Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMeblağ (Rakam) Hataları

İşletmenin yardımcı defterlerinde toplamı 214.600214.600 TL olan "120 Alıcılar" hesabı genel geçici mizana aktarılırken, bir müşteriye ait 24.70024.700 TL tutarındaki borç bakiyesi rakamların yer değiştirmesi (transposition) sonucu 27.40027.400 TL olarak kaydedilmiştir. Diğer taraftan, yevmiye defterinde 15.30015.300 TL olarak yer alan bir "600 Yurtiçi Satışlar" işlemi büyük deftere aktarılırken 13.50013.500 TL olarak kaydedilmiştir.

Buna göre, söz konusu meblağ hatalarının genel geçici mizan toplamları üzerindeki etkisi ve bu hataların matematiksel niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mizanın borç toplamı alacak toplamından 4.5004.500 TL fazladır ve hataların her ikisi de rakamların yer değiştirmesi niteliğindedir.Cevap
  2. B
    Mizanın borç toplamı alacak toplamından 900900 TL fazladır; zira borç ve alacak tarafındaki hatalar birbirini kısmen telafi etmiştir.
  3. C
    Mizanın alacak toplamı borç toplamından 4.5004.500 TL fazladır; çünkü satışlar hesabındaki eksiklik mizan dengesini alacak tarafına kaydırmıştır.
  4. D
    Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşittir; çünkü her iki hesapta da aynı tutarda meblağ hatası yapılmıştır.
  5. E
    Mizanın borç toplamı alacak toplamından 4.5004.500 TL fazladır; ancak hatalar meblağ hatası değil, taraf (yön) hatası olarak sınıflandırılmalıdır.

Cevap

Mizanın borç toplamı alacak toplamından 4.5004.500 TL fazladır ve her iki hata da rakamların yer değiştirmesi niteliği taşıdığı için farklar 99 rakamına tam bölünür.
Doğru seçenek mizan borç toplamının alacak toplamından 4.5004.500 TL fazla olduğunu belirtir. Bu sonuca, Alıcılar hesabındaki 2.7002.700 TL'lik borç fazlalığı ile Satışlar hesabındaki 1.8001.800 TL'lik alacak eksikliğinin birleşmesiyle ulaşılır. Ayrıca her iki hata da rakamların yer değiştirmesi (4-7 ve 5-3) şeklinde olduğu için farklar 99 rakamına tam bölünmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Alıcılar hesabındaki hatayı hesaplayınız.
27.400−24.700=+2.70027.400 - 24.700 = +2.700 TL (Borç fazla)
Borç karakterli bir hesap olan Alıcılar, mizan borç toplamına dahil edilir; rakamın büyük yazılması borç toplamını artırır.
2
Satışlar hesabındaki hatayı hesaplayınız.
15.300−13.500=1.80015.300 - 13.500 = 1.800 TL (Alacak eksik)
Alacak karakterli bir hesap olan Satışlar, mizan alacak toplamına dahil edilir; rakamın küçük yazılması alacak toplamını azaltır.
3
Mizan dengesi üzerindeki toplam etkiyi belirleyiniz.
2.700+1.800=4.5002.700 + 1.800 = 4.500 TL (Borç toplamı > Alacak toplamı)
Borç tarafındaki artış ve alacak tarafındaki azalış, aradaki farkın bu iki tutarın toplamı kadar açılmasına neden olur.
4
Hataların matematiksel niteliğini (Rule of 9) kontrol ediniz.
2.700/9=3002.700 / 9 = 300 ve 1.800/9=2001.800 / 9 = 200
Rakamların yer değiştirmesi (transposition) sonucu oluşan hataların farkı her zaman 99 rakamına tam bölünür.

Anahtar Kavram

Meblağ hatalarında asimetrik kayıtların mizan dengesi üzerindeki kümülatif etkisi ve rakam kayması (transposition) kontrolü.

İpuçları

1
Her iki hatanın da mizan toplamlarını hangi yönde (borç mu alacak mı) ve ne kadar değiştirdiğini ayrı ayrı hesaplayın.
2
Borç tarafındaki bir hesabın değerinin artması ve alacak tarafındaki bir hesabın değerinin azalması, mizan farkını bu iki tutarın toplamı kadar açar.
3
24.70024.700 ile 27.40027.400 arasındaki farkın ve 15.30015.300 ile 13.50013.500 arasındaki farkın 99'a bölünüp bölünmediğini kontrol ederek rakam yer değiştirmesi olup olmadığını teyit edin.

Daha Fazla Pratik

Meblağ hatalarının mizan dengesini bozmadığı durumları (simetrik hatalar) inceleyerek farkı kavrayın.

Alternatif Yöntem

Mizan denkleminden faydalanabilirsiniz: Borç Toplamı - Alacak Toplamı = Hataların Net Etkisi. (B+2.700)−(A−1.800)=(B−A)+4.500(B + 2.700) - (A - 1.800) = (B - A) + 4.500.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Meblağ (Rakam) Hataları

Bu konudan daha fazla soru