Soru

Zorluk: Çok zorOlağandışı Gelir ve Karlar Hesapları

İşletmenin 20232023 yılında bir kamu ihalesine katılım sağlamak amacıyla yatırdığı 100.000100.000 TL tutarındaki geçici teminatı (126 Verilen Depozito ve Teminatlar), şartname ihlali iddiasıyla ilgili kurumca irat kaydedilmiş (el konulmuş) ve işletme bu tutarı 20232023 yılı sonunda "Olağandışı Gider ve Zarar" olarak kayıtlardan çıkarmıştır. İşletmenin açtığı iptal davası 20262026 yılında sonuçlanmış; mahkeme el koyma işleminin haksız olduğuna hükmederek 100.000100.000 TL anapara tutarının iadesine ve ayrıca işletmeye 30.00030.000 TL tutarında "Kötüniyet Tazminatı" ödenmesine karar vermiştir. Söz konusu tutarların tamamı 20262026 yılında banka hesabına tahsil edilmiştir.

Buna göre, 20262026 yılında yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    "671 Önceki Dönem Gelir ve Karları" hesabına 130.000130.000 TL alacak kaydı yapılır.
  2. "671 Önceki Dönem Gelir ve Karları" hesabına 100.000100.000 TL, "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına 30.00030.000 TL alacak kaydı yapılır.Cevap
  3. C
    "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına 130.000130.000 TL alacak kaydı yapılır.
  4. D
    "649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar" hesabına 100.000100.000 TL, "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına 30.00030.000 TL alacak kaydı yapılır.
  5. E
    "671 Önceki Dönem Gelir ve Karları" hesabına 100.000100.000 TL, "642 Faiz Gelirleri" hesabına 30.00030.000 TL alacak kaydı yapılır.

Cevap

İşletme, geçmiş dönemde (20232023) gider/zarar yazdığı teminat tutarının iadesi için "671 Önceki Dönem Gelir ve Karları" hesabına 100.000100.000 TL, cari dönemde doğan tazminat için ise "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına 30.00030.000 TL alacak kaydı yapmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, ait oldukları dönemlerden daha sonra saptanan gelir ve karlar '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenir. İşletme 20232023 yılında bu teminatı gider/zarar yazarak ilgili dönemin karını azaltmıştır; bu tutarın 20262026'da iadesi, o dönemdeki azalışın telafisi niteliğindedir. Öte yandan, mahkeme kararıyla doğan 'Kötüniyet Tazminatı' daha önce kayıtlarda yer almayan, cari dönemde hukuken kesinleşmiş olağandışı bir kazanç olduğu için '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsil edilen anapara tutarının mahiyetini belirle
100.000100.000 TL tutarındaki anapara iadesi, 20232023 yılında zarar olarak kaydedilmişti.
Geçmiş yıllarda gider/zarar yazılan tutarların cari yılda geri alınması, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca 671 kodlu hesabı gerektirir.
2
Tahsil edilen tazminat tutarının mahiyetini belirle
30.00030.000 TL tutarındaki tazminat, davanın sonuçlanmasıyla ortaya çıkan arızi bir kazançtır.
İşletmenin süreklilik arz etmeyen ve olağan faaliyetleri dışındaki tazminat vb. gelirleri 679 kodlu hesapta izlenir.
3
Muhasebe kaydını oluştur
Borçlu hesap: 102 Bankalar (130.000130.000 TL); Alacaklı hesaplar: 671 (100.000100.000 TL) ve 679 (30.00030.000 TL).
Gelir ve karlar alacak taraflı çalışan hesaplardır.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Geliri ile Olağandışı Gelir Ayrımı

İpuçları

1
Bir tutar daha önce gider yazıldıysa, onun geri alınması geçmişin telafisidir.
2
Teminatın kendisi ile davanın getirisi olan ek tazminatı birbirinden ayırın.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin Kurumlar Vergisi Kanunu açısından vergiye tabi olup olmadığını (KKEG düzeltmesi) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla