Soru

Zorluk: OrtaYenileme Fonu Uygulaması

Bir işletme, 20242024 yılında yenilemek amacıyla aktifindeki bir taşıtı satmış ve bu satıştan doğan 120.000120.000 TL tutarındaki kârı "549 Özel Fonlar" hesabına (Yenileme Fonu) aktarmıştır. 20252025 yılı başında işletme, satılan taşıtın yerine 800.000800.000 TL bedelle yeni bir taşıt satın almıştır. Yeni taşıt için %20\%20 oranında normal amortisman yöntemi uygulanmaktadır.

Buna göre, 20252025 yılı dönem sonunda yapılacak amortisman kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hesaplanan 160.000160.000 TL amortisman tutarının tamamı "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydedilmelidir.
  2. Amortisman tutarının 120.000120.000 TL'lik kısmı "549 Özel Fonlar" hesabının borcuna, kalan 40.00040.000 TL'lik kısmı ise ilgili gider hesabının borcuna kaydedilmelidir.Cevap
  3. C
    Hesaplanan 160.000160.000 TL amortisman tutarının tamamı "549 Özel Fonlar" hesabının borcuna kaydedilmelidir.
  4. D
    120.000120.000 TL tutarındaki yenileme fonu "649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabına alacak kaydedilerek kapatılmalıdır.
  5. E
    Hesaplanan 160.000160.000 TL amortisman tutarı "257 Birikmiş Amortismanlar" hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Cevap

Hesaplanan amortisman tutarının fon bakiyesi kadar olan kısmı fon hesabından mahsup edilirken, aşan kısım giderleştirilmelidir.
Vergi Usul Kanunu uyarınca, yeni alınan duran varlığın amortismanları, daha önce oluşturulan yenileme fonundan (549 Özel Fonlar) mahsup edilir. Sorudaki senaryoda yıllık amortisman tutarı 160.000160.000 TL olarak hesaplanmıştır (800.000×%20800.000 \times \%20). İşletmenin elindeki yenileme fonu 120.000120.000 TL olduğu için bu tutarın tamamı mahsup edilerek fon kapatılır. Aradaki 40.00040.000 TL'lik fark ise işletme için o dönemin gideridir ve ilgili gider hesabına borç kaydedilir. Bu nedenle doğru uygulama, amortisman tutarının fondan karşılanan kısmı için fonu borçlandırmak, kalan için gider yazmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni varlığın yıllık amortisman tutarının hesaplanması
800.000×%20=160.000800.000 \times \%20 = 160.000 TL
Amortisman kaydı yapılmadan önce ilgili döneme ait toplam payın belirlenmesi gerekir.
2
Yenileme fonu bakiyesi ile amortisman tutarının karşılaştırılması
160.000160.000 TL (Amortisman) > 120.000120.000 TL (Fon)
VUK hükümlerine göre amortisman giderleri öncelikle özel fondan mahsup edilir.
3
Mahsup ve gider kaydının belirlenmesi
120.000120.000 TL Fon Borç, 40.00040.000 TL Gider Borç
Fon bakiyesi bittiği için kalan 40.00040.000 TL tutarındaki fark doğrudan sonuç hesaplarına (770/760 vb.) gider olarak aktarılır.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonu Mahsup İşlemi

İpuçları

1
Önce yeni kamyonetin bir yıllık amortisman tutarını hesaplayarak işe başlayın.
2
Yeni amortismanın 160.000160.000 TL olduğunu bulduktan sonra, bu tutarı karşılayacak bir 'Yenileme Fonu' olup olmadığını kontrol edin.
3
Fonda 120.000120.000 TL bulunmaktadır; kural gereği amortisman önce bu fondan düşülür, fon yetmezse kalan kısım gider yazılır.

Daha Fazla Pratik

Eğer yeni kamyonet alınmasaydı, 20262026 yılı sonunda bu fonun akıbeti ne olurdu sorusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla