Soru

Zorluk: OrtaYenileme Fonu Uygulaması

İşletme, 20232023 yılında yenilemek amacıyla aktifinde kayıtlı bir makineyi satmış ve bu satıştan elde ettiği 180.000180.000 TL kârı "549 Özel Fonlar" hesabına aktarmıştır. İşletme, 20242024 yılı başında 400.000400.000 TL bedelle yeni bir makine satın almıştır. Yeni makinenin ekonomik ömrü 88 yıl olup normal amortisman yöntemi uygulanmaktadır.

Buna göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca 33 yıllık sürenin dolduğu 20252025 yılı sonunda "549 Özel Fonlar" hesabından kâr hesabına aktarılması gereken tutar kaç TL'dir?

  1. A
    180.000
  2. B
    130.000
  3. C
    100.000
  4. 80.000Cevap
  5. E
    0

Cevap

80.000
Vergi Usul Kanunu uyarınca, yenileme fonu oluşturulduğunda bu fon 33 yıl (satış yılı dahil) bekletilebilir. İşletme 20232023 yılında fonu oluşturmuş, 20242024 başında yeni varlığı almıştır. 20242024 ve 20252025 yıllarında ayrılan amortismanlar fondan mahsup edilir (50.000+50.000=100.00050.000 + 50.000 = 100.000 TL). Üç yıllık sürenin dolduğu 20252025 yılı sonunda hesapta kalan 80.00080.000 TL (180.000100.000180.000 - 100.000) tutarındaki bakiye, artık fonda tutulamayacağı için kâr hesabına (genellikle 671671 veya 679679) aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yenileme fonu başlangıç tutarını belirleme
180.000 TL
Satıştan elde edilen ve yenileme amacıyla özel fonlara alınan kâr tutarıdır.
2
Yeni varlığın yıllık amortisman tutarını hesaplama
50.000 TL
400.000/8=50.000400.000 / 8 = 50.000 TL (Normal amortisman yöntemi).
3
Üç yıllık süre içindeki amortisman mahsuplarını hesaplama
100.000 TL
VUK'a göre satış yılı dahil 3 yıl (2023, 2024, 2025) içinde alınan varlığın amortismanları fondan düşülür. 2024 ve 2025 yıllarında toplam 50.000+50.000=100.00050.000 + 50.000 = 100.000 TL mahsup edilir.
4
Üçüncü yıl sonunda kâr hesabına aktarılacak bakiye tutarı bulma
80.000 TL
180.000100.000=80.000180.000 - 100.000 = 80.000 TL. Mahsup edilemeyen bakiye, üçüncü yılın (2025) sonunda kâr hesabına aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yenileme fonu, satışın yapıldığı yıl dahil azami üç yıl süreyle pasifte bekletilebilir. Bu süre içinde yeni alınan varlığın amortismanları fondan mahsup edilir; mahsup edilemeyen bakiye ise üçüncü yılın sonunda kâr yazılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla