Konaklama işletmelerinde; hizmetin stoklanamazlığı (bozulabilirliği), kapasitenin sabitliği, yüksek sabit maliyetler ve emek yoğun yapı gibi temel sektörel özellikler, muhasebe organizasyonunun teknik yapısını ve raporlama önceliklerini doğrudan şekillendirir.
Bu yapısal özellikler dikkate alındığında, konaklama işletmelerindeki muhasebe organizasyonunun kurgulanması ve işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AÜretim ve tüketimin eş zamanlı gerçekleşmesi nedeniyle, maliyetlerin 710, 720 ve 730 nolu hesaplarda izlenerek her bir oda satışı için tam maliyet yöntemine göre birim maliyet hesaplanması esastır.
- Yüksek sabit maliyetli yapı ve departmanlı organizasyon sebebiyle; muhasebe sistemi, her bir gelir merkezinin direkt giderlerini karşıladıktan sonra ortak genel giderlere sağladığı katkıyı (bölüm brüt kârı) ölçecek şekilde kurgulanır.Cevap
- CHizmetin stoklanamaz oluşu, satılamayan oda kapasitelerinin yarattığı maliyet kaybının dönem sonunda '151 Yarı Mamul - Üretim' hesabına devredilerek bir sonraki dönemin doluluk oranlarına göre mahsup edilmesini gerektirir.
- DÇamaşırhane ve telefon gibi yardımcı bölümler, ana faaliyet konusu olan konaklama hizmetine doğrudan katkı sağlamadıkları için bu bölümlerin tüm giderleri muhasebe organizasyonunda '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabında toplanır.
- EEmek yoğun yapı dolayısıyla düşük doluluk dönemlerinde oluşan atıl işçilik maliyetleri, hizmet maliyetlerini saptırmamak adına '740 Hizmet Üretim Maliyeti' yerine doğrudan '680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları' hesabına aktarılır.
Cevap
Konaklama işletmelerinde muhasebe organizasyonu, departmanların direkt giderleri sonrası ortak giderlere katkısını (bölüm brüt kârı) ölçmeye odaklanır.
Konaklama işletmelerinde yüksek sabit maliyetlerin varlığı ve hizmetin depolanamaması, 'tam maliyet' hesaplamasını hem teknik olarak zorlaştırır hem de anlamsız kılar. Bu nedenle modern konaklama muhasebesinde (USALI standartları doğrultusunda), her departman bir kâr merkezi olarak görülür ve departmanın başarısı, kendi direkt giderlerini (hammadde, departman personeli vb.) karşıladıktan sonra işletmenin genel sabit giderlerini karşılamak için bıraktığı kâr (Bölüm Brüt Kârı) ile ölçülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bölümsel Muhasebe ve Katkı Payı Yaklaşımı (USALI)