Soru

Zorluk: OrtaYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Doruk Anonim Şirketi'nin 20252025 yılı faaliyet dönemi kâr dağıtımı öncesinde bazı hesap bakiyeleri ve dönem sonuna ilişkin mali verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / Kalem AdıTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye1.000.0001.000.000
540540 Yasal Yedekler Hesabı Bakiyesi194.000194.000
Dönem Net Kârı350.000350.000
Geçmiş Yıllar Zararları50.00050.000

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uyarınca, şirketin bu dönem ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

  1. 6.0006.000Cevap
  2. B
    15.00015.000
  3. C
    17.50017.500
  4. D
    35.00035.000
  5. E
    200.000200.000

Cevap

Şirketin ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı 6.0006.000 TL'dir.
I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanırken iki temel kriter vardır: Birincisi, matrahın (Dönem Net Kârı - Geçmiş Yıl Zararları) %5\%5'inin alınması; ikincisi ise bu tutarın ödenmiş sermayenin %20\%20'si olan tavan sınırı aşmamasıdır. Soruda matrah üzerinden hesaplanan tutar 15.00015.000 TL çıksa da, şirketin yasal yedek bakiyesi (194.000194.000 TL) ile tavan sınır (200.000200.000 TL) arasındaki fark sadece 6.0006.000 TL'dir. Kanuni sınır aşılamayacağı için doğru cevap bu aradaki fark olan tutardır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal yedek akçelerin ulaşabileceği tavan sınırın (limitin) hesaplanması
1.000.000×0,20=200.0001.000.000 \times 0,20 = 200.000 TL
TTK'ya göre I. Tertip yasal yedek akçeler, ödenmiş sermayenin %20\%20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır.
2
Mevcut yedekler düşülerek ayrılabilecek azami tutarın belirlenmesi
200.000194.000=6.000200.000 - 194.000 = 6.000 TL
Şirketin halihazırda 194.000194.000 TL yedeği bulunduğu için, sınıra ulaşmak için sadece 6.0006.000 TL'lik kapasitesi kalmıştır.
3
Dönem kârı üzerinden ayrılması gereken nominal tutarın hesaplanması
(350.00050.000)×0,05=15.000(350.000 - 50.000) \times 0,05 = 15.000 TL
I. Tertip yasal yedek, dönem net kârından geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutarın %5\%5'i olarak hesaplanır.
4
Hesaplanan tutar ile kalan limitin karşılaştırılması
15.00015.000 TL vs 6.0006.000 TL \rightarrow Sonuç: 6.0006.000 TL
Hesaplanan tutar (15.00015.000 TL), kalan limiti (6.0006.000 TL) aştığı için sadece limit kadar (yani eksik kalan kısım kadar) yedek ayrılabilir.

Anahtar Kavram

I. Tertip yasal yedek akçe hesaplamasında ödenmiş sermayenin %20'si olan tavan sınır ve matrahtan geçmiş yıl zararlarının indirilmesi kuralı.

İpuçları

1
Önce ödenmiş sermayenin %20'sini hesaplayarak şirketin ulaşabileceği toplam yasal yedek sınırını bulun.
2
Dönem kârından geçmiş yıl zararlarını düşmeyi unutmayın; ardından kalan tutarın %5'ini hesaplayın.
3
Hesapladığınız %5'lik tutar, şirketin tavan sınıra ulaşması için gereken tutardan (200.000 - 194.000) büyükse, sadece aradaki farkı ayırabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Eğer şirket hisse senetlerini nominal değerin üzerinde ihraç etseydi, bu emisyon primlerinin I. Tertip Yasal Yedek Akçe sınırına etkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla