Soru

Zorluk: OrtaTransit Ticaret İşlemleri

Türkiye'de yerleşik bir dış ticaret işletmesi, Hollanda'daki bir tedarikçiden 120.000120.000 USD bedelle satın aldığı sanayi ürünlerini, Türkiye gümrük hattına sokmadan ve millileştirmeden doğrudan Gürcistan'daki bir müşterisine 155.000155.000 USD bedelle sevk etmiştir. İşlemle ilgili olarak 3.0003.000 USD tutarında bir nakliye maliyeti işletme tarafından üstlenilmiştir. Bu transit ticaret işlemi ile ilgili muhasebe kayıtları ve yasal yükümlülükler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yapılan satış işlemi KDV'nin konusuna girmediği için fatura KDV hesaplanmadan düzenlenir ve elde edilen hasılat '601 Yurtdışı Satışlar' hesabında izlenir.Cevap
  2. B
    Satış işlemi bir ihracat türü olduğu için fatura üzerinde %20 oranında KDV hesaplanmalı ve '391 Hesaplanan KDV' hesabına alacak kaydedilmelidir.
  3. C
    Mallar Türkiye'ye giriş yapmadığı için '153 Ticari Mallar' hesabı kullanılmaz, sadece aradaki kar tutarı '649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar' hesabına kaydedilmelidir.
  4. D
    Ödenen nakliye gideri, malın mülkiyeti işletmeye ait olsa dahi maliyetle ilişkilendirilmeden doğrudan '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydedilmelidir.
  5. E
    İşlem Türkiye'de mukim bir firma tarafından gerçekleştirildiği için elde edilen tüm gelirler '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında takip edilmek zorundadır.

Cevap

Transit ticaret kapsamında yapılan satışların KDV'ye tabi olmaması ve hasılatın '601 Yurtdışı Satışlar' hesabında izlenmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Transit ticaret işlemleri, malların Türkiye gümrük bölgesine girmeden bir yabancı ülkeden diğerine gönderilmesi sürecidir. Bu işlemler KDV Kanunu'nun yer bakımından uygulama alanı dışında kaldığı için KDV hesaplanmaz. Muhasebe düzeninde ise bu tür satışlar, doğrudan yurt dışına yapılan bir satış niteliğinde olduğundan '601 Yurtdışı Satışlar' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Transit Ticaret
Malların Türkiye gümrük hattına sokulmadan bir dış ülkeden diğerine gönderilmesi transit ticarettir.
2
Vergi yükümlülüğünü analiz et
KDV kapsamı dışı
KDV Kanunu'nun 1. maddesine göre işlemlerin Türkiye'de yapılması gerekir; transit ticarette teslim Türkiye dışında gerçekleşir.
3
Muhasebe hesaplarını seç
153 Ticari Mallar ve 601 Yurtdışı Satışlar
Mal alışı stoklarda, satışı ise yurt dışı hasılat hesabında brüt olarak izlenmelidir.

Anahtar Kavram

Transit Ticaretin KDV Karşısındaki Durumu ve Hasılat Kaydı

İpuçları

1
Malın Türkiye gümrük hattından geçip geçmediğine dikkat edin.
2
KDV'nin 'mülkilik' (yersellik) ilkesini hatırlayın: İşlem Türkiye'de gerçekleşmiyorsa vergi doğar mı?
3
Transit ticaret satışlarının muhasebe kodunu düşünün; bu bir dış satış mıdır yoksa iç satış mı?

Daha Fazla Pratik

Transit ticarette kullanılan alış ve satış kurlarının değerleme farklarının (kambiyo karı/zararı) hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla