşletme, nakit olarak ödediği 1.8001.800 TL tutarındaki elektrik faturasına ilişkin muhasebe kaydını yapmayı tamamen unutmuştur. Bu hatanın mizan üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; ancak her iki toplam da olması gerekenden 1.8001.800 TL eksiktir.

Cevap

Borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması ancak her iki toplamın da olması gerekenden işlem tutarı kadar eksik kalmasıdır.
Unutma hatası, bir ticari işlemin hem borç hem de alacak tarafının muhasebe sistemine hiç dahil edilmemesidir. Bu durumda, mizanın hem borç toplamı hem de alacak toplamı işlem tutarı kadar (1.8001.800 TL) eksik kalacaktır. Ancak her iki taraftaki eksiklik aynı miktarda olduğu için mizanın borç-alacak eşitliği bozulmayacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Eksik işlemin yevmiye kaydını analiz edin.
Elektrik faturası ödemesi için '770 Genel Yönetim Giderleri' borçlu, '100 Kasa' alacaklı olmalıdır.
Normal şartlarda yapılması gereken kaydı belirlemek, neyin eksik olduğunu anlamayı sağlar.
2
Unutma hatasının mizan toplamlarına etkisini hesaplayın.
Hem borç sütunu hem de alacak sütunu 1.8001.800 TL tutarında bir kayıttan mahrum kalır.
İşlem hiç kaydedilmediği için her iki taraf da aynı miktarda eksik kalır.
3
Mizan denkliğini kontrol edin.
Borc\cToplamı1.800=AlacakToplamı1.800Borç Toplamı - 1.800 = Alacak Toplamı - 1.800 eşitliği korunur.
Her iki taraftan aynı tutar çıkarıldığı için matematiksel denge (denklik) değişmez.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, yevmiye maddesinin hem borç hem de alacak tarafının hiç kaydedilmemesi durumudur ve bu hatalar mizan denkliğini bozmaz.

İpuçları

1
Unutma hatasında işlemin hem borç hem alacak tarafı kayıt dışı kalır.
2
Mizanın dengede olması için borç ve alacak taraflarının aynı miktarda etkilenmesi gerekir.
3
Eğer bir işlem hiç kaydedilmezse, mizan dengesi değişmez ancak genel toplamlar olması gerekenden az çıkar.

Daha Fazla Pratik

Mükerrer (tekrar) kayıt hatalarının mizan toplamları üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru

İşletme, dönem sonunda vadesi gelen 25.00025.000 TL tutarındaki bir borç senedini, banka aracılığıyla 5.0005.000 TL faiziyle birlikte ödemiştir. Ancak bu işleme ait yevmiye kaydının yapılması ve büyük defter hesaplarına aktarılması tamamen unutulmuştur.

Buna göre, söz konusu unutma hatasının mizan ve finansal tablolar üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit kalmaya devam eder; ancak her iki toplam da gerçekte olması gerekenden 30.00030.000 TL daha az görünür.

Cevap

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit kalmaya devam eder; ancak her iki toplam da gerçekte olması gerekenden 30.00030.000 TL daha az görünür.
Doğru seçenek, unutma hatasının temel karakteristiğini açıklamaktadır. Muhasebede bir işlemin tamamen unutulması (yevmiye ve büyük deftere hiç kaydedilmemesi), mizanın hem borç hem de alacak sütunlarına ilgili tutarın (30.00030.000 TL) hiç yansımaması anlamına gelir. Matematiksel olarak eşitliğin her iki tarafından aynı miktar çıkarıldığında denklik bozulmayacağı için mizan 'denk' kalmaya devam eder, ancak toplamlar eksik görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan işlemin muhasebe içeriği analiz edilir.
İşlemde 321 Borç Senetleri (25.00025.000 TL) ve 780 Finansman Giderleri (5.0005.000 TL) borçlandırılmalı, 102 Bankalar (30.00030.000 TL) alacaklandırılmalıdır.
Borç ve faiz ödemesinin toplam etkisi borç tarafında 30.00030.000 TL, alacak tarafında 30.00030.000 TL'dir.
2
Hatanın mizan üzerindeki matematiksel etkisi değerlendirilir.
İşlem tamamen unutulduğu için yevmiye defterine ve büyük deftere hiçbir kayıt girilmemiştir (00 TL giriş).
Çift taraflı kayıt sisteminde hem borç hem alacak tarafları eşit tutarda (30.00030.000 TL) eksik kalmıştır.
3
Mizan denklik ve toplam analizi yapılır.
Mizanın borç ve alacak toplamları eşit çıkar (denklik korunur), ancak her iki toplam da 30.00030.000 TL düşük kalır.
Unutma hataları mizan dengesini bozmayan hatalar sınıfındadır çünkü hatalı kayıt miktarı her iki yönde de sıfırdır.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, işlemin hem borç hem de alacak taraflarının tamamen kayıtlara geçirilmemesi nedeniyle mizan denkliğini bozmaz; ancak mizan toplamlarının gerçek değerinden düşük çıkmasına neden olur.
Unutma Hataları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe | Examkin