Soru

Zorluk: OrtaAlacakların Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla yapılan envanter incelemesinde, 80.00080.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağının borçlusu hakkında iflas erteleme kararı verildiği ve alacağın şüpheli hale geldiği saptanmıştır. Söz konusu alacağın 30.00030.000 TL'lik kısmı için işletmenin elinde geçerli bir banka teminat mektubu bulunmaktadır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği alacağın tamamı için şüpheli alacak kaydı yapmış ve dönem sonunda ayrılması mümkün olan en yüksek tutarda karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayıracağı karşılık tutarı kaç TL'dir?

  1. A
    30.00030.000
  2. 50.00050.000Cevap
  3. C
    80.00080.000
  4. D
    20.00020.000
  5. E
    110.000110.000

Cevap

50.00050.000 TL tutarındaki karşılık ayrılmalıdır.
Muhasebe ilkelerine ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre, şüpheli hale gelen bir ticari alacak için karşılık ayrılırken, alacağın teminat (ipotek, banka teminat mektubu vb.) ile güvence altına alınmış kısmı toplam tutardan düşülmelidir. Bu soruda toplam 80.00080.000 TL olan alacağın 30.00030.000 TL'lik kısmı teminatlı olduğu için, sadece teminatı bulunmayan 50.00050.000 TL (80.00030.00080.000 - 30.000) tutarındaki kısım için karşılık ayrılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli hale gelen toplam alacak tutarı belirlenir.
80.00080.000 TL
Borçlunun iflas erteleme kararı alması, alacağın tamamını şüpheli statüsüne sokar.
2
Alacağın teminatlı kısmı tespit edilir.
30.00030.000 TL
Banka teminat mektubu alacağın tahsilini garanti altına alan bir unsurdur.
3
Karşılık ayrılacak (teminatsız) tutar hesaplanır.
80.00030.000=50.00080.000 - 30.000 = 50.000 TL
Vergi Usul Kanunu ve Genel Muhasebe ilkelerine göre, şüpheli alacakların teminatlı kısmı için karşılık ayrılamaz.
4
Karşılık gideri kaydı yapılır.
654 Karşılık Giderleri (Borçlu): 50.00050.000 TL / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) (Alacaklı): 50.00050.000 TL
Dönem sonunda ayrılan karşılık tutarı gelir tablosunda gider olarak raporlanır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminatlı Kısmın Karşılık Dışı Bırakılması

İpuçları

1
İhtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılırken sadece riskli kısımlar dikkate alınır.
2
Alacağın bir kısmı banka teminat mektubu ile korunmaktadır. Korunan kısımlar için gider yazılabilir mi?
3
Karşılık tutarı = Toplam Şüpheli Alacak - Teminatlı Kısım formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın ilerleyen dönemde 40.00040.000 TL'sinin tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı ve 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının etkisini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla