Soru

Zorluk: Çok zorYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Bir anonim şirketin 2025 yılı kâr dağıtımına esas teşkil eden mali verileri ve öz kaynak hesap bakiyeleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem / Hesap AdıTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye2.000.0002.000.000
Mevcut I. Tertip Yasal Yedek Akçe392.000392.000
Geçmiş Yıl Zararları80.00080.000
Dönem Net Kârı500.000500.000

Şirket genel kurulu, dönem net kârından geçmiş yıl zararlarını düştükten sonra kalan tutar üzerinden yasal yedekleri ayırmaya ve pay sahiplerine 150.000150.000 TL brüt nakit temettü dağıtmaya karar vermiştir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uyarınca ayrılması gereken toplam yasal yedek akçe tutarı muhasebeleştirildiğinde, '540 Yasal Yedekler' hesabının alacağına kaydedilmesi gereken toplam tutar kaç TL olmalıdır?

  1. 13.00013.000Cevap
  2. B
    26.00026.000
  3. C
    23.00023.000
  4. D
    30.00030.000
  5. E
    8.0008.000

Cevap

13.00013.000 TL (8.000 TL I. Tertip ve 5.000 TL II. Tertip toplamı)
I. tertip yasal yedek akçe hesaplanırken dönem net kârından geçmiş yıl zararları düşülmüş (420.000420.000 TL) ve bunun %5'i olan 21.00021.000 TL bulunmuştur. Ancak ödenmiş sermayenin %20'si olan 400.000400.000 TL'ye ulaşmak için mevcut 392.000392.000 TL'ye sadece 8.0008.000 TL ekleme yapılabileceği için I. tertip 8.0008.000 TL ile sınırlandırılmıştır. II. tertip ise dağıtılan 150.000150.000 TL temettüden sermayenin %5'ine tekabül eden 100.000100.000 TL düşüldükten sonra kalan 50.00050.000 TL üzerinden %10 oranında (5.0005.000 TL) hesaplanmıştır. Toplam yedek tutarı 13.00013.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
I. Tertip Yasal Yedek Akçe Matrahının Belirlenmesi
500.00080.000=420.000500.000 - 80.000 = 420.000 TL
TTK'ya göre I. tertip yasal yedek akçe, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
2
I. Tertip Yasal Yedek Akçe Tutarı ve Sınır Kontrolü
420.000×0,05=21.000420.000 \times 0,05 = 21.000 TL (Hesaplanan); 400.000392.000=8.000400.000 - 392.000 = 8.000 TL (Kalan Sınır)
I. tertip yedek akçe, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır. Ödenmiş sermaye 2.000.0002.000.000 TL olduğu için sınır 400.000400.000 TL'dir. Mevcut bakiye 392.000392.000 TL olduğundan sadece 8.0008.000 TL daha ayrılabilir.
3
II. Tertip Yasal Yedek Akçe Matrahının Belirlenmesi
150.000(2.000.000×0,05)=50.000150.000 - (2.000.000 \times 0,05) = 50.000 TL
II. tertip yasal yedek akçe, pay sahiplerine sermayenin %5'i oranında birinci temettü ayrıldıktan sonra dağıtılmasına karar verilen tutarın %10'u olarak hesaplanır.
4
II. Tertip Yasal Yedek Akçe Tutarının Hesaplanması
50.000×0,10=5.00050.000 \times 0,10 = 5.000 TL
Belirlenen matrah üzerinden %10 oranında II. tertip yedek akçe ayrılır.
5
Toplam Yasal Yedek Akçe Tutarının Bulunması
8.000+5.000=13.0008.000 + 5.000 = 13.000 TL
Muhasebe kaydında '540 Yasal Yedekler' hesabına her iki tertibin toplamı alacak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yasal Yedek Akçe Hesaplama Kısıtları (Sermaye Sınırı ve Temettü Muafiyeti)
Bu soruyu puanla