Soru

Zorluk: OrtaMali Duran Varlıklar (Bağlı Menkul Kıymetler, İştirakler, Bağlı Ortaklıklar)

(S) İşletmesi, stratejik bir büyüme hedefi doğrultusunda sermayesi 3.000.0003.000.000 TL olan (Y) Anonim Şirketi'nin %55\%55 hissesini, şirket üzerinde tam yönetim kontrolü sağlamak amacıyla satın almayı taahhüt etmiştir. İşletme, taahhüt edilen tutarın %60\%60'lık kısmını banka hesabından havale yoluyla hemen ödemiş, kalan tutar için ise altı aylık bir ödeme planı oluşturulmuştur. Bu bilgilere göre, söz konusu işlemin başlangıç kaydında yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    "242 İştirakler" hesabı 1.650.0001.650.000 TL borçlandırılır.
  2. B
    "245 Bağlı Ortaklıklar" hesabı 990.000990.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    "246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri" hesabı 1.650.0001.650.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    "240 Bağlı Menkul Kıymetler" hesabı 1.650.0001.650.000 TL borçlandırılır.
  5. "245 Bağlı Ortaklıklar" hesabı 1.650.0001.650.000 TL borçlandırılır.Cevap

Cevap

İşletmenin ortaklık payı %55 olduğu için bu yatırım '245 Bağlı Ortaklıklar' hesabında izlenmeli ve bu hesap toplam taahhüt tutarı olan 1.650.0001.650.000 TL üzerinden borçlandırılmalıdır.
Ortaklık payının %55\%55 olması, yatırımın '245 Bağlı Ortaklıklar' hesabında izlenmesini gerektirir. Muhasebe standartları gereği, bu tür yatırımlar iktisap edildiklerinde veya taahhüt edildiklerinde toplam bedel üzerinden varlık hesaplarına borç kaydedilirler. Dolayısıyla 3.000.0003.000.000 TL sermayenin %55\%55'i olan 1.650.0001.650.000 TL, doğrudan 245 nolu hesaba borç yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık oranına göre doğru hesabın belirlenmesi
Ortaklık payı %55 (> %50) olduğu için '245 Bağlı Ortaklıklar' hesabı kullanılmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10-50 arası İştirak, %50 üzeri ise Bağlı Ortaklık olarak sınıflandırılır.
2
Toplam taahhüt tutarının hesaplanması
3.000.000×0,55=1.650.0003.000.000 \times 0,55 = 1.650.000 TL
İşletmenin edindiği payların toplam nominal değeri, varlık hesabına borç yazılacak tutardır.
3
Ödenen ve kalan taahhüt tutarlarının belirlenmesi
Ödenen: 1.650.000×0,60=990.0001.650.000 \times 0,60 = 990.000 TL; Kalan: 1.650.000×0,40=660.0001.650.000 \times 0,40 = 660.000 TL
Ödenen tutar varlıklarda (banka) azalış yaratırken, kalan tutar taahhüt hesabında izlenir.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
245 Bağlı Ortaklıklar (B) 1.650.0001.650.000 / 246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri (A) 660.000660.000 ve 102 Bankalar (A) 990.000990.000.
Varlık hesabı tam bedelle kaydedilir, ödenmeyen kısım pasif karakterli düzenleyici hesapta gösterilir.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda sınıflandırma sınırları ve sermaye taahhütlerinin muhasebeleştirilmesi.

Daha Fazla Pratik

Pay oranı %45 olsaydı hangi hesabın borçlandırılması gerektiğini düşünerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemi iki aşamalı kaydedebilirsiniz: Önce tüm tutarı 245 (B) ve 246 (A) şeklinde taahhüt olarak kaydedip, ardından ödeme tutarını 246 (B) ve 102 (A) şeklinde ayrıca kaydedebilirsiniz. Bu yöntem net bakiyeyi görmenizi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla