Soru

Zorluk: OrtaMali Duran Varlıklar (Bağlı Menkul Kıymetler, İştirakler, Bağlı Ortaklıklar)

Stratejik bir yatırım planı kapsamında (K) İşletmesi, sermayesi 2.000.0002.000.000 TL olan (L) Anonim Şirketi'nin sermayesinin %25\%25'ini temsil eden payları nominal değerinden satın almayı taahhüt etmiştir. İşletme, taahhüt ettiği tutarın 1/41/4'ünü banka aracılığıyla hemen ödemiş, kalan kısım için ise ileride ödeme yapacaktır. Buna göre, söz konusu sermaye taahhüdü ve yapılan ilk ödemeye ilişkin muhasebe kayıtlarında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

  1. 242 İştirakler Hesabı 500.000500.000 TL borçluCevap
  2. B
    110 Hisse Senetleri Hesabı 500.000500.000 TL borçlu
  3. C
    243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri Hesabı 125.000125.000 TL alacaklı
  4. D
    240 Bağlı Menkul Kıymetler Hesabı 500.000500.000 TL borçlu
  5. E
    245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı 500.000500.000 TL borçlu

Cevap

Sermaye taahhüdünün yapıldığı anda toplam tutar olan 500.000 TL üzerinden 242 İştirakler hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletme, bir başka şirketin sermayesinin %25\%25'ini satın almayı taahhüt ettiğinde, bu oran %10\%10 ile %50\%50 arasında kaldığı için Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '242 İştirakler' hesabına kaydedilmelidir. Taahhüt edilen toplam tutar 2.000.000×%25=500.0002.000.000 \times \%25 = 500.000 TL olduğu için, taahhüt kaydında bu hesap 500.000 TL tutarında borçlandırılır. İlk ödeme yapıldığında ise bu tutar değil, pasifi düzenleyici olan taahhüt hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık payı oranına göre doğru hesabın belirlenmesi
242 İştirakler Hesabı
Sermaye payı %10 ile %50 arasında (%25) olduğu için bu yatırım İştirak olarak sınıflandırılır.
2
Toplam taahhüt tutarının hesaplanması
500.000500.000 TL (2.000.000×0,252.000.000 \times 0,25)
Taahhüt edilen pay miktarı, şirketin toplam sermayesi ile ortaklık oranının çarpımıdır.
3
Taahhüt kaydının yapılması
242 İştirakler (Borç): 500.000 TL / 243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (Alacak): 500.000 TL
Taahhüt verildiğinde aktif bir varlık artışı ile birlikte pasifi düzenleyici bir hesapta taahhüt borcu oluşur.
4
Ödeme kaydının yapılması
243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (Borç): 125.000 TL / 102 Bankalar (Alacak): 125.000 TL
Taahhüdün 1/4'ü (500.000/4=125.000500.000 / 4 = 125.000) ödendiğinde, taahhüt hesabı borçlandırılarak kapatılır.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda ortaklık payı eşikleri (%10 ve %50) ve sermaye taahhüt hesaplarının işleyişi.

Daha Fazla Pratik

İştiraklerin nominal değerinin üzerinde bir bedelle satın alınması durumunda oluşacak şerefiye veya maliyet farkı uygulamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla