Soru

Zorluk: ZorStokların Envanteri ve Değerlemesi

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan Birikim İşletmesi'nin 20252025 yılı dönem sonu mizan ve envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap / BilgiTutar (TL)
153153 Ticari Mallar Hesabı Borç Kalanı850.000850.000
153153 Ticari Mallar Hesabı Alacak Kalanı40.00040.000
31.12.202531.12.2025 Tarihli Fiili Sayım Sonucu Stok Mevcudu160.000160.000

Envanter işlemleri sırasında tespit edilen diğer hususlar şöyledir:
1. Depoda yapılan detaylı incelemede 15.00015.000 TL maliyet bedelli malın tamamen bozulduğu ve ekonomik değerini yitirdiği anlaşılmıştır (Bu tutar fiili sayım sonucuna dahil edilmemiştir).
2. Mevcut stokların 25.00025.000 TL'lik kısmının piyasadaki fiyat düşüşleri nedeniyle net gerçekleşebilir değerinin 18.00018.000 TL'ye gerilediği saptanmış ve bu durum için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu kapanış kayıtları sonrasında hazırlayacağı Gelir Tablosu'nda "Satışların Maliyeti" hesabı kaç TL olarak yer alacaktır?

  1. A
    610.000610.000
  2. 635.000635.000Cevap
  3. C
    642.000642.000
  4. D
    650.000650.000
  5. E
    657.000657.000

Cevap

İşletmenin Gelir Tablosu'nda yer alacak Satışların Maliyeti tutarı 635.000635.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, net stok maliyetinden (810.000810.000 TL) sayım noksanı olan malların (15.00015.000 TL) ve dönem sonu mevcut olan stokların (160.000160.000 TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Bu işlem sonucunda satılan malların maliyeti 635.000635.000 TL olarak bulunur. Değer düşüklüğü karşılığı ise Gelir Tablosu'nun faaliyet giderleri veya diğer olağan giderler bölümünde yer aldığı için bu tutara dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Net ticari mal maliyetinin hesaplanması
850.00040.000=810.000850.000 - 40.000 = 810.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde Satışların Maliyeti hesaplanmadan önce 153 hesabındaki alış iadeleri ve iskontoları düşülerek net alış maliyetine ulaşılmalıdır.
2
Sayım noksanının muhasebeleştirilmesi ve stoktan düşülmesi
810.00015.000=795.000810.000 - 15.000 = 795.000 TL
Bozulan ve ekonomik değerini yitiren mallar fiili sayımda bulunmadığı halde kayıtlarda yer almaktadır. Bu durum bir sayım noksanıdır ve maliyetten çıkarılıp 197 veya 689 gibi hesaplara aktarılmalıdır.
3
Satışların Maliyeti (STMM) tutarının hesaplanması
795.000160.000=635.000795.000 - 160.000 = 635.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde Satışların Maliyeti, ayarlanmış dönem başı stok ve dönem içi net alış toplamından dönem sonu fiili stok mevcudu çıkarılarak bulunur.
4
Stok değer düşüklüğü karşılığının değerlendirilmesi
7.0007.000 TL (Ayrı bir gider kalemi)
Stokların değerinin düşmesi nedeniyle ayrılan karşılık (25.00018.000=7.00025.000 - 18.000 = 7.000 TL), 654 Karşılık Giderleri hesabında izlenir ve Satışların Maliyeti (621) içine dahil edilmez.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanterde Satışların Maliyeti hesaplanırken sayım noksanları ve değer düşüklüğü karşılıklarının maliyetten ayrı tutulması gerekliliği.

İpuçları

1
Satışların Maliyeti hesaplanırken sadece satılan malların maliyeti dikkate alınır; kaybolan veya bozulan mallar 'noksan' olarak sınıflandırılır.
2
İhtiyatlılık kavramı gereği ayrılan stok değer düşüklüğü karşılığı (654), Gelir Tablosu'nda Satışların Maliyeti (621) kaleminden farklı bir başlık altında raporlanır.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yöntemi kullanılsaydı sayım noksanı kaydının ne zaman ve nasıl yapılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla