Soru

Zorluk: ZorYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Pusula Anonim Şirketi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonuna ilişkin kâr dağıtımı öncesi bazı hesap bakiyeleri ve mali verileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap / VeriTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye4.000.0004.000.000
Yasal Yedekler (Bilanço Bakiyesi)780.000780.000
Dönem Net Kârı1.200.0001.200.000
Geçmiş Yıllar Zararları300.000300.000

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri çerçevesinde, şirketin ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı ve bu işleme ilişkin yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 20.00020.000 TL tutarında yedek akçe hesaplanır ve '540 Yasal Yedekler' hesabı alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    45.00045.000 TL tutarında yedek akçe hesaplanır ve '540 Yasal Yedekler' hesabı alacaklandırılır.
  3. C
    60.00060.000 TL tutarında yedek akçe hesaplanır ve '540 Yasal Yedekler' hesabı alacaklandırılır.
  4. D
    20.00020.000 TL tutarında yedek akçe hesaplanır ve '542 Olağanüstü Yedekler' hesabı alacaklandırılır.
  5. E
    45.00045.000 TL tutarında yedek akçe hesaplanır ve '541 Statü Yedekleri' hesabı alacaklandırılır.

Cevap

20.00020.000 TL tutarında yedek akçe hesaplanarak '540 Yasal Yedekler' hesabının alacağına kaydedilmesi gerekir.
I. tertip yasal yedek akçe hesaplanırken öncelikle dönem net kârından (1.200.0001.200.000 TL) geçmiş yıl zararları (300.000300.000 TL) mahsup edilir ve matrah 900.000900.000 TL olarak bulunur. Bu matrahın %5'i 45.00045.000 TL'dir. Ancak, yasal yedek akçelerin toplamı ödenmiş sermayenin (4.000.0004.000.000 TL) %20'sine (800.000800.000 TL) ulaştığında ayırma işlemi durur. Mevcut yedek akçe 780.000780.000 TL olduğundan, sınıra ulaşmak için yalnızca 20.00020.000 TL (800.000780.000800.000 - 780.000) ayrılabilir. Dolayısıyla ayrılacak tutar 20.00020.000 TL olur ve bu tutar '540 Yasal Yedekler' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal yedek akçe matrahını hesaplayınız.
1.200.000300.000=900.0001.200.000 - 300.000 = 900.000 TL
TTK uyarınca I. tertip yasal yedek akçe, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
2
Matrah üzerinden %5 oranını uygulayınız.
900.000×0,05=45.000900.000 \times 0,05 = 45.000 TL
I. tertip yasal yedek akçe oranı kanunen %5'tir.
3
Yasal yedek akçe tavan sınırını kontrol ediniz.
4.000.000×0,20=800.0004.000.000 \times 0,20 = 800.000 TL
Yasal yedek akçe ayırma zorunluluğu, yedekler ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar devam eder.
4
Mevcut yedekler ile tavan arasındaki farkı bulunuz.
800.000780.000=20.000800.000 - 780.000 = 20.000 TL
Şirketin halihazırda 780.000780.000 TL yasal yedeği olduğu için, sınıra ulaşmak için sadece 20.00020.000 TL daha ayrılabilir.
5
Hesaplanan tutar ile kalan sınırı karşılaştırarak nihai tutarı belirleyiniz.
20.00020.000 TL
Hesaplanan %5'lik tutar (45.00045.000 TL), tavan sınırına olan mesafeden (20.00020.000 TL) büyük olduğu için sadece sınıra kadar olan kısım ayrılır.

Anahtar Kavram

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında geçmiş yıl zararlarının matrahtan düşülmesi ve ödenmiş sermayenin %20'si olan tavan sınırının kontrol edilmesi.

İpuçları

1
Yasal yedek akçe ayırırken önce net kârdan geçmiş yıl zararlarını mahsup etmeyi unutmayın.
2
Hesapladığınız %5'lik tutarın, şirketin yasal yedek tavan sınırını (Sermaye x %20) aşmadığından emin olun.
3
Mevcut yedekler 780.000780.000 TL iken tavan sınırına ne kadar mesafe kaldığını kontrol edin ve bulduğunuz %5'lik sonuçla karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

II. Tertip yasal yedek akçe hesaplamasını da içeren daha kapsamlı bir kâr dağıtım senaryosu üzerinde çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla