Soru

Zorluk: ZorDöviz ve Efektif İşlemleri

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki mizanında, yabancı paralı vadesiz mevduat hesabında 12.00012.000 USD bakiye görülmektedir. Bu tutar, ilgili hesaba 11 USD = 32,5032,50 TL kuru üzerinden kaydedilmiştir. Dönem sonu değerleme gününde TCMB tarafından ilan edilen kurlar aşağıdaki gibidir:

Kur TürüDeğer (TL)
Döviz Alış34,2034,20
Döviz Satış34,4034,40
Efektif Alış34,1534,15
Efektif Satış34,4534,45

Vergi Usul Kanunu ve Genel Muhasebe ilkeleri çerçevesinde, işletmenin yapması gereken değerleme kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 102 Bankalar hesabı 20.40020.400 TL borçlandırılır, 646 Kambiyo Karları hesabı 20.40020.400 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    102 Bankalar hesabı 19.80019.800 TL borçlandırılır, 646 Kambiyo Karları hesabı 19.80019.800 TL alacaklandırılır.
  3. C
    656 Kambiyo Zararları hesabı 20.40020.400 TL borçlandırılır, 102 Bankalar hesabı 20.40020.400 TL alacaklandırılır.
  4. D
    102 Bankalar hesabı 22.80022.800 TL borçlandırılır, 646 Kambiyo Karları hesabı 22.80022.800 TL alacaklandırılır.
  5. E
    İşlem sadece Nazım Hesaplarda 12.00012.000 USD tutarında izleme kaydı yapılarak takip edilir.

Cevap

102 Bankalar hesabının 20.40020.400 TL borçlandırılması ve 646 Kambiyo Karları hesabının 20.40020.400 TL alacaklandırılması gerekir.
Banka hesaplarındaki yabancı paralar 'döviz' olarak kabul edilir ve dönem sonu değerlemesinde TCMB döviz alış kuru esas alınır. Kayıtlı kur 32,5032,50 iken dönem sonu kurunun 34,2034,20 olması, 11 USD başına 1,701,70 TL'lik bir değer artışı (kar) anlamına gelir. Toplamda 12.000×1,70=20.40012.000 \times 1,70 = 20.400 TL tutarındaki bu artış, banka hesabının borcuna ve kambiyo karları hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın niteliğine göre uygun kur türünü belirlemek
Banka hesabındaki yabancı paralar 'Döviz' niteliğindedir; bu nedenle 'Döviz Alış Kuru' (34,2034,20 TL) seçilmelidir.
VUK uyarınca kasa mevcudu efektif alış kuruyla, banka mevduatları ise döviz alış kuruyla değerlenir.
2
Dönem sonu güncel TL değerini hesaplamak
12.00012.000 USD ×34,20\times 34,20 TL = 410.400410.400 TL
Mevcut döviz bakiyesinin değerleme günündeki rayiç değerini bulmak için.
3
Değerleme farkını (kur farkı) hesaplamak
410.400410.400 TL (Yeni Değer) - 390.000390.000 TL (Eski Değer: 12.000×32,5012.000 \times 32,50) = 20.40020.400 TL
Kayıtlı değer ile güncel değer arasındaki farkın kar mı zarar mı olduğunu tespit etmek için.
4
Muhasebe kaydını gerçekleştirmek
102 Bankalar (Borç): 20.40020.400 / 646 Kambiyo Karları (Alacak): 20.40020.400
Aktif bir hesabın değerindeki artış borç tarafına, oluşan gelir ise ilgili gelir hesabının alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Döviz ve Efektif Değerleme Farkı

Daha Fazla Pratik

Kasada bulunan nakit yabancı paraların (efektif) değerlemesinde hangi kurun kullanılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla