Bir işletmenin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan bir denetimde şu iki hata belirlenmiştir:
I. Bir müşteriden banka hesabına gelen TL tutarındaki havale, Bankalar hesabının borcuna TL, Alıcılar hesabının alacağına ise doğru tutarda ( TL) kaydedilmiştir.
II. Bir satıcıdan kredili olarak alınan TL tutarındaki ticari mal, Ticari Mallar hesabının borcuna doğru tutarda ( TL), Satıcılar hesabının alacağına ise TL olarak kaydedilmiştir.
Bu bilgilere göre, söz konusu hataların mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- AMizan borç toplamı, alacak toplamından TL fazla çıkar.
- Yapılan hatalar birbirini dengelediği için mizan toplamları birbirine eşit çıkar.Cevap
- CMizan alacak toplamı, borç toplamından TL fazla çıkar.
- DMizan borç ve alacak toplamları arasında TL tutarında bir fark oluşur.
- EMizan toplamları, hatalar yapılmasaydı oluşacak gerçek toplamdan TL daha az görünür.
Cevap
Yapılan hatalar birbirini dengelediği için mizan toplamları birbirine eşit çıkar.
İşletmenin yaptığı hatalardan ilki mizan borç toplamını TL artırırken, ikinci hata mizan alacak toplamını TL artırmıştır. Her iki taraf da aynı tutarda ( TL) şişkinlik gösterdiği için mizan denkliği bozulmamış ve borç-alacak toplamları eşit kalmıştır. Bu tür hatalara muhasebe literatüründe 'Telafi Edici' veya 'Denkleştirici' hatalar denir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Telafi edici (denkleştirici) hatalar, mizan borç ve alacak toplamlarını aynı miktarda ve yönde etkilediği için mizan denkliğini bozmazlar; bu durum hatanın saptanmasını zorlaştırır.