Soru

Zorluk: ZorTicari Alacaklar

İşletme, daha önce şüpheli hale gelen 100.000100.000 TL tutarındaki ticari alacağı için, bu alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmının teminatlı olduğunu tespit etmiş ve geri kalan kısmı için karşılık ayırmıştır. İzleyen dönemde alacağın takibi sonucunda banka aracılığıyla 75.00075.000 TL tahsil edilmiş, bakiye kısmın ise tahsil kabiliyetinin kalmadığı kesinleşerek takibat durdurulmuştur.

Bu bilgilere göre, alacağın tahsiline ve dosyanın kapatılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı 25.00025.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı 75.00075.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Tahsilat kaydında, daha önce ayrılan 60.00060.000 TL tutarındaki karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılmalıdır.
Doğru yanıt, daha önce teminatsız kısım (60.00060.000 TL) için ayrılmış olan karşılığın, tahsilat anında borç tarafa yazılarak kapatılmasını ifade eder. Alacak senedi veya veresiye alacak şüpheli hale geldiğinde 128 hesaba alınır ve karşılık 129 hesabın alacağına kaydedilir. Dosya kapatılırken bu hesaplar ters kayıtla sıfırlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılan karşılık tutarını hesapla
100.00040.000=60.000100.000 - 40.000 = 60.000 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre şüpheli alacak karşılığı sadece teminatsız kısım için ayrılır.
2
Alacağın net defter değerini belirle
100.000(128)60.000(129)=40.000100.000 (128) - 60.000 (129) = 40.000 TL
İşletmenin bu alacaktan tahsil etmeyi beklediği (net) tutar budur.
3
Tahsilatın net değer üzerindeki etkisini hesapla
75.000(Tahsilat)40.000(NetDeg˘er)=35.00075.000 (Tahsilat) - 40.000 (Net Değer) = 35.000 TL (Gelir)
Net defter değerinden daha fazla tahsilat yapıldığı için aradaki fark 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına kaydedilir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 102 Bankalar 75.00075.000, Borç: 129 Şüpheli Tic. Alac. Karş. 60.00060.000 / Alacak: 128 Şüpheli Tic. Alac. 100.000100.000, Alacak: 644 Konusu Kalmayan Karş. 35.00035.000
Dosyanın kapanması için ilgili aktif ve düzenleyici hesaplar ters kayıtla sıfırlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Şüpheli ticari alacaklarda karşılık ayırma sınırı ve tahsilatın muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Şüpheli alacaklarda karşılığın sadece teminatsız tutar üzerinden ayrıldığını hatırlayın.
2
Alacağın net defter değeri (128 - 129) ile tahsil edilen nakit tutarı karşılaştırın; fazlalık gelirdir.
3
Yevmiye kaydında 128 (borç bakiyeli) ve 129 (alacak bakiyeli) hesapların dosya kapanırken tamamen sıfırlanması gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir alacağın değersiz hale gelmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Net Değer Analizi: Alacağın işletmeye maliyeti (riski) 40.00040.000 TL idi. İşletme 75.00075.000 TL tahsil ettiğine göre, 35.00035.000 TL kar (Konusu Kalmayan Karşılık) elde etmiştir. Kayıt bu dengeyi sağlamalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla