Soru

Zorluk: OrtaStokların Envanteri ve Değerlemesi

Sema İşletmesi, 20252025 yılı Aralık ayı içerisinde ticari mal alımına ilişkin aşağıdaki verileri kaydetmiştir:

İşlem / Veri DetayıTutarı / Miktarı
Birim Alış Fiyatı200200 TL
Satın Alınan Miktar1.0001.000 adet
Nakliye Gideri10.00010.000 TL
Sigorta Gideri5.0005.000 TL
Alış İskontosu2.0002.000 TL

İşletme söz konusu malların tamamını veresiye satın almış, nakliye ve sigorta giderlerini ise nakit ödemiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan envanter çalışmalarında, bu malların emsal bedelinin (piyasa değerinin) 180.000180.000 TL'ye düştüğü tespit edilmiştir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde gerekli değerleme işlemini yapacaktır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 654 KARŞILIK GİDERLERİ hesabı 33.00033.000 TL borçlu, 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI hesabı 33.00033.000 TL alacaklıCevap
  2. B
    654 KARŞILIK GİDERLERİ hesabı 20.00020.000 TL borçlu, 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI hesabı 20.00020.000 TL alacaklı
  3. C
    689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR hesabı 33.00033.000 TL borçlu, 153 TİCARİ MALLAR hesabı 33.00033.000 TL alacaklı
  4. D
    770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ hesabı 15.00015.000 TL borçlu, 100 KASA hesabı 15.00015.000 TL alacaklı
  5. E
    158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI hesabı 33.00033.000 TL borçlu, 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR hesabı 33.00033.000 TL alacaklı

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken doğru kayıt, 654 Karşılık Giderleri hesabının 33.00033.000 TL borçlandırılması ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının 33.00033.000 TL alacaklandırılmasıdır.
İşletmenin satın aldığı ticari malların maliyet bedeli hesaplanırken; brüt alış tutarı (200.000200.000 TL) üzerine nakliye (10.00010.000 TL) ve sigorta (5.0005.000 TL) giderleri eklenmiş, alış iskontosu (2.0002.000 TL) düşülmüştür. Sonuç olarak ulaşılan 213.000213.000 TL maliyet bedeli, dönem sonundaki piyasa değeri olan 180.000180.000 TL ile kıyaslandığında 33.00033.000 TL'lik bir değer kaybı olduğu görülmektedir. İhtiyatlılık kavramı gereği, bu tutar için 654 Karşılık Giderleri hesabı kullanılarak 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı üzerinden karşılık ayrılması en doğru uygulamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların toplam maliyet bedelini hesaplayınız.
Maliyet Bedeli = (1.000×200)+10.000+5.0002.000=213.000(1.000 \times 200) + 10.000 + 5.000 - 2.000 = 213.000 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre alış bedeline nakliye ve sigorta eklenir, iskontolar düşülür.
2
Değer düşüklüğü tutarını tespit ediniz.
Değer Düşüklüğü = 213.000180.000=33.000213.000 - 180.000 = 33.000 TL
Piyasa değeri, maliyet bedelinin altına düştüğü için aradaki fark kadar karşılık ayrılması gerekir.
3
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
654 Karşılık Giderleri (Borç) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak)
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel zararlar için karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli ve İhtiyatlılık Gereği Karşılık Ayırma
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla