Soru

Zorluk: ZorMali Duran Varlıklar (Bağlı Menkul Kıymetler, İştirakler, Bağlı Ortaklıklar)

Sermayesi 4.000.0004.000.000 TL olan (B) Anonim Şirketi'nin paylarının %15\%15'ine sahip olan ve bu payları "242 İştirakler" hesabında izleyen işletme, (B) Anonim Şirketi üzerindeki ortaklık payını %55\%55’e çıkarmak amacıyla nominal değeri 1.600.0001.600.000 TL olan yeni payları satın almayı taahhüt etmiştir. Aynı gün taahhüt edilen tutarın yarısı banka aracılığıyla ödenmiş, ayrıca 12.00012.000 TL komisyon nakden ödenmiştir.

Buna göre, alış ve sınıflandırma işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 245 Bağlı Ortaklıklar hesabı 2.200.0002.200.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri hesabı 1.600.0001.600.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    242 İştirakler hesabı 1.600.0001.600.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    245 Bağlı Ortaklıklar hesabı 2.212.0002.212.000 TL borçlandırılır.
  5. E
    243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri hesabı 800.000800.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Ortaklık payının %55'e yükselmesi nedeniyle toplam pay tutarı olan 2.200.000 TL, 245 Bağlı Ortaklıklar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin sahip olduğu toplam pay 600.000+1.600.000=2.200.000600.000 + 1.600.000 = 2.200.000 TL olup bu tutar sermayenin %55\%55’ine tekabül etmektedir. Ortaklık payı %50\%50’yi aştığı için bu varlıklar '245 Bağlı Ortaklıklar' hesabında izlenmelidir. Yapılacak yevmiye kaydında, eski paylar 242 hesabından çıkarılırken yeni paylarla birlikte toplam 2.200.0002.200.000 TL tutarındaki değer 245 hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut ve yeni ortaklık oranlarının hesaplanması
Mevcut pay: 600.000 TL (%15). Yeni pay oranı: 1.600.000 / 4.000.000 = %40. Toplam pay oranı: %15 + %40 = %55.
Ortaklık oranına göre hangi muhasebe hesabının (240, 242, 245) kullanılacağını belirlemek gerekir.
2
Muhasebe hesabının belirlenmesi
Toplam pay %55 (> %50) olduğu için '245 Bağlı Ortaklıklar' hesabı kullanılacaktır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10-50 arası ortaklıklar 'İştirak', %50 üzeri ortaklıklar ise 'Bağlı Ortaklık' olarak sınıflandırılır.
3
Sermaye taahhüdü ve ödeme tutarının hesaplanması
Yeni taahhüt: 1.600.000 TL. Ödenen: 800.000 TL (%50). Kalan ödenmemiş taahhüt: 800.000 TL.
Ödenmemiş sermaye taahhüdü ilgili düzenleyici hesapta (246) izlenmelidir.
4
Komisyon giderinin kaydedilmesi
12.000 TL komisyon '653 Komisyon Giderleri' hesabına borç yazılır.
Mali duran varlıklarda alım giderleri (komisyon vb.) maliyete eklenmez, doğrudan giderleştirilir.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda ortaklık payı eşikleri ve sınıflandırma kuralları.

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklık paylarının bir kısmının satılarak ortaklık oranının %50'nin altına düşmesi durumunda yapılacak ters sınıflandırma kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla