Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTelafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

İşletmenin muhasebe kayıtlarında yapılan kontroller sonucunda; bir satıcıya nakit olarak yapılan 950950 TL tutarındaki borç ödemesinin yevmiye kaydında borçlu hesap tutarının yanlışlıkla 590590 TL olarak girildiği, aynı dönemde gerçekleştirilen bir hizmet satışı kaydında ise alacaklı hesap tutarının 360360 TL eksik kaydedildiği belirlenmiştir.

Bu hataların mizan dengesi ve muhasebe süreci üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve bu durum telafi edici (denkleştirici) hata olarak tanımlanır.Cevap
  2. B
    Mizan borç toplamı alacak toplamından 360360 TL fazla çıkar ve bu durum bir rakam hatasıdır.
  3. C
    Mizan alacak toplamı borç toplamından 360360 TL fazla çıkar ve bu durum bir taraf (yön) hatasıdır.
  4. D
    Mizan toplamları birbirine eşit çıksa da bu hatalar niteliği itibarıyla unutma hatası olarak kabul edilir.
  5. E
    Hatalar sonucunda mizan toplamları arasında 720720 TL fark oluşur ve bu durum mizan dengesini bozar.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve bu durum telafi edici (denkleştirici) hata olarak tanımlanır.
Verilen senaryoda, birinci işlemde borç tarafına yazılması gereken tutar 360360 TL eksik yazılmıştır (950−590=360950 - 590 = 360). İkinci işlemde ise alacak tarafı doğrudan 360360 TL eksik kaydedilmiştir. Her iki hata da mizan toplamlarını aynı oranda azalttığı için mizan borç ve alacak sütunları birbirine eşit kalmaya devam eder. Bu tür birbirini dengeleyen hatalara muhasebe literatüründe telafi edici veya denkleştirici hatalar denir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla.
950−590=360950 - 590 = 360 TL Borç tarafı eksikliği.
Borçlu hesaba yazılması gereken tutar gerçek değerinden daha az yazılmıştır.
2
İkinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla.
360360 TL Alacak tarafı eksikliği.
Alacaklı hesaba yazılması gereken tutar eksik kaydedilmiştir.
3
İki hatanın mizan dengesi üzerindeki toplam etkisini karşılaştır.
Borç eksikliği (360360 TL) = Alacak eksikliği (360360 TL).
Zıt yönlü ve eşit tutarlı hatalar mizan toplamlarını değiştirse de eşitliğini bozmaz.
4
Hata türünü tanımla.
Telafi Edici (Denkleştirici) Hata.
Bir hatanın yarattığı dengesizlik, başka bir hata ile matematiksel olarak ortadan kalkmıştır.

Anahtar Kavram

Mizan dengesini bozmayan hatalardan biri olan telafi edici hatalar, farklı hesaplarda yapılan birbirine eşit ve zıt yönlü meblağ hatalarıdır.

İpuçları

1
Mizanda borç ve alacak toplamlarının eşit çıkması için her iki tarafa yapılan kayıt hatalarının birbirini nötrlemesi gerekir.
2
Birinci işlemdeki hata miktarını (950−590950 - 590) hesaplayın ve bunun borç tarafını mı yoksa alacak tarafını mı etkilediğini belirleyin.
3
Hem borç hem de alacak tarafı 360360 TL eksik yazıldıysa, mizan toplamı değişir mi yoksa dengede mi kalır?

Daha Fazla Pratik

Mizanın denge vermesine rağmen hatalı olabildiği diğer durumları (örneğin ters kayıt veya yanlış hesaba kayıt) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hataları geçici bir mizan tablosu üzerinde göstererek toplamların değişip değişmediğini görselleştirebilirsiniz. Borç sütununa −360-360, Alacak sütununa −360-360 eklediğinizde matematiksel eşitlik bozulmayacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Telafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

Bu konudan daha fazla soru