Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÖzel (Kendi Nam ve Hesabına) İnşaat İşleri Muhasebesi

(A) İnşaat Taahhüt ve Ticaret A.Ş., 20252025 yılı hesap döneminde aşağıdaki iki projeyi eş zamanlı olarak yürütmektedir:

1. Proje: Mülkiyeti kendisine ait arsa üzerinde satmak amacıyla inşa edilen 2020 dairelik "Özel Konut" (Yap-Sat) üretimi.
2. Proje: Kamu İhale Kanunu kapsamında bir devlet üniversitesi ile imzalanan sözleşme gereği yürütülen ve 20272027 yılında tamamlanması öngörülen "Kütüphane Binası" inşaatı taahhüdü.

İşletmenin 20252025 yılı sonundaki işlemleri ve hesap durumları ile ilgili;

I. Üniversite kütüphanesi projesine ait hak ediş ödemelerinden kesilen %5\%5 gelir vergisi stopajı "193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar" hesabının borcuna kaydedilir.
II. Henüz tamamlanıp teslim edilmeyen konutlar için müşterilerden tahsil edilen satış bedelleri "350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hak Ediş Bedelleri" hesabının alacağına kaydedilir.
III. Özel konut inşaatında ortaya çıkan şantiye elektriği, su ve güvenlik personeli ücreti gibi giderler "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabında muhasebeleştirilir.
IV. Özel konut projesinde yıl sonunda 710710, 720720 ve 730730 nolu maliyet hesaplarında biriken tutarlar yansıtma hesapları aracılığıyla "151 Yarı Mamuller - Üretim" hesabına devredilerek izlenir.

bilgilerinden hangileri yanlıştır?

  1. A
    I ve II
  2. II ve IIICevap
  3. C
    III ve IV
  4. D
    I, II ve III
  5. E
    II, III ve IV

Cevap

İşletmenin yürüttüğü projelerin muhasebe mantığı incelendiğinde; özel inşaatın bir 'mamul üretimi', taahhüt inşaatının ise bir 'hizmet üretimi' olduğu görülür. Bu ayrım nedeniyle II ve III nolu ifadeler hatalıdır.
Doğru seçenek II ve III nolu ifadelerin hatalı olduğunu belirtmektedir. II nolu ifade hatalıdır çünkü özel inşaat (yap-sat) faaliyetinde müşterilerden alınan bedeller bir sipariş avansıdır ve '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında izlenmelidir; '350' hesabı sadece yıllara yaygın taahhüt işlerine mahsustur. III nolu ifade hatalıdır çünkü özel inşaat bir üretim faaliyeti olarak kabul edilir ve genel üretim giderleri (elektrik, güvenlik vb.) '730 Genel Üretim Giderleri' hesabında toplanmalıdır; '740' hesabı hizmet (taahhüt) üretimi içindir.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyet türlerinin belirlenmesi
Özel inşaat (Yap-Sat) bir üretim faaliyetidir; Taahhüt inşaatı ise yıllara yaygın bir hizmet faaliyetidir.
Muhasebe kayıtlarında kullanılacak hesap grupları faaliyetin niteliğine göre değişir.
2
Maliyet hesaplarının kontrolü
Özel inşaat için 710,720,730710, 720, 730 nolu hesaplar; Taahhüt işi için 740740 nolu hesap kullanılmalıdır.
Özel inşaat mamul üretimi standartlarına tabidir, taahhüt ise hizmet üretimi olarak değerlendirilir (İfade III bu nedenle hatalıdır).
3
Dönem sonu stok/WIP hesaplarının belirlenmesi
Özel inşaat maliyetleri 151151 (ve tamamlanınca 152152) hesabına; Taahhüt maliyetleri 170170 hesabına aktarılır.
Yap-Sat projeleri ticari mal/mamul hükmündedir (İfade IV bu nedenle doğrudur).
4
Tahsilat ve avans hesaplarının analizi
Özel inşaatta müşteriden alınan ön ödemeler 340340 Alınan Sipariş Avansları hesabında; Taahhüt işinde hak edişler 350350 nolu hesapta izlenir.
350350 nolu hesap sadece yıllara yaygın taahhüt işlerine özgüdür (İfade II bu nedenle hatalıdır).
5
Vergi stopajı uygulamasının değerlendirilmesi
Yıllara yaygın inşaat hak edişlerinden kesilen %5\%5 stopaj, iş bitimine kadar 193193 nolu hesapta bekletilir.
Vergi mevzuatına göre yıllara yaygın inşaat işlerinde stopaj mahsubu işin bittiği yıl yapılır (İfade I bu nedenle doğrudur).

Anahtar Kavram

Özel İnşaat ve Taahhüt İnşaatı Muhasebesi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Özel inşaatlarda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde maliyet hesaplama yöntemlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Özel (Kendi Nam ve Hesabına) İnşaat İşleri Muhasebesi

Bu konudan daha fazla soru